موسیـقی ما یک هنـر بیرسانه است

عبدالحسینم­ختاباد خواننده موسیقی سنتی ایران تازهترین کنسرت خود را روی صحنه میبرد

Iran Newspaper - - News - ندا سیجانی

خبرنگار

عبدالحسین مختاباد خواننده موسیقی سنتی ایران و آهنگساز پس از مدتها دوری از اجراهای زنده تازهترین کنسرت خود را با شعار «عشق، شادی است» در ایوان عطار مجموعه فرهنگی و تاریخی کاخ سعد آباد تهران به سرپرستی محسن حسینی برگزار میکند. در کنســرت پیش رو که امروز دوشنبه 28 مرداد ماه برگزار میشود منتخبی از آخرین آلبومهای این خواننده چون «ســیاه مشق» و «سایه دوســت» که تا به امروز اجرایزندهن­داشتهباارک­ستربزرگیمت­شکلازسازها­یکالسیکوای­رانیبهرویص­حنه خواهد رفت. مختابــاد در گفتوگو با «ایران» درباره این اجرا و شــرایط حال حاضر موسیقیایرا­نسخنگفتهاس­ت.

■ با وجود شرایط ناخوش احوال موسیقی ایرانــی و عرضــه موســیقیها­ی مختلــف، ارزیابی شما از اجراهای این ژانراز موسیقی چیست؟به نظرشــما آیا موسیقی سنتی و موســیقی ایرانــی همچنان مورد اســتقبال مخاطبان هستند؟ هر ژانر از موسیقی طرفداران خود را دارد. تفــاوت موســیقی هنری با موســیقیها­یی چــون پــاپ و جاز این اســت که موســیقی هنری تاریخ مصرف ندارد در حالی که در موســیقی پاپ ...و میبینیم که بسیاری از خوانندههــ­ا بعد از یک یا دو ســال که روی اســتیج بودنــد دیگر اثــری ازآنها نیســت. بنابرایــن کار ما متفاوت بــا فضاهای حال حاضــر موســیقی اســت. البتــه نمیتــوان سلیقه جامعه را در نظر نگرفت کما اینکه اجــرای پیــش رو فضایــی بیــن موســیقی هنری ایران و موســیقی عامه پسند است. در واقــع آثــاری کــه نوشــتهام هــم ریشــه در موســیقی ایرانــی دارد و هــم فضایــی نزدیک به عاقهمندیها­ی شــنوندهها­ی مختلف و در ســنین متفاوت است. آثاری کــه هنوزهــم نســل امــروز آنهــا را زمزمــه میکننــد. در ایــن اجــرا فضاهــای آوازی کمتــر اســت و بهصــورت میکــس فضایی ایجــاد کردیم تــا هم طرفداران موســیقی اصیــل از آن لــذت ببرند و هم کســانی که مخاطب موســیقی شــادتر هســتند از این فضا بینصیب نمانند.

■ اتفاق ناخوشــاین­د و مهمی کــه در این دو دهــه اخیر بیشــتر دیده و شــنیده میشــود، گرایــش خوانندههــ­ای موســیقی ســنتی بــه ســمت تصنیــف خوانــی اســت. آیــا ایــن عالقهمنــد­ی به دلیــل بازار کــم رونق آوازخوانی بوده است؟ آوازخوانــ­ی صحیح بسیارمشــک­ل اســت و اگــر بدرســتی خوانده نشــود، شــنونده هم لذتــی نخواهد بــرد. در واقع خوانــدن آواز آیتمهــای مختلفــی دارد که بایــد رعایت شــود. همــان طــور کــه میبینید در نســل جدیــد خوانندههــ­ای موســیقی آوازی، آوازخوان بسیار انگشت شمار است چرا که برای آموختن و آموزش ردیفهای آوازی فرصــت جدی و بیشــتری نگذاشــتها­ند. از ســوی دیگر موســیقی اصیل ایرانی رسانه جــدی نــدارد. تلویزیــون کــه متأســفانه نه آثار موسیقی و نه ســازهای اصیل را نشان میدهد و نه کنســرتهای موسیقی ایرانی و فاخر را . موســیقی پــاپ و هنرمندان این ژانر بــا ترفندهای مختلف نمایش نشــان داده میشــوند. برخــی از مــردم بــر ایــن نظرند که موسیقی سنتی تنها آواز خواندن اســت و این تصور اشتباهی است. بسیاری از آثار موســیقی ایرانی که توســط استادان موســیقی ایرانی اجرا شده به لحاظ بافت اجرایــی بســیار روانتــر از موســیقی پاپ و جاز است و لذت سمعی و بصری که برای شــنوندهها ایجاد میکند دهها برابر بیشتر از موســیقی پاپ ارزش دارد اما متأســفانه این موسیقی نتوانسته از طریق رسانههای عمومــی بــا جامعــه ارتبــاط برقــرار کند و درواقع موســیقی ســنتی ما بیرسانه شده است و تنها به برداشتهای سطحی از این موســیقی میپردازند. درحالی که باید این نوع موســیقی را بیشــتر به جوانان معرفی کنند. البته رسانههای مجازی یک کارهایی انجــام میدهنــد. هرچند فضــای مجازی اســت و رسانههای اصلی غایب این اتفاق بزرگ هستند.

■ با توجه به تحقیقات و پژوهشهای شــما در زمینههای جامعهشــنا­ختی موســیقی، ارزیابی شــما ازفاصله نسل امروز موسیقی با نسل گذشته چیست؟ بهلحــاظ بافــت اجتماعــی هــر نســلی موســیقی خــود را دارد. بــا نــگاه بــه تاریخ موســیقی غرب خواهید دید نسل به نسل ادوار موســیقی چون رنســانس، موســیقی کاســیک، موســیقی رمانتیک و موسیقی قرن بیســتم ظهور کــرده و در حال حاضر هــم میبینیــم که موســیقی کاســیک در دنیای غرب بیشــتر بهصورت دانشــگاهی شــده و تدریس میشود. کشورهای بزرگ که پایتخت موســیقی هســتند چــون وین، آلمان، انگلیس، فرانسه ...و در طول سال شــاید بیــش از 20 درصــد سالنهایشــ­ان مخاطبان موسیقی کاسیک باشد و بیشتر به موســیقی جــاز، پــاپ و موســیقی فیلم

میپردازنــ­د. بنابرایــن بایــد به ســایق هر نســل احترام گذاشــت مضاف براینکه در کنار آن باید ســنتهای خــود را هم حفظ کنیــم. در ادبیــات ایران هم ایــن اتفاقات وجــود دارد و میبینیــد کــه بهصــورت خودآگاه یا ناخودآگاه ادبیات نیمایی ورود کرده و این خواســته نســل امروز است؛ لذا وقــوع چنین اتفاقاتی تهدید نیســت بلکه فرصتی اســت برای موســیقیدا­نان ایرانی کــه بایســتی از ایــن فرصــت پیــش آمــده اســتفاده الزم را داشــته باشــند و آثار خود را در فضــای بهتــر و با نــگاه جدیدتر ارائه کنند. ناگفته نماند انجــام چنین کارهایی بــه دانــش و آگاهــی و همچنیــن توانایــی موسیقیدان نیز بستگی دارد.

■ با این تفاســیر ادبیات و اشــعاری که درحال حاضردرموسی­قیاستفادهم­یشودوبهگوش میرسدخواست­هجامعهامرو­زمااست؟

بله قطعاً. اگر نســل امروز از موسیقی پاپ حمایــت میکنــد مــورد عاقهاش اســت و چــارهای هم نیســت اما درکنــارآن نباید موســیقی هنری را کنار گذاشت. موسیقی هنری عاوه بر نگاه عامهپسند نباید فاخر بودن خــود را فرامــوش کند. ایــن نگاه در ادبیــات ما هم وجود دارد؛ در حال حاضر در ادبیــات معاصــر مــا شــعرای بزرگــی هســتند که غزلهای بینظیــر میگویند و حتی بهتر از شــعر نو. تأکید من این است که موســیقیدا­نان اصیل ایرانــی با نگاه به آینــده، مطالعات عمیقتر و بیشــتری در زمینه ســنتها داشــته باشــند و آن را پلی میان نوگرایی و ســنت بدانیم. دهه پنجاه بســیاری از موسیقیدانا­ن برجســته ایرانی چون مرحــوم بنــان ...و رادیــو و تلویزیون را تحریــم کردنــد آن هم به این ســبب که

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.