خرید تضمینی گندم؛ از قیمت کشاورزان تا قیمت دولتی

«ایران» گزارش میدهد

Iran Newspaper - - News - سهیال یادگاری خبرنگار

گنــدم بــرای اقتصــاد ایــران یــک کاالی راهبردی و حســاس محسوب میشود؛ بهگونــهای که تولیــد و خودکفایی آن به یک حماســه ملی مبدل شده و واردات آن از گذشــته از ســوی دولتهــا، یــک سرشکســتگی یــا نشــانه نبــود توفیق.از ایــن منظر، واردات یــا خودکفایی گندم هماننــد کاهش یــا افزایش نــرخ تورم، ســمبل یا نشــانه موفقیــت برنامههای اقتصادی دولت است، بی آنکه نسبت بــه ایــن محصــول، رویکــرد اقتصــادی داشته باشیم:«آیا تولید گندم بهعنوان یــک محصــول آببر توجیــه اقتصادی دارد یــا خیــر؟ یا اینکــه آیا بهترنیســت بخشــی از سطح زیر کشــت گندم کشور به محصول دیگری همانند پنبه و سایر محصــوالت اختصــاص یابد، یــا اصوالً چقدر خودکفایی گندم در کشــور پایدار است و شکننده نیست یا اینکه اگر گندم به کشــور وارد شــود، مقرون بهصرفهتر از خریــد تضمینــی بــا قیمــت پاییــن از کشاورزاننی­ست؟آیاقیمتخری­دپایین گنــدم، معادله قیمتهای نســبی را به هــم نمیزند؟و...»تمــام ایــن ســؤاالت همیشــه در هنگامی مطرح میشود که موســم خریــد تضمینی ایــن محصول راهبردی مطرح میشود.باز بوی گندم میآید. ■ یکچانهزنیه­میشگی امسال هم اعالم قیمت خرید تضمینی گندم بــه یکی از چالشهای مهم میان تولیدکننــ­دگان گندم و سیاســتگذا­ران مبدل شــده اســت. با توجه بــه افزایش قیمــت هزینههــای تولیــد، نــرخ خرید تضمینــی 1700 تومان در ســال 98 بود کــه بــا انتقادهایی از ســوی کشــاورزان و فعــاالن بخش تولیــد مواجه شــد. آنها میگوینــد بــاال بــودن قیمــت گنــدم در سایر کشورهای همسایه(آن سوی مرز) قاچــاق را افزایــش میدهــد و تحویــل گنــدم بــه دولت کاهــش مییابــد که با توجــه بــه خودکفایی در تولیــد گندم در ســالهای اخیــر این موضــوع تهدیدی برای امنیت غذایی محســوب میشود. آمــاری کــه اکنــون اعــالم شــده، نشــان میدهد که وزارت کشاورزی از آمار سال گذشــته تاکنــون کمتــر خریــداری کرده است. حــال کــه زمــان اعــالم قیمــت خریــد تضمینی فــرا رســیده، انتظــار متولیان بخــش تولیــد تصویــب نرخــی برابر با

هزینههای تولید است، اما از طرف دیگر خریــد تضمینی محصوالت کشــاورزی هــر ســال هزینــه زیــادی را بــه دولــت تحمیل میکند. پارســال بــرای خرید 9 میلیــون و 465 هزار تن معادل 12 هزار و 0۶۵ میلیــارد تومان هزینه شــد.اما در ســالجاری، دولت تاکنون بــرای خرید حــدود 7/5 میلیون تن گنــدم، 12 هزار و 256 میلیارد تومان هزینه کرده است. یعنی چیزی نزدیک به کل رقم پارسال. در آوردگاه خرید تضمینی گندم دولت بهدنبال خرید ارزانتر و کشاورزان در پی فروش بیشتر هســتند.اما امسال دولت چقــدر میخواهد هزینه تولیــد و خرید گندم کند؟ ■ محرمانهاست اسماعیلی اسفندیاریپ­ور، مجری طرح گنــدم وزارت جهاد کشــاورزی روز دهم شهریور از ارائه قیمت پیشنهادی خرید تضمینی گندم از ســوی وزارت جهاد به شورای اقتصاد خبر میدهد.

مســئوالن وزارت جهــاد کشــاورزی

بهدلیــل محرمانــه دانســتن از اعــالم قیمت پیشــنهادی خودداری میکنند. ایــن طــوری اســت که هر ســال پــس از اعــالم قیمــت قطعی از ســوی شــورای اقتصــاد، وزارت جهــاد نیــز از قیمــت پیشنهادی خود رونمایی میکند که هر ســال معموالً قیمــت قطعــی، کمتر از قیمت پیشــنهادی وزارت جهاد اســت. وزارت جهــاد در حمایــت از کشــاورزان معموالً قیمــت باالتری اعــالم میکند که اگر پایینتر تعیین شــد، پشتیبانی از کشاورزان را در عمل نشان دهد. ■ اعالمقیمتد­وهفتهدیگر علــی کیانــی راد، رئیــس مؤسســه پژوهشهــای برنامهریــ­زی و اقتصــاد کشــاورزی وزارت جهــاد در گفتوگــو با «ایــران»از اعــالم قیمت پیشــنهادی وزارت جهــاد بــه شــورای اقتصــاد خــودداری کــرد اما گفــت: «بعــد از ایام عاشورا نرخ قطعی اعالم میشود، چون قیمت خرید تضمینی گندم حساسیت برانگیز و اطالعات محرمانه اســت قبل

از قطعی شدن، نرخ اعالم نمیشود.» ■قیمــت بنیادملــی گندمــکارا­ن: 2550 تومان هرچنــد نــرخ پیشــنهادی وزارت جهاد کشــاورزی محرمانه اســت، اما متولیان بخش خصوصی پیشــنهاده­ای خود را برای قیمت خرید تضمینی گندم ارائه کردنــد. علیقلی ایمانــی، نایب رئیس بنیاد ملــی گندمکاران ایران، پیشــنهاد این بنیاد را برای قیمت خرید تضمینی 2550 تومان عنوان کرد. در همین حال، عباس کشــاورز، معاون وزیر جهاد کشاورزی قیمت مطرح شده توســط بنیــاد ملــی گندمــکارا­ن را مورد تأییــد وزارت جهاد کشــاورزی نمیداند و دلیل آن را پایین بودن این نرخ اعالم میکند. حال اگر قیمت خرید تضمینی قطعی برابر با قیمت 2550 تومان پیشنهادی بنیــاد ملــی گندمــکارا­ن باشــد بــه ایــن معنی اســت که قیمت خرید تضمینی ســال آینده نسبت به امسال 50 درصد رشــد خواهد داشــت که با توجه به روند اعالم قیمــت خرید تضمینــی در چند سال اخیر دور از انتظار به نظر میرسد. ■ قیمتنظامصن­فی:0082تومان محمد شــفیع ملــکزاده، رئیس نظام صنفی کشاورزی نیز قیمت پیشنهادی نظام صنفــی بــرای خریــد هرکیلوگرم گنــدم در ســال زراعــی 99-98 را 2800 تومان اعالم میکند. ■ قیمتتمامشد­هگندم هرچند قیمت خرید تضمینی امسال با وجود درخواســت فعــاالن بخش تولید بــرای تعییــن قیمتهایــی همســطح با هزینــه و قیمــت گندم در کشــورهای همســایه، 1700 تومــان تعیین شــد اما بــر اســاس بــرآورد کشــاورزان قیمــت تمــام شــده هر کیلــو گندم بــرای آنها 2 هزار تومان اســت.این هزینه ها شــامل هزینه نهادههای تولید، کاشت، داشت، برداشت و دستمزدکارگ­ران است. ■ قیمتدرآنسو­یمرز بــر اســاس گزارشهــای وزارت جهــاد کشــاورزی، گندم در آن ســوی مــرز تا 3 هــزار تومان خریــداری میشــود که این رقم بیشــتر از نــرخ خریــد تضمینی در سالجاری است. ■ یارانهپنها­ن هرچند انتظاراتی برای افزایش بیشــتر قیمــت گنــدم در میــان بهــره بــرداران وجود دارد، اما این در شرایطی است که دولــت یارانههای پنهانی برای حمایت از کشــاورزان اختصــاص داده اســت و میتــوان گفت قیمــت خرید تضمینی گندم، صرفاً مالک حمایت از کشاورزان نیســت.یعنی دولــت در حــال اعطــای یارانههــا­ی پنهان دیگری برای حمایت از کشاورزان است. افــزون برایــن، بخــش کشــاورزی از پرداخــت مالیــات معــاف اســت. همچنین حمایتهایی از کشاورزان در خصــوص قیمــت آب انجام میشــود. از ســویی دیگــر 14 میلیــارد دالر بــا نرخ 4200 تومانــی صــرف تأمیــن کاالهــای اساســی میشــود و این اقدام نیز عالوه بر تأمین کاالهای اساســی کشور اقدامی در جهــت حمایــت از بخش کشــاورزی اســت. اختصــاص یارانه بــرای واردات کــود، ســم و بذر نیــز از دیگــر یارانههای پنهان دولتی به بخش کشاورزی است. همچنین بر اساس گزارشها یارانههای نهادههای کشــاورزی دولــت در بودجه ‪20 89،‬ درصد افزایش داده شده است. ■ نگرانی نداریم، اما دالل داریم بــا وجود اینکــه آمارهــا از کاهش میزان فــروش گندم بهدولت نســبت به ســال گذشته حکایت دارد اما مسئوالن وزارت جهاد کشــاورزی تأکیــد میکنند کاهش خریــد گنــدم بــه علــت کاهــش میزان تولیــد نیســت چــون آمار تولید نســبت به ســال گذشــته بیشتر اســت. آنها یک احتمــال دیگر را هم برای کاهش خرید مطرح میکنند و آن این است که دالالن گندم را با قیمتی بیشتر از قیمت خرید تضمینــی از کشــاورزان میخرنــد و بــا انبار آن در انتظار افزایش قیمت خرید تضمینی هستند تا به سود برسند. بــا توجه بــه افزایش قیمــت نهادههای دامــی و افزایــش قیمــت جــو بهعنوان خــوراک دام، برخــی کشــاورزان گنــدم خــود را در بــازار آزاد بــه تولیدکننــ­دگان دام بهعنوان جایگزین جو برای مصرف خوراک دام میفروشند و به این ترتیب بخشی از گندم تولیدی بهعنوان خوراک دام مصرف میشود. متولیــان تولید میگوینــد نگرانی بابت کاهــش خریــد گنــدم وجــود نــدارد و احتمــال میدهنــد تا ســقف مــورد نیاز کشــور خرید گنــدم انجــام خواهد شــد و بعیــد اســت شــرایطی ایجاد شــود که مجبور بــه واردات گندم باشــیم.میزان خرید گندم از کشاورزان تاکنون نزدیک به 7 میلیون و 600 هزار تن است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.