کودکان‌حلقه‌گمشده‌سبک‌زندگی‌تولیدمحو‌ر

Iran Newspaper - - News - سعیده ابیانه فعال فرهنگی

در جامعــهای کــه بــزرگان آن بــر تولیــد ملــی و فعالیتهــا­ی تولیــدی تأکیــد دارنــد و حتــی نامگــذاری ســالها بــا اســتفاده از چنیــن عناوینــی صــورت میگیرد زمینههــای فکــری و اجتماعــی الزم در جهــت گســترش تولیــد و تولیدمحوری باید از سنین کودکی در افــراد ایجاد شــوند. افــرادی که در کودکی از ســبک زندگی مصرفی برخوردار باشــند و خــود را تنهــا در نقــش مصــرف کننــده بشناســند نمیتواننــ­د در آینده در جایــگاه تولیدکننده­ای خالق قرار گیرند.

کودکان امروز در دنیایی مصرفی و از پیش ساخته زندگــی میکننــد. آنها بــه دنیایی پــا میگذارند که به لطــف زندگــی مــدرن و شــهری کاالهــای گوناگون در فروشــگاهه­ای بزرگ در اختیارشان گذاشته شده و به نحو آماده در دسترسشان قرار دارند.

اکنون، کاالها و محصوالت گوناگون، اسباب بازیها، بازیهــا ...و همه و همه به صورت آماده در دســترس کــودکان قرار میگیرند. به نحوی که آنها هیچ درکی از چگونگی ساخت و تولید این محصوالت ندارند.

ایــن کــودکان غالبــاً مــرغ را نــه پرنــدهای در یــک مزرعــه بلکــه کنتاکی یــا ســوخاری تصــور میکنند و تخم مرغ را خوراکی خامی در یخچال یک فروشگاه میبیننــد. در حقیقــت در ســبک زندگــی تعریــف شــده این نسل شــاهد آن هســتیم که به جای منابع محیط زیستی، فروشــگاهه­ا در نقش تأمینکننده به کودک معرفی میشــوند و در حالی که منابع محیط زیســت محــدود اســت، تبلیغــات همــواره بــه بشــر القــا میکند کــه مصرف کنیــد و نگران پر شــدن این قفسهها نباشید.

کــودکان معاصــر دیگر شــاهد تولیــد خانگی نان، کــره، پنیــر، رب، ترشــی، مربا، لواشــک و...به دســت والدینشــا­ن نیســتند، آنهــا بــا حیواناتــی چــون مرغ و خــروس و گوســفند آشــنا نمیشــوند و نحوه کاشــت گیاهــان و نگهــداری از آنهــا را مشــاهده نمیکننــد. همچنیــن آنهــا تجربــهای از تعمیــر لباسهــا و اســباب بازی هایشــان نخواهند داشــت زیرا اکنون به لطف دنیــای مصرفــی، لباسها و اســباب بازیهای خراب به ســرعت با نمونههای جدیدشان جایگزین میشــوند. کــودکان امــروز نگهــداری از وسایلشــان را درک و فهــم نمیکننــد. از آنجــا کــه ایــن کــودکان در تولید اســباب بازی هایشــان ســهیم نبودهاند به آنها حــس تعلق ندارند و در مورد نگهداری و تعمیر آنها نمیاندیشند.

ارزش، اکنون به مصــرف و کاالهای مصرفی داده میشــود و نــه بــه تولیــد و حفــظ و نگهــداری. اکنون افــراد به دلیل آن که چیزی را تولید نکردهاند حفظ و نگهداری از آن را درک نمیکنند و همین امر به عدم اســتفاده بهینــه از منابــع و عــدم درک از محدودیت منابع منجر شده است.

بازیهای امروز به وسیله شرکتهای دیجیتالی و رسانهها، از پیش ساخته شدهاند و به منظور مصرف در اختیار کودکان قرار میگیرند. کودکان امروز طراح بازیهای خویش نیستند و به اجراکنندگا­ن بازیهای طراحــی شــده به وســیله شــرکتهای بــزرگ تقلیل یافتهاند.

تمام این موارد نشــانه آن اســت که هدف فرآیند اجتماعی شــدن معاصــر تبدیل کــودکان به مصرف کنندگانی منفعل است که از الگوهای از پیش ساخته بــازار و رســانهها تبعیت میکنند. کــودکان در فرآیند اجتماعی شــدن به عنوان عواملــی مصرفکننده در نظــر گرفته میشــوند و بیــش از هر چیز بــا چگونگی مصــرف کاالهــای مختلف آشــنا میگردند. بــه بیان دیگــر، در اینجا ســبک زندگی ای بــه کودکان آموزش داده میشود که تنها بر مصرف تأکید دارد و نشانهای از تأکید بر تولید در آن دیده نمیشود.

در چنیــن فضــای اجتماعــی اســت کــه مــدارس طبیعــت ســعی میکننــد بــا قــرار دادن کــودکان در فضایــی طبیعــی، بســتری غنــی را به وجــود آورند تا کــودکان در حیــن بــازی از امــکان تولید و ابزارســاز­ی برخوردار شوند.

کودکان هنگام بازی در طبیعت وارد یک تعامل چنــد ســویه میشــوند. بــرای مثــال آنهــا بــه دنبال کاشــت یک دانه، تنها مراحل کاشت را نمیآموزند بلکــه در ایــن مســیر هر روز که به ســراغ گیاه کاشــته شده خود میروند، آن را آبیاری میکنند و در انتظار به بار نشستن آن هستند. آنها مفاهیمی چون صبر، نگهــداری، شکســت یا پیــروزی در هنگام برداشــت محصــول را خواهنــد آموخــت، هــر روز عوامــل محیطــی را ارزیابــی خواهنــد کــرد تــا شــرایط رشــد گیاهــی را کــه خودشــان کاشــتهاند به خوبــی فراهم آورنــد و در نتیجــه، مراقبــت را یاد خواهنــد گرفت. کــودکان در مــدارس طبیعــت بــه نجاری و نقاشــی میپردازنــ­د، بــا طریقه تولید تخم مــرغ و پخت نان آشــنا میشوند و به صورت رها و آزاد خود بازیهای خویش را طراحی میکنند و به انجام آنها مشــغول میشوند. چنین فعالیتهایی در اندیشه و روحیات کــودکان بشــدت تأثیرگذارن­ــد و زمینــه مناســب در جهــت تبدیل آنهــا به تولید کنندگان فــردا را فراهم میآورنــد. در نهایت باید پرســید: اکنون که جامعه نیازمنــد تولیدکنندگ­انــی خــالق اســت وقــت آن نرسیده که بستر یک جامعه تولیدمحور را از کودکی ایجاد کنیم؟!!

اکنون، کاالها و محصوالت گوناگون، اسباب بازیها، بازیها ...و همه و همه به صورت آماده در دسترس کودکان قرار میگیرند. به نحوی که آنها هیچ درکی از چگونگی ساخت و تولید این محصوالت ندارند. این کودکان غالباً مرغ را نه پرندهای در یک مزرعه بلکه کنتاکی یا سوخاری تصور میکنند و تخم مرغ را خوراکی خامی در یخچال یک فروشگاه میبینند

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.