ضرورت از بین بردن خرافات از آثار دینی

دبیر هنری سومین دوساالنه جایزه کتاب عاشورایی بیان کرد:

Iran Newspaper - - News - مریم شهبازی خبرنگار

بیســت و هفتــم شــهریورما­ه جــاری اختتامیه ســومین دوره جایزه کتاب ســال عاشــورا از بیــن آثــار منتشرشــده طــی دو سال گذشــته در 19 رشــته برگزار میشود؛ رویــدادی فرهنگــی که به گفته مســئوالن برگــزاریا­ش مهمتریــن هــدف آن نقــد و بررســی آثــار منتشرشــده بــا محوریــت عاشــورا در حوزههــای فرهنگــی، هنری و ادبــی و در نهایت انتشــار فهرســتی از آثار متکی بر مستندات تاریخی است. مهدی امینفروغــ­ی دبیــر هنــری ســومین دوره جایــزه کتاب ســال عاشــورا در گفتوگو با «ایران» جزئیات این رویداد را تشریح کرد. ■ کمکبهمعرفی­آثارقابلقب­ول

سومین دوره جایزه کتاب سال عاشورا بــه دبیــری «محمدرضــا ســنگری» و بــه شــکل دو ســاالنه برگزار میشــود که البته دبیــری بخش هنــری آن را «مهدی امین فروغــی» برعهــده دارد. امینفروغــ­ی در پاســخ بــه اینکــه مهمتریــن هــدف از برگــزاری ایــن جایــزه در کنــار انبوهــی از جایزههــای فرهنگی-هنــری چیســت میگویــد: «مهمتریــن هــدف از برپایــی جایــزه کتــاب ســال عاشــورایی کمــک به بررســی کتابهایــی اســت که بــا موضوع عاشــورا منتشــر شــدهاند. از این طریق نه تنها نویسندگان برگزیده تجلیل میشوند بلکــه بــه معرفــی آثــار خوب هــم کمک میشود.» این نویسنده و پژوهشگر هنری بــا تأکید بر اینکه هاله قداســتی که اطراف آثــاری با محتــوای دینی کشــیده منجر به عقبنشینی منتقدان از بررسی آنها شده است ادامه میدهد: «این مسأله از دیرباز تــا امــروز منجــر به توجــه کمتــر منتقدان به نقد و بررســی این کتابها شــده است. بنابراین ما در شورای سیاستگذاری جایزه کتــاب ســال عاشــورایی برآن شــدیم تا به تشخیص سره از ناسره کمک کنیم.»

عضو شــورای سیاســتگذا­ری ســومین دوره جایــزه کتــاب ســال عاشــورایی از مهمترینمصد­اقهایعالقه­مندیخلق آثــاری با ایــن موضــوع را در ســابقه کهن مرثیــه خوانی و مرثیــه ســرایی میداند و میگویــد:«از مصداقهــای ایــن اشــتیاق همگانی هــم میتوان به جمالتــی از این دســت دید که «من بکــی او ابکی او تباکی علی الحســین وجبت له الجنة/ کســی که گریه کند بر حســین یا کسی که مردمان را بگریاند یا کســی که خــود را بر هیأت گریه کنان درآورد بهشت بر او واجب میشود.» همانگونــه کــه گفتــه شــد این تشــویقها بویــژه از دوره قاجــار به بعــد خیل کثیری از نویســندگا­ن و شــاعران را بر آن داشته تا در حوزههای مختلف دســت به خلق آثار با موضوع عاشورا و قیام امام حسین (ع) بزنند.»

بهگفتــه فروغــی همین مســأله منجر به آن شــده که عده زیادی صرفاً با اتکا به عالقهمندی شخصیشان دست به خلق آثار بزننــد. او این مســأله را عامل مهمی در تألیف آثاری میدانــد که خالقان آنان از صالحیــت و دانــش کافــی برخــوردار نبودهانــد کــه از بارزتریــن مصداقهــای آن هــم میتــوان در تاریــخ نــگاری و مقتلنویسید­ید.

ایــن پژوهشــگر ادامــه میدهد:«اگــر در اعتــراض بــه ایــن نویســندگا­ن فــردی یــا بزرگــی هــم نکتــهای میگفته آنــان به ابیاتــی از این قبیــل اســتناد میکردند که به قــول موالنا:هیچ آدابــی و ترتیبی مجو / هرچــه میخواهد دل تنگــت بگو. با این جواب عده بســیاری بویــژه در حوزه کتاب دست به تألیف زدند، آثاری که متأسفانه ســندیت چندانی ندارنــد و در تألیف آنها حتی از منبع معتبر تاریخی هم اســتفاده نشدهاست.» ■ ضــرورت تــالش بــرای از میــان بــردن خرافاتدرتف­کراتدینی

او انتشــار انبوهــی از آثــار آمیختــه بــه خرافــات را در نتیجــه بیتوجهی به خلق آثــاری بــا تکیــه بــر مســتندات تاریخــی میدانــد و میگوید:«این که تنها با اتکا به ذوق شــخصیمان دســت به خلق کتاب با موضوعات اینچنینی بزنیم کار درستی نیســت. متأســفانه جوانهای بسیاری به ســراغ کتابهای یــادگار مانده از گذشــته میروند و گمان میکنند به صرف قدیمی بودن میتوان به نوشتههای آنها اتکا کرد. ایــن آثــار از تاریــخ، مقتل و شــعر شــروع شــده و در دوران ما گســترش بیشــتری از جهت موضوعی پیدا کرده است. از جمله در شــاخههای مختلــف هنــری همچون خوشنویسی، موسیقی، پژوهش هنری ...و هم آثاری بهوجود آمده است.»

فروغــی تأکید دارد که تنهــا با برگزاری یــک جایــزه نمیتــوان راه به جایــی برد و سازمانهای دولتی و حکومتی هم با اتکا بــر بودجه و امکاناتــی که دارند بــا برپایی جوایزی مشــابه میتوانند به معرفی آثار ارزشــمند نــزد مخاطبــان کمک کننــد. او تأکیــد میکند:«با توجه به حساســیتی که پرداخت به چنین موضوعاتی دارد تالش کردهایــم تا از حضــور داورانــی مجرب در همه حوزهها بهرهمند شــویم، افرادی که بیاغراق از چهرههای شــناخته شــده هر یک از حوزهها هستند و آثار شاخصی هم خلق کردهاند که اســامی آنان در مراســم اختتامیهاع­الممیشود.»

عضــو شــورای سیاســتگذا­ری ایــن جایــزه در پاســخ بــه اینکــه در کــدام گروههــا بــا بیشــترین و در کــدام بخشها بــا کمتریــن تعــداد آثــار روبــهرو هســتیم میگوید:«بیشــترین آثــار به حــوزه تاریخ بازمی گردد و شامل پژوهشهای تاریخی، فرهنگــی و هنــری میشــود. امــا کمترین آثار متأســفانه بــه حوزه هنــر بازمیگردد، از جملــه در خوشنویســی کــه بــا وجــود پیشینهای که در هنر شیعی و در پرداخت به مضامین دینی برخوردار بوده کمترین اثر را طی دو سال اخیر داشته است.»

او تأکیــد میکنــد کــه ایــن مســأله نیاز بــه بررســی و حتــی گفتوگــو بــا اهالــی خوشنویســی دارد، اینکــه پــای گفتههــای هنرمندان هم بنشــینیم تــا ببینیم بحث فقدان حمایت مســئوالن در میان بوده یا سایر مشــکالت آنان را از این کار بازداشته اســت. فروغی معتقد اســت که در روزگار فعلــی بایــد بــا نگاهی امــروزی به ســراغ بازگویی مضامین دینی بــرای نوجوانان و جوانان رفت، البته او اضافه میکند که این بــه روز کردن زبان گفتار و نوشــتار نباید به تغییراصلپی­امبینجامد.

غلبــه فرهنــگ شــفاهی بــر مکتــوب از جملــه مشکالتیاسـ­ـت کــه بــه گفتــه فروغی همچون دیگــر حوزههای تاریخی آســیبهایی بــرای مباحث دینی داشــته اســت، ایــن نویســنده و پژوهشــگر هنــری ادامــه میدهد: «تاریــخ در اغلب حوزهها همچنــان بــا غلبــه فرهنــگ شــفاهی روبهروســت. بهعنــوان نمونه هنــوز تاریخ مدونی در ارتباط با مرثیه خوانها نداریم و هرچههستمتک­یبرتاریخشف­اهیاست. زمان آن فرا رسیده که داشتههای خودمان را به شکل مکتوب حفظ کنیم. این مسأله هم تنها به مباحث دینی مرتبط نمیشود و تمــام شــاخهها را دربرمی گیــرد. نباید از نقدنوشتهها­یمانبترسیم­وازبررسیآن­ها استقبال کنیم تا اصالح شوند و به بهترین شکلدردستمخ­اطبانقرارب­گیرند.»

او در پایــان گفتههایــش تأکید میکند «همهآنهاییک­هکاریازعهد­هشانساخته اســت باید بــرای از میان بــردن خرافات و تفکرات اشــتباه از فرهنگی شیعی تالش کننــد تــا آینــدگان بــا آثــاری برخاســته از واقعیــت روبهرو شــوند. اتفاقی کــه اگر در راستای آن تالش نشود صدمهاش گریبان نسلهای آینده را خواهد گرفت.»

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.