180 روز تا عبور از تحریم

یک کارشناس ارشد انرژی، از توان ساخت پاالیشگاهه­ای کوچک میگوید

Iran Newspaper - - News - عطیه لباف خبرنگار

ایران براســاس برنامه ششــم توسعه بایــد بــه ظرفیــت پاالیشــی 7.۲ میلیــون بشــکه نفــت برســد. بهطــوری کــه بایــد ایــن برنامــه تــا پایــان ســال ۰۰4۱ محقق شود.مســئوالن شــرکت پاالیــش و پخش میگویند، تا پایان ســالجاری به ظرفیت پاالیشــی 4.۲ میلیون بشــکه نفت دست مییابیــم. اما کارشناســا­ن بر ایــن باورند کــه با یــک اســتراتژی دقیق حتــی قبل از سررسیدن این مهلت میتوانیم به ارقام باالتــری دســت یابیــم. یکــی از راهکارها، ســاخت پاالیشــگا­ههای کوچــک مقیاس با اســتفاده از ســرمایهها­ی مردمی است که 6 ماهه به بار مینشــیند. غالمحسین نجابــت، کارشــناس ارشــد انــرژی در گفتوگــو بــا مــا درباره ایــن پاالیشــگا­هها کــه می تواند ابــزاری برای رهایــی ایران از فروش نفت باشد، توضیح میدهد. ■ آیــا راه حلــی داخلی بــرای رهایی از تحریمهای نفتی وجود دارد؟

بلــه. ســادهترین راه آن توســعه پایین دســتی صنعت نفت است. بخش پایین دستی در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی ماننــد معدن طالیی اســت که هنــوز رگه اصلی آن در ایران اســتخراج نشده است. هماکنــون در بخــش باالدســتی کشــور ما توان تولید حدود 4 میلیون بشکه نفت در هر روز را دارد که حدود 8.۱ میلیون بشکه از آن مصرف داخلی اســت و ۲.۲ میلیون بشکه دیگر بهصورت خام برای صادرات در نظر گرفته میشــود. ایــن ۲.۲ میلیون بشکه در روز نفت را میتوان در ۰۲۲ واحد پاالیشگاهی ۰۱ هزار بشکهای که واحدهای پایین دســت محسوب میشــوند، تبدیل بــه فــرآورده کــرد. بیشــک راهانــداز­ی نهضت احــداث واحدهای پایین دســتی کمــک میکند که هــم از ارزش افزوده آن بهرهمند شــویم و هــم از محدودیتهای صادرات نفت خام رهایی یابیم. ■ یعنی معتقدیــد که بایــد تمام نفت تولیدی کشور تبدیل به فرآورده شود؟

خیــر. منظــور ایــن بــود کــه ظرفیت و امــکان قابــل قبولی در حرکت به ســمت پایین دســت وجــود دارد. امــا باید تبدیل نفت به فرآورده و محصوالت پتروشیمی برمبنایباز­اریابیمحصو­التانجامشو­د. بایــد در نظــر گرفت که در ایــران به نقطه اشباع رسیدهایم و این فرآورده باید صادر شود. با نگاهی به بازار فرآوردههای نفتی در کشــورهای دور و نزدیک میتوان برای توسعه پاالیشــگا­هها بویژه پاالیشگاهه­ای کوچکمقیاسب­رنامهریزیک­رد.مطمئن هســتم که امکان صــادرات فرآوردههای نفتی بیشتری هنوز برای کشور وجود دارد. ■ بــه پاالیشــگا­ههای 10 هــزار بشــکهای اشاره کردید. برخی معتقدند که ساخت پاالیشــگا­ههای زیــر 20 هزار بشــکه صرفه اقتصادی ندارد. موافق نیستید؟

اگر اصول آن رعایت شود، ساخت این پاالیشگاهه­ا حتی از پاالیشگاهه­ای بزرگ مقیاس،کمهزینهترو­آسانترخواه­دبود. االن نمونههایی از این پاالیشگاهه­ا ساخته شــده که هزار بشــکهای اســت و بــا مدت زمان بســیار کوتاه و حدود 6 مــاه زمان به تولید رســیده اســت. محصــوالت آن هم در بازارهــای داخلــی و صادراتــی عرضــه میشــود. ضمن آنکــه قرار نیســت همه این پاالیشــگا­هها ۰۱ هزار بشــکهای باشد. میتوان طراحی آن را تا ظرفیت ۰5 هزار بشــکه نیز انجــام داد. پاالیشــگا­ههایی که ارزان هستند و میتوانند به بازار هدف نیز نزدیکباشند. ■ نمونه ساخته شده در کجا قرار دارد و تولیدات آن چیست؟

ایــن پاالیشــگا­ه در ســرخس اســت. از انــواع خوراکهــا از جملــه نفــت خــام سبک و سنگین و میعانات گازی میتواند اســتفاده کنــد و بنزیــن، گازوئیــل و نفتا از محصوالت آن است. ■ منظــور از ارزان بــودن ســاخت این پاالیشگاهه­ا چیست؟

یعنــی بــا ســرمایهای اندک نیــز قابل ســاخت اســت. نمونهای که در ســرخس ســاخته شــده به ازای ظرفیت هزار بشکه ۲.۱ میلیــون دالر ســرمایهگذ­اری الزم داشــته است. این پاالیشــگا­ه قابل قبول و اقتصادی است اما اگر با ایمنی و اطمینان باالتــری بخواهــد احــداث شــود، بازهــم بیشــتر از 5.۱ میلیــون دالر ســرمایه الزم ندارد. لذا برای یک واحد ۰۱ هزار بشکهای حــدود ۲۱ میلیون دالر تــا 5۱ میلیون دالر ســرمایه الزم دارد، بســیار ارزانتر اســت. ایــن پاالیشــگا­هها بــه نســبت پروژههــای کوچک پتروشیمی که حدود ۰۰5 میلیون دالر هزینه دارد، هم صرفه باالتری دارد. ■ این ســرمایه را در شــرایطی که کشور تحریم است، باید از کجا تأمین کرد؟

نیاز به ســرمایهگذ­ار خارجی نیست. با سرمایهگذار­ی مردمی که هر واحد حدود ۲۱ میلیــون دالر خواهد شــد میتوانیم به تولیــد فرآوردههای نفتــی از قبیل بنزین، گازوئیــل و ســوخت جــت دســت یابیــم. ایــن ســرمایه در کشــور وجــود دارد و بــا ســرمایهگذ­اران داخلی نیــز براحتی قابل اجراســت. مجلــس شــورای اســالمی نیز در تاریــخ 4۲/۲/8۹ تســهیالتی قانونــی تصویب کرده که به اجرای طرح میتواند کمــک کنــد. در مجلــس تصویــب شــد کــه واحــد پاییــن دســتی صنعــت نفــت میتوانند از تســهیالت استفاده کنند و در ضمــن خوراک مصرفی خود را برای یک مــدت معیــن بهصــورت قســطی تأمین کننــد. کافی اســت که از صندوق توســعه ملــی ۰7 درصــد وام گرفتــه شــود و بقیــه مبلغ پروژه را هم سرمایهگذار تأمین کند. بــه جز این مورد، انواع دیگر مکانیســمه­ا برای توســعه وجــود دارد. حتــی میتوان صنــدوق توســعهای تشــکیل داد. مبالــغ ســرمایهگذ­اری آن قدر سنگین نیست که نیاز به وام خارجی باشــد. تکنولوژی آن را هم میتوان تأمین کرد. ■ فکر میکنید که تا چه اندازه میتوان روی ایــن سیاســت تکیــه کــرد و بــازار صادراتی آن چقدر مطمئن است؟

امــکان ســاخت ایــن پاالیشــگا­هها در نقاط مختلف کشور و بازار در دنیا برای آن وجود دارد. با یک سنجش دقیق میتوان ایــن پاالیشــگا­هها را احــداث و بــرای آنها مقاصد صادراتی تعریف کرد.

تصورم این اســت که ابتــدا میتوانیم ظرف 6 ماه حدود ۰۰5 هزار بشــکه در روز پــروژه تعریف و اجرایی کنیــم و بعد از به دســت آمدن نتایــج آن تصمیم بگیریم که باز هم توســعه از این نوع انجام شــود یــا دیگر کافی اســت.برای مقایســه وضع موجود با آنچه که میتوان در عرض 6 ماه دســت یافت، توجه به منافع محصوالت باالدســتی و پاییــن دســتی صنعت نفت نیــز ضــرورت دارد. واحدهای باالدســتی که در آنها فرآینــد ترکیب یا تجزیه اتفاق میافتــد، ســرمایهگذ­اری بــاال، مصــرف سرویسهایجا­نبیزیاد(یوتلیتی)،مدت زمــان اجرا باال 4( تا 6 ســال) اما اشــتغال زایی پایین و برگشــت سرمایه پایینی (5۱ تــا ۰۲ درصد)دارنــد. در همیــن حــال در واحدهــای پایین دســتی کــه محصوالت آنها مصرفی اســت، ســرمایه گذاریهای خرد، مصرف سرویسهای جانبی پایین، اشــتغال زایی باال، مدت زمــان اجرا کوتاه 6( ماه تا یک سال) و برگشت سرمایه باال (۰۳ تا۰۰۱ درصد) وجود دارد. ضمن آنکه میتوان بواسطه آنها کشور را از تله تحریم نجات داد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.