عوامل تحدید تورم

Iran Newspaper - - صفحه اول - مرتضی عزتی عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس

بررسی نرخ تورم در چهاردهه اخیر نشان میدهد کــه این شــاخص همــواره بین 10 تــا 25 درصد در نوســان بــوده اســت. ولی هــر گاه اقتصاد ایــران با شوکهایی همانند آزادســازی قیمت حاملهای انــرژی و تغییــر نــرخ ارز مواجــه شــده ایــن نــرخ افزایــش یافتــه و از ایــن میانگیــن فاصلــه گرفتــه اســت. بدین ترتیب با بروز این شوکها نرخ تورم از محــدوده 40 درصــد نیــز فراتــر رفتــه اســت. در ســال گذشــته نیز بروز شــوک تحریمی و رشد نرخ ارز موجب رشــد نرخ تورم شــد. با این حال دولت موفــق شــد بــا کنترل شــوک نــرخ ارز، این بــازار را بهصورت نسبی تثبیت کند و بتدریج اثرات این شوک را از بین ببرد.

با آغاز نوســان نرخ ارز از اواخر ســال ،1396 شــوک ارزی کلید خورد و باعــث شــد بتدریــج نــرخ تــورم نقطــه بــه نقطــه از 50 درصــد عبور کنــد. ایــن درحالی اســت که نرخ تــورم نقطه به نقطه بــه نوعی میزان تغییرات شــاخص را دریک ماه مشــخص در سال گذشته با همان ماه در سالجاری نمایش میدهد.

بررســی نرخ تورم در پنج ماه ابتدایی ســالجاری نشان میدهد که از شــتاب آن کاســته شده است. در تیرماه ســالجاری نرخ تورم ماهانه بهدلیل رشــد شــاخص قیمتی خدماتــی مانند حمل و نقل، رســتوران و هتلــداری در فصل مســافرتها­ی تابســتانی افزایش یافــت. همواره بخــش خدمات پــس از تولیــد و کاالهای مصرفی تحت تأثیرشــوک­ها قــرار میگیرد و این درحالی اســت کــه آرام آرام تأثیر این شــوکها در اقتصاد در حال کاهش است.

اما بخش تولید یکی از بخشهایی اســت که بســرعت از شوکهای مختلــف تأثیــر میپذیــرد و باعث افزایــش قیمت تمام شــده کاالها و در نتیجه افزایش ســطح عمومی قیمتها میشــود. برهمین اســاس در ماههــای گذشــته همین عامل بیشــترین تأثیر را در رشــد شــاخص تورم مصرفکننده داشــت که با تثبیت نرخ ارز در ماههای اخیر شــاهد کاهش تدریجی قیمت تمام شــده کاالها و درنتیجه نرخ تورم هستیم. بدین ترتیــب هرچند نرخ تورم بخش خدمات بهدلیل افزایش تقاضا در فصــل تابســتان باال مــیرود، ولی کاهــش قیمت کاالها این رشــد را خنثی و موجب افت شتاب نرخ تورم میشود.

بــرای تــداوم و حفــظ رونــد کاهنــده شــتاب نرخ تــورم دولــت باید سیاســتهای تثبیتی خود را در بازار ارز ادامه دهد. در صورتی که بازار ارز بــه ثبات پایداری دســت یابــد تأثیر زیادی بر شــاخص تورم خواهد داشــت. عالوه براین تالش دولت برای جلوگیری از رشــد نقدینگی در یکسال گذشته نیز که از دورههای قبل کمتر است، به کاهش نرخ تورم کمک کرده اســت. به معنــای دیگر کاهش تزریق پول توســط دولت و کنتــرل نقدینگی و عوامــل تأثیرگذار در آن یکــی از مؤلفههای مهم در شاخص تورم به شمار میرود.

عامــل مهــم دیگرقــدرت خریــد مــردم اســت. درحالی کــه قدرت خریــد مــردم در ســال گذشــته 20 تــا 25 درصــد افزایش یافته اســت، نــرخ تورم بیشــتری را از این رقــم تجربه کردهایم و همیــن اختالف به معنــای کاهش قدرت خرید مردم اســت. بدیــن ترتیب کاهش قدرت خریــد مــردم بــه افــت تقاضــا و افت تقاضــا بــه کاهش قیمــت کاالها منجر میشــود. بنابراین یکی از دالیل کاهش نرخ تورم به افت قدرت خریــد مردم و تقاضــای کاال برمی گردد که دولت بایــد برای بهبود آن برنامهریزی کند.

درهمین راستا بسترسازی برای رشد تولید و افزایش تولید ناخالص داخلــی تنهــا راه برای افزایش قدرت خرید مردم محســوب میشــود، هرچند ممکن اســت در نتیجه این سیاســت و رشد قدرت خرید مردم تقاضا برای کاال افزایش و روی شــاخص تورم تأثیر منفی داشته باشد، ولی دولت باید این تعادل را میان رکود و تورم برقرار کند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.