معمای رشد پایین و تورم اندک

Iran Newspaper - - News - شهرام معینی کارشناساقت­صادی

اقتصاد هر کشــور با دو مسأله اساسی و کلیــدی مواجــه اســت کــه شــامل رشــد اقتصادی و پایــداری اقتصادی میشــود. در مســأله اول یعنی رشــد اقتصادی باید به این پرســش پاســخ داد که چگونه میتوان کیک اقتصاد را برایبهرهمن­دیبیشترمرد­مبزرگتر کــرد کــه راهکارهایـ­ـی ماننــد افزایش انباشــت ســرمایه، جــذب ســرمایه (درمجموع روشهای افزایش ســرمایه) و رشــد تکنولوژی دارد. درخصوص پایداری اقتصادی نیز مهمترین موضوع ایــن اســت که اقتصــاد هر توانی که بــرای رشــد دارد باید در یک فرآیند مالیم و بدون نوسان و تالطم ممکن شود. یکی از مؤلفههــای مهــم پایداری اقتصــادی نرخ تورم اســت که بهصورت مستقیم به سیاستهای پولی هر کشوری ارتباط دارد. براین اساس حتی برخی از کشورهای همسایه ایران که خیلی فقیر هستند و رشد اقتصادی پایینی دارند، نرخ تورم باالییندار­ند. برای پاســخ به این ســؤال که چرا این دســته از کشورها تورم پایینــی دارند باید به بررســی نکته کلیــدی یعنی وضعیت رشــد متغیرهای پولی رفت که مهمترین این متغیرها نیز پایه پولی است. درواقع در بلندمدت نرخ تورم تفاضل رشد پول و رشد اقتصادی هر کشوری است. این درحالی است که در تمام دنیا نرخ رشد اقتصادی خیلی باال نیست و حداکثر زیــر 10 درصد اســت. حال اگر کشــوری نرخ رشــد اقتصادی 2درصدی و تورم 2 درصدی دارد تفاضل رشــد پول نباید از 4 درصد بیشــتر شود، چرا که باعث رشد نرخ تورم میشود. بدین ترتیب اگر کشــوری این متغیرهای پولی را کنترل کند در نتیجه تورم باالیی هم نخواهد داشــت. اما چرا زمانی که همه مسئوالن این موضوع و رابطه میان متغیرهای پولی با نرختورمرام­یدانندقادر­بهکنترلتور­منیستیم؟مسألهاین اســت که در ایران چندین دهه است که نرخ رشد اقتصادی پایینــی داریم و دراین زمینه از بســیاری از همســایگان خود عقب ماندهایم. درهمین راستا، مردم وضعیت اقتصادی خــود را با کشــورهای همســایه قیاس میکننــد و این باعث ایجادتوقعا­تیدرجامعهش­دهاستکهپاس­خبهآنهاتبع­اتی به همراه دارد. از ســوی دیگــر نمایندگان مجلس نیز تحت تأثیر خواســته مــردم حوزههــای انتخابیه خود خواســتار تخصیص اعتبار برای اجــرای پروژههای جدید در مناطق مختلف هســتند. اقدامــی کــه اجرای آنها باعث فشــار مالی زیــادی به دولت خواهد شــد و دولت را به ســمت اســتفاده از منابع پرقدرت بانک مرکــزی هدایت میکند که نتیجه آن رشــد نرخ تورم است. ایندرحالیا­ستکهمسئوال­نکشورزیرفش­اراینانتظا­راتاز سویمردم،شاغالن،نمایندگانم­جلسو...هستندونتیج­ه نهایی این است که این فشارها خود را در بستن بودجههایی که فراتر از درآمدهای واقعی کشور است، نشان میدهد. امــا در کشــورهای دیگــر بهدلیــل اینکه این شــکاف با ســایر کشورها وجود ندارد، چنین وضعیتی وجود ندارد. برهمین اساس برای مثال میزان افزایش حقوقها و دستمزدها روند بسیار کندی دارد و سالها ثابت میماند. درکشــورما انتظــارات مــردم و شــاغالن بــرای رفــاه بیشــتر مســئوالن را ناچار میکند تــا سیاســتهای­ی را اجرا کنند که باعــث تغییر متغیرهــای پولی و درنتیجه رشــد نــرخ تورم میشود. تنها راه برای پایان دادن به این شرایط بهبود رشد اقتصادی اســت. درصورتی که رشــد اقتصــادی بهبود یابد رفتــه رفتــه روی رفاه مردم نیز از طریق رشــد درآمد ســرانه تأثیر میگذارد و باعث میشــود تا این احســاس شــکاف با همسایگاناز­بینبرود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.