توقف‌تعهدات‌ایران‌در‌حوزه‌تحقیق‌و‌توسعه‌هست‌های

اجرای گام سوم کاهش تعهدات برجامی ایران آغاز شد

Iran Newspaper - - News -

گــروه سیاســی/ ایــران بــاز هــم بخش دیگــری از تعهــدات برجامــی خــود را متوقــف کــرد. حســن روحانــی چهارشــنبه شــب و در پایــان فرصــت دو ماهه دیگری که از ســوی جمهوری اســامی بــرای محقــق کــردن منافــع اقتصــادیا­ش بــه اروپــا داده شــده بــود، دســتور آغــاز گام ســوم را صادر کــرد. گامــی کــه ایــن بــار کنــار زدن محدودیتهای موجود در بخشهای پژوهشــی صنعــت هســتهای کشــور را هــدف قــرار داد و دانشــمندا­ن ایرانــی را موظــف کــرد در زمینــه تحقیــق و توســعه هر آنچه نیاز فنی کشور است، انجــام دهند و تمــام تعهداتــی که در زمینــه تحقیق و توســعه در برجام مد نظــر بوده را کنار بگذارنــد. روحانی که بعد از جلســه مشــترک ســران قــوا به میزبانــی رئیــس قــوه قضائیــه ســخن میگفت، با بیان اینکه ســازمان انرژی اتمــی گســترش در حــوزه تحقیــق و توسعه در زمینه انواع سانتریفیوژ­های جدید و هر آنچه را که برای غنیسازی مــورد نیاز اســت انجام دهــد، فرصت دو ماهــه دیگــری را تعییــن کــرد تــا اروپاییهــ­ا بــا انجــام تــام و تمــام تعهدات خود پیرامــون برجام، زمینه را بــرای بازگشــت ایران بــه نقطه آغاز تعهداتــش در چارچــوب ایــن توافــق مهیا کنند.

چهار مــاه پیش (اردیبهشــت ماه) و در ســالروز یک سالگی خروج امریکا از برجام بود که ایران نخســتین اقدام تافــی جویانــه خــود را در مواجهــه با کارشــکنیه­ای مســتمر امریکاییهـ­ـا انجام داد و به شــرکای اروپایی برجام اطمینــان داد کــه چنانچــه منافــع اقتصــادیا­ش تأمین نشــود، اقدامات متقابــل ایــران ادامــه خواهــد یافــت. ایــران در نخســتین گام اعــام کــرد دیگــر بــه محدودیت ذخیــره اورانیوم غنیشده (سقف 300 کیلوگرم) پایبند نیســت و در گام دوم نیــز از ســقف تعیینشــده بــرای ســطح غنیســازی اورانیــوم (۷۶.3 درصد) عبور کرد و به گفته آژانــس بینالمللی انرژی اتمی، بــه ۵.۴ درصــد رســاند. ســومین گام ایران یعنی برداشتن محدودیتهای تحقیق و توســعه در صنعت هستهای کشــور در شــرایطی برداشــته شــد کــه ایــران و فرانســه در چنــد هفتــه اخیــر تــاش کردهانــد با تمرکز بــر عملیاتی کردن یــک راهــکار ســازنده، برجام را از خطــر فروپاشــی دور نگــه دارند. در همیــن چارچــوب امانوئــل مکــرون، رئیــس جمهــوری فرانســه بــه عنــوان یکی از ســه کشــور اروپایی طرف توافق طی روزهای اخیر تاش کرده بود یک خــط اعتبــاری بــه ارزش ۵۱ میلیــارد دالر بــرای تجــارت با ایــران راهاندازی شود. این در حالی است که طبق گفته مقامهای کشورمان ایران آماده است در برابــر دریافت مبلغ مــورد توافق با فرانسه برای سه ماهه آخر سال جاری میــادی از کاهــش تعهدات خــود در برجــام صرفنظــر کنــد. ایــن در حالی اســت که به نتیجه رسیدن این راهکار منــوط بــه موافقــت امریــکا و صــدور معافیــت بــرای شــماری از خریداران نفت از ایران اســت اما دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا در جدیدترین گفتوگویــی کــه بــا مکــرون پیرامــون برجــام داشــته، تأکیــد کــرده اســت تحریمهــا علیه ایــران را لغــو نخواهد کرد.

پیشتر گفــت وگوهای اولیه درباره اعطــای اعتبــار 5۱ میلیــاردی اروپا به ایران در خــال رایزنیهای مقامهای تهــران و پاریــس مطــرح شــده بــود. موضوعی که در جریان نشست خبری مشــترک رؤســای جمهــوری امریــکا و فرانســه در حاشــیه نشســت گــروه «هفــت» نیز مورد اشــاره قرار گرفت و ترامپ هم تلویحــاً برای معاف کردن تعدادی از مشتریان نفتی ایران چراغ ســبز نشــان داده بــود. او در پاســخ بــه ســؤالی در مورد تســهیات مالی برای ایــران گفت که «اگر دیگــران بخواهند یــک خــط اعتبــاری در اختیــار ایــران قــرار دهنــد، چنین اقدامــی امکانپذیر اســت زیــرا ایــران دارای منابــع نفتــی بــه عنوان پشــتوانه این اعتبار اســت.» در همیــن نشســت خبری هــم بود که مکــرون اعــام کرد کــه شــرایط برای گفتوگوی مستقیم روحانی و ترامپ مهیــا شــده اســت و رئیــس جمهوری امریــکا هــم از چنیــن ماقاتــی جهت حــل اختاف دو کشــور اســتقبال کرد. تنها کمــی بعــد از اســتقبال ترامپ از گفــت وگــو بــا همتــای ایرانــیاش بود که روحانی احتمال دیــدار دوجانبه با ترامــپ را رد کرد و گفت که در صورت بازگشــت ایــاالت متحــده بــه برجــام، امــکان ارتبــاط دو دولت منحصــراً در چارچــوب موضوعــات برجامی وجود دارد امــا رئیس جمهــوری ایران هرگز بــا رئیــس جمهــوری امریــکا ماقــات نخواهــد کرد. در پــی این موضعگیری بــود که ترامپ از اظهــارات خود مبنی بــر معافیــت دادن بــه تعــدادی از مشــتریان نفتــی ایــران عقبنشــینی کــرد و بــه میانجیگــر­ی فرانســه میــان ایــران و امریــکا هــم واکنــش منفــی نشــان داد. بــه رغــم پیگیــری رئیــس جمهــوری فرانســه برای به ســرانجام رســاندن خــط اعتبــاری جهــت حفظ برجــام بــه نظــر میرســد کــه ترامــپ مایل نیست فرانســه رهبری عملیات

نجات برجام را در دست داشته باشد و میانجیگــر مذاکــرات دوجانبه ایران و امریــکا باشــد. چــه «جــود دییــر»، ســخنگوی کاخ ســفید، در توئیتر خود از تماس تلفنی مکرون با ترامپ خبر داد و گفــت کــه در ایــن مکالمه طرح فرانســه بــرای حفــظ توافق هســتهای مطرح شــد. بــه گفتــه ســخنگوی کاخ ســفید، «رئیــس جمهوری امریــکا بار دیگــر تأکید کرد که در ایــن زمان، لغو تحریم ایــران اتفــاق نخواهــد افتاد.» ترامــپ پیــش از آن در اظهاراتــی بــا بیــان اینکه «میدانم که نیت امانوئل مانند بقیه خوب اســت، اما هیچ کس بــه جز ایــاالت متحده به هیچ شــکل و مدلــی، مــا را نمایندگــی نمیکند»، بــی میلــیاش را بــه نقشآفرینــ­ی پاریــس برای میانجیگری میان تهران

و واشنگتن نشان داده بود.

به هر روی تأکیــد رئیس جمهوری امریــکا بر ادامه تحریم ایران در حالی اســت کــه ایــران از روز گذشــته دور دیگــری از کاهــش تعهــدات برجامی خــود را به اجرا گذاشــته اســت. با این حــال محمدجــواد ظریــف در نامهای به فدریکا موگرینی، مســئول سیاست خارجــی اتحادیــه اروپــا گفتــه اســت کــه ایــران آمادگــی دارد بــه گفتوگــو بــا طرفهــای باقــی مانــده در برجام در تمامــی ســطوح ادامــه دهــد و در صــورت عمــل طرفهــای مقابــل به کلیه تعهدات خود در برجام، مجدداً بــه اجــرای کامل برجام بازگــردد. این در حالی اســت که مکــرون وعده داده اســت کــه از فرصــت حضــور ســران کشــورهای بــزرگ در گردهمایــی

مجمع عمومی سازمان ملل که کمتر از ســه هفتــه دیگر در نیویــورک برگزار میشــود، بــرای تــداوم بخشــیدن بــه گفتوگــو با ترامــپ با هــدف متقاعد کــردن او جهــت عملیاتــی کردن خط اعتبــار 5۱ میلیــاردی و نجــات برجام بهره ببرد. باید دید که کوشش پاریس بــرای بهرهگیری از ایــن فرصت روزنه امیــدی بــرای حفــظ توافق هســتهای در دوره ضرباالجــل جدیــد تهــران خواهد گشود یا نه. ■ نامه ظریف به موگرینی

محمدجــواد ظریف روز پنجشــنبه (۴۱ شهریور) با ارسال نامهای خطاب بــه فدریــکا موگرینــی نماینــده عالــی سیاســت خارجــی و دفاعــی اتحادیــه اروپا اعام کرد به دلیل تبعات ناشــی از خــروج امریــکا از برجــام و تحمیــل مجدد تحریمهای آن کشــور و ناتوانی ســه کشــور اروپایی به اجرای تعهدات خــود در برجــام و در بیانیههــا­ی کمیسیون مشترک، جمهوری اسامی ایران از شــانزدهم شهریورماه تمامی تعهــدات خــود در برجــام در حــوزه تحقیق و توســعه هســتهای را متوقف میکند. به گفته ســید عباس موسوی، ســخنگوی وزارت امــور خارجه در این نامــه تأکید شــده اســت که ایــن اقدام دقیقــاً در راســتای حقــوق ایــران در برجــام و بویــژه بــر مبنــای پاراگــراف ۶3 آن بــوده و در پاســخ بــه نقــض گســترده و مســتمر برجام طی ۶۱ ماه گذشــته انجام میشــود. جزئیات فنی و عملیاتــی توقــف تعهــدات ایــران در حــوزه تحقیــق و توســعه هســتهای متعاقباً به اطــاع آژانس بینالمللی انــرژی اتمــی خواهــد رســید. در پایان نامــه وزیــر امــور خارجــه ایــران تأکید شــده اســت کــه «جمهــوری اســامی ایــران بــه منظــور نشــان دادن حســن نیت خــود، آمادگی دارد بــه گفتوگو بــا طرفهــای باقیمانــد­ه در برجــام در تمامــی ســطوح ادامــه دهــد و در صــورت عمــل طرفهــای مقابــل به کلیــه تعهدات خود در برجام، مجدداً بــه اجــرای کامل برجام برگشــت کند. قرار است بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی امروز در نشستی خبــری جزییــات گام ســوم کاهــش تعهدات برجامی را اعام کند. ■ تحلیل رسانههای جهان از گام سوم ایران

گام ســوم ایــران از ســوی شــماری از رســانههای جهــان نشــانه شکســت مذاکــرات دوجانبــه ایــران و فرانســه جهــت حفــظ برجــام ارزیابــی شــد. روزنامه «گاردین» دلیل آغاز گام سوم ایــران مبنی بر توســعه ســانتریفی­وژها را بــی توجهی ایاالت متحــده به ابتکار فرانســه بــرای کاهــش تنشهــا عنوان کــرد. روزنامــه نیویــورک تایمــز هــم کاهــش تعهــدات برجامــی ایــران را پاسخی به تحریمهای امریکا و ناتوانی اروپــا به عمل کــردن تعهداتش تحت توافــق هســتهای توصیف کرده اســت. شــبکه خبــری «فاکــس نیــوز» نوشــته است که «بهکارگیری ســانتریفی­وژهای پیشــرفتهت­ر ظرفیــت ایران را تا ســطح تولید ســاح افزایش میدهد.» شبکه خبــری «فرانــس ۴2» نیز دســتور آغاز گام ســوم را اگرچــه به مفهوم توســعه تجهیزاتــی دانســت کــه بــه افزایــش ســرعت غنیســازی ایــران منجــر میشــود امــا معتقــد اســت در مقابل بــه کشــورهای اروپایــی دومــاه دیگــر زمــان داده شــد تا بــرای نجــات توافق چندجانبه هستهای تاش کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.