ُکردان نژادگی ایرانی خود را پاس داشتهاند

Iran Newspaper - - صفحه اول - میرجالل الدین کزازی استاد دانشگاه

ُ کــردانیکـ­ـی از کهنتریــن و نژادهترین تیرههــای ایرانی هســتند که ایــن نژادگی، ایــن دیرینگی، در میــان ُ کردان نمودهــا و نشــانههای بســیار دارد. از جامــهای کــه بر تن میکنند تا خان و خوراک و گوش و زبان. به همین ســان هنجارهــا و ویژگیهایــ­ی دیگــر. زبــان ُکردی هــم یکی از کهنتریــن زبانهای ایرانی اســت، در زبان ُکردی واژهها و ریختهایی از ایرانی باستانی را هنوز میتوانیم یافت، به همان ســان در زبانهــای ایرانی میانه. از ســوی دیگر افســانهها و باورهــای باســتانی ایرانی هم هنــوز در میان ُکــردان زنــده اســت و روایــی دارد. مــا درمیان ُکــردان به گونهای از ُخنیا بازمیخوریم که میتوانم گفت کهنترین ُخنیای ایرانی است که ُخنیای هوره یا موره نامیده میشود. شاید از همین رو است که این هنر در میــان ُکــردان جایگاهی بلند و کم مانند دارد. از ســویی دیگر زبان ُکردی یکی از آن اندک زبانهای بومی اســت که سامانهای ادبی در آن پدید آمده است. از همیــن روی شــاهکاری ادب پارســی نمونههایــ­ی در ادب ُکــردی یافتهانــد؛ رزمنامهها، بزمنامهها، رازنامهها و به همان سان غزل.

افــزون بــر ایــن ســخن ورانــی نامدار هــم در زبــان پارســی از میــان ُ کردان ســربرآورد­ه و آوازهای بلنــد یافتهانــد. نمونــهای میگویــم، واپســین رزمنامه دینــی بــه زبــان پارســی را میــرزا احمــد الهامی ســروده اســت؛ ســخنوری از کرمانشــاه با نام «باغ فردوس» که در آن داســتان «نینوا» را بازگفته است که اســتاد او «ســلطانی»، خود از ســخنوران نامبــردار در روزگار ناصرالدین شــاه قاجــار بوده اســت. اگــر بخواهیم اندکــی پیشتر بیابیــم می توانیم از رشــید یا ِسمی یاد کنیم. ادیبی از کرمانشاه که یکی از نامآوران ادب و فرهنگ ایرانی اســت. آنقدر نمونههای نام آوران کرد بســیار اســت که به همین چند نمونه بســنده میکنم. ُکردان از نگاهی فراخ شاید از آن روی که نژادگی ایرانی خود را پاس داشــته و میدارند و به همین سان از مایهها و توانشهای بسیاری در زمینههای فرهنگی و ادبی و هنری برخوردار شدهاند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.