جزئیات طرح نمایندگان برای دریافت غرامت نفتی از امریکا

عضو پژوهشکده شهید صدر، پیشنهاد دهنده طرح:راههای جدی برای به خطر انداختن منافع امریکا وجود دارد

Iran Newspaper - - News -

گــروه سیاســی/ جمعــی از نماینــدگا­ن مجلــس میخواهند وظیفــه جدیدی برای دولت تعریف کننــد؛ بازپسگیــر­ی درآمدهای نفتــی ایران بین ســالهای 1333 تــا 135۷ از امریکاییهـ­ـا. ایــن یکی از 10 طرح ضد امریکایی است که حرفشان در بهارســتان مطــرح شــده. این طرحهــا روز ۷2 مــرداد اعــالم وصول و حــاال جزئیــات مربوط به طــرح بازپسگیــر­ی درآمدهــای نفتــی ایــران از امریکا منتشر شده است.

توجیــه تهیهکننــد­گان ایــن طــرح ناظــر بــه کنسرسیوم نفتی سالهای3331 تا۷531 است که مجموع قراردادهای نفتی ایران را شــامل میشد. جایــی که 40 درصد از این کنسرســیوم در اختیار 5 شــرکت امریکایی و 04درصــد دیگــر آن در اختیار شرکتنفتی«ایرانوانگل­یس»بوده.تهیهکنندگا­ن طــرح معتقدنــد کــه این ســهمبندی همزمــان با اختیارات ویژهای که به دو کشور امریکا و انگلیس در جریان ســلطه بر منابع نفتی ایران میداد، بخش عظیمی از درآمدهای نفتی کشــور را هم به جیب ایــن دو کشــور ریختــه اســت. درآمدهایی کــه حاال آنها 40 سال بعد از انقضای این کنسرسیوم در پی استرداد آن هستند. کل متن این طرح چنین است؛ «دولــت جمهــوری اســالمی ایــران موظف اســت ضمن پیگیری خســارات مــادی و معنوی حاصل از کودتــای 28 مــرداد در دادگاههــا­ی بینالمللی، نســبت به بازپسگیری عایــدات ظالمانــه امریکا از درآمدهــای نفتــی ایران از ســال 1333 تا 135۷ اقدامــات الزم را انجــام دهــد.» این طــرح البته در مجموعه 10 طرح «ضد امریکایی» مجلسیها در کنار طرح دیگری قرار دارد که بر روی «الزام دولت بــه پیگیــری حقــوق قربانیــان و خســارتدید­گان کودتــای 28 مــرداد »1332 تمرکز کــرده. البته هر چند عنوان رســمی طرح مورد اشاره «الزام دولت بــه بازپسگیــر­ی درآمدهــای امریــکا و انگلیس از نفــت ایران بعــد از کودتــای 28 مرداد» اســت اما در متن کوتاه آن هیچ اشــارهای به انگلستان نشده و تنها نــام امریکا به عنوان کشــوری که باید دولت ایران بــرای دریافت غرامت از آن اقدام کند، آمده است. ■ طرحهای 01گانه کجا تهیه شدند؟

هنــوز تعــداد امضــای ایــن طرحها مشــخص نشده. در سایت مرکز پژوهشهای مجلس هم بر اســاس فایلهایی که از تصویر نســخه مکتوب این طرح منتشــر شــده نه امضایی برخــالف معمول دیده میشود و نه اینکه در بخش به تعداد امضاها عدد خاصی نوشته شده. با این وصف این طرحها از کجــا آمدهانــد؟ اولین بــار روز 12 تیرماه در ســفر چند نفر از نمایندگان منتقد دولت به بندرعباس از مجموعــهای بــا عنــوان «طرحهــای 01گانه ضد امریکایی»رونماییشد.احمدامیرآب­ادیفراهانی، عضو هیأت رئیسه مجلس آن روز گفته بود که این طرحهای 01گانه با همکاری «پژوهشکده دانشکده امام حسین »)ع( تهیه شدهاند. اما آنچه که در روز ۷2 مردادماه در مجلس تحت همین عنوان یعنی «طرحهــای 01گانه ضــد امریکایی» اعــالم وصول شد تفاوت زیادی در عناوین با طرحهای رونمایی شده در تیرماه داشت. از جمله اینکه دو طرح ناظر بــه کودتای 28 مرداد ســال 32 وارد این فهرســت شــده بــود. روز 30 مــرداد اما خبرگزاری تســنیم با پژوهشگری به نام علی سروش مصاحبه کرد که از طراحان این طرحها معرفی شده بود. پژوهشگری از مؤسســه «پژوهشــکده شــهید صــدر» کــه از گفتوگویش با تسنیم این گونه به نظر میرسد که همین مؤسسه پیشــنهاد دهنده و نویسنده اصلی این طرحهاســت. او گفته اســت: «بعــد از مطالبه صریــح مقام معظم رهبری از مجلس و با رصد و مطالعهکموک­یفطرحهاواق­داماتضدامر­یکایی مجلــس که مطلــوب نبود، در پژوهشــکده شــهید صدر با همراهی اندیشکدهها­ی مختلف ذیل این پژوهشــکده تالش شد مبتنی بر مطالعه اقدامات و طرحهــای کنگره امریکا، جلســات تخصصی در حوزههای مختلف اقتصادی، فرهنگی و سیاســی و مشــورت بــا اســاتید ایــن حوزههــا طرحهایــی را به مجلس شــورای اســالمی ارائه کنیــم.» به گفته ســروش، ابتدا نمایندگان «با شــک و تردید به این طرحهــا نــگاه میکردنــد» امــا در نهایت بــا اصرار اعضای این پژوهشــکده قانع شــدند کــه «راههای جــدی بــرای بــه خطــر انداختــن منافــع امریــکا و همچنیــن حفظ منافع ایران در برابر امریکا وجود دارد.» بــا وجــود ایــن او نگفتــه کــه بــا کــدام یک از نمایندگان یا کمیسیونهای تخصصی مجلس در این باره مذاکره شــده بود. در پیگیریهای روزنامه ایــران نمایندگانی چون مصطفــی کواکبیان، علی نجفــی خوشــرودی و علیرضا رحیمــی از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس از اطــالع درباره مقدمات تهیه این طرحها و بحث بــر ســر زوایای فنــی آن ابــزار بیاطالعــی کردهاند. پژوهشــکده شــهید صــدر مجموعــهای اســت کــه در مشــهد دایــر شــده و آنطــور که برخــی اعضای کمیســیون امنیــت ملی به «ایــران» گفتهانــد، این پژوهشــکده به واســطه دو نماینده مشهدی یعنی جــواد کریمــی قدوســی و امیرحســین قاضــیزاده هاشــمی وارد موضوع طرحنویســی برای مجلس شــده اســت. البته این خــط و ربط خــود را بهجای دیگــری هــم نشــان میدهــد؛ پیشــگام نــگارش این دســت طرحها فراکســیون­ی در مجلس اســت کــه حــدود ســه مــاه قبــل اعــالم موجودیــت کرد. فراکســیون­ی با نام «فراکســیون مقابله با تهدیدات امریــکا» کــه ریاســت آن برعهــده امیرحســین قاضیزاده هاشمی است. علی سروش، پژوهشگر پژوهشــکده شــهید صدر هــم در گفتوگــوی خود با تســنیم به این موضوع اشــاره ضمنی داشــته که این طرحها با هدایت اولیه همین فراکسیون تهیه شدهاند. ■ توقیف اموال امریکا در ازای غرامت

امــا ســازوکار اجــرای چنیــن طرحهایــی در صــورت تبدیــل شــدن بــه قانــون چیســت و در روزهایــی کــه ایــران در دریافــت پــول فــروش نفــت خــود حتــی بــه کشــورهایی کــه بــا آنهــا روابــط دوســتانه دارد، بــا مشــکل مواجــه شــده چقــدر میتــوان بــه اجرای ایــن دســت طرحها دل بســت؟ امیرحســین قاضــیزاده هاشــمی، نماینــده اصلی حامــی این طرحها بــه «ایران» میگویــد چنین ســؤاالتی اصالً محلــی از اعراب ندارنــد. وی دربــاره اجــرای این طــرح میگوید: «مکانیزمهــ­ای قابل پیشبینــی در این موضوع یکــی مکانیزمهــ­ای بینالمللی اســت و دیگری مکانیزمهــ­ای داخلــی مــا.» او حجــم ســود امریکاییهـ­ـا از محــل کنسرســیوم اســتخراج و فــروش نفت ایران را «چند هزار میلیارد» اعالم میکنــد و میگوید: «دولت در دو مســیر موظف اســت کــه ایــن موضــع را پیگیــری کند کــه یکی دعوای حقوقی در محاکم بینالمللی و دریافت رأی اســت، چون رژیم امضا کننــده این قرارداد رژیــم کودتایــی و غیرقانونــ­ی بــوده. دوم اینکــه احــکام دادگاههــا­ی داخلی خودمــان را بگیریم و هــر جــا امــوال و داراییهایـ­ـی از امریکاییهـ­ـا در دســترس مــا بــود، آن را بــه عنــوان غرامــت تصــرف کنیم.» او حتی معتقد اســت که اجرای ایــن کار در عرصــه بینالملل توســط ایــران نیاز به انتظار همراهی از ســوی کشــور دیگری ندارد و «مــا خودمــان میتوانیــم بــدون نیــاز کســی و کشوری این کار را انجام دهیم و نیاز به همکاری بینالمللــ­ی و حتی همــکاری دوســتانما­ن هم نداریــم وًفقــط باید در ایــن زمینه اقــدام کنیم. یعنی مثال نیروهای نظامی ما هر جا دستشان رســید، بایــد بتواننــد امــوال امریکاییهـ­ـا را بــه عنوان غرامت ایران، توقیف کنند.» اما باز هم با همین توضیحات این سؤال ایجاد میشود که با توقیف اموال امریکاییها آنطور که امیرحسین قاضــیزاده گفتــه میشــود غرامت «چنــد هزار میلیاردی» مورد اشاره او را جبران کرد؟ ■ عمر کوتاه مجلس به طرحهای 01گانه میرسد؟

هنــوز مرکــز پژوهشهــای مجلس بــه عنوان بــازوی کارشناســی بهارســتان دربــاره طــرح بازپسگیــر­ی غرامت نفتی ایران از امریکا نظری نــداده اســت. عالوه بــر ایــن فوریت بررســی این طرحهــا هم «عــادی» عنوان شــده و ایــن یعنی آنکــه حتی احتمال نرســیدن موعد بررســی این طرحهــا به عمــر باقیمانده از مجلــس دهم هم وجــود دارد. چــه آنکه در 9 مــاه باقیمانده از عمر ایــن مجلس عالوه بر قرار داشــتن تعــداد زیادی طــرح و الیحــه در نوبــت بررســی، بحث بررســی الیحــه بودجــه ســال 99 و همیــن طــور زمانی که صــرف رقابتهــای انتخاباتی اســفندماه خواهد شد، خود بخش زیادی از وقت بهارستاننش­ینان را خواهــد گرفــت؛ وقتــی کــه معلــوم نیســت آیا چیزی از آن برای بررسی طرحهای ضدامریکایی باقی میماند یا خیر؟

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.