سمندریان؛ استاد بیمانند تئاتر

Iran Newspaper - - News - اردشیرصالح­پور کارگردان و مدرس تئاتر

حمید ســمندریان (۹ اردیبهشــت ۰۱۳۱ تهــران –۲۲ تیــر ۱۹۳۱) کارگــردان و اســتاد ایرانــی تئاتــر و بازیگــری را بایــد از ســرآمدان نســلی از کارگردانــ­ان نامدار تئاتر چون علی نصیریان، بهرام بیضایی، آربی آوانسیان بهشــمار آورد؛ نسلی که تئاتر را در ایران دهه ۰۴۳۱ و ۰۵۳۱ به پایگاه جدیتری رساند.

کارگردانــ­ی تنها یک فــن یا تکنیک نیســت، نبــوغ اســت، قــدرت خارقالعــا­دهای میخواهد. جمیع هنرهای دیگر را بــه یاری میطلبد و ســواد و دانــش بســیار میخواهد. افزون بر آگاهی و تسلط بر عناصر تئاتــر و هنرهای نمایشــی معلومــات دیگری را هــم میطلبــد کــه در حوزههای علوم انســانی پایــه و مایهانــد؛ چــرا کــه تئاتر در ایــن نقطه به مرز مشــترکی میان ادبیات، علــوم اجتماعی و هنر میرســد. اینها جزو ضروریات تئاترند. هنری انســانی و مادر که به شــکل مرکب ســایر هنرهــا را نیــز در برمیگیــرد. از هنرهــای پالســتیک، تجســمی، موســیقی، تصویر، طراحی، معماری، شــعر، گفتوگــو و ادبیــات گرفتــه، تــا آنچــه بــه زیبایــی بــر صحنــه نمایش اتفــاق میافتد. در یک کالم کارگردانی بــه قول حافــظ «آنی» میخواهــد که در وجود اســتاد بیبدیل تئاتر ایران «حمید سمندریان» سرشار بود. او کارگردانــ­ی را در هامبــورگ آلمــان آموخته بود و با اســاتید این رشــته در «شاو اشــپیل هاوس» و آثار معجزهگــرا­ن تئاتــر بویــژه برتولــت برشــت، ماکــس فریــش و فردریــش دورنمــات آشــنا بــود و بخوبــی عمــق تئاتــر را از کار عملــی آنــان فراگرفتــه بــود. به «درام» بــه عنــوان مقولهای جدی همپا بــا ادبیات و جامعهشناسـ­ـی نــگاه میکــرد و «رمــان» را بهعنوان پشتوانهای برای تقویت بنیه دراماتیک مینگریست و نخســتین پرسش او از دانشــجویا­ن در کالس درس آن بــود کــه «رمان تازه چــه خواندهایــ­د؟». او رمان را جامعترین ژانر ادبی میدانست و درام را «زندگی بر صحنه» تلقی میکرد. و بهراستی در آثار او زندگی مــوج مــیزد و تئاتــر ســمندریان هــم تئاتری جــدی، محکم و اندیشــمند بــود؛ تئاتری که به نقد اجتماعی، فلســفه و جامعهشناسی پهلــو مــیزد و خالقیــت او فرصــت و مجالــی را بــرای تردیــد آدمی باقی نمیگذاشــت. در کالسهــای درس آثــار دانشــجویا­ن را بــه چالــش میکشــید و همیشــه میگفــت: من از آســمان هم که شده برای کارتان ایراد میآورم تا شــما را نسبت به هر آنچه بر صحنه میبرید آگاهتر کنم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.