سرنوشترستا­خیز پس از انتشار نسخه قاچاق چه خواهد شد؟

کامبیز نوروزی در گفتوگو با «ایران» پاسخ میدهد:

Iran Newspaper - - News -

نیلوفر ساسانی / ماه محرم امسال رستاخیزی دیگــر بــرای فیلــم احمدرضــا درویــش بود. اگــر چــه هــر ســاله در همین ایــام نــام فیلم «رســتاخیز» ســر زبانها میافتد و سرنوشت فیلــم در بنــد توقیــف ایــن فیلمســاز ســؤال پرتکــرار اهالــی رســانه میشــود، امــا امســال پخش تیزرهای تازه از فیلم در فضای مجازی و بهدنبال آن پخش بخشی از موسیقی فیلم، موضعگیری دو نماینده مجلس علیه وزارت ارشاد بهدلیل عدم نمایش فیلم و در نهایت ماجــرای پرداخت غرامــت وزارت ارشــاد به ســازندگان فیلــم و عادالنــه بــودن یــا نبودن آن فضــای متفاوتی دربــاره توقیف این فیلم ایجاد کــرد. تا اینجــای ماجرا اگر چــه در نظر برخــی عالقهمنــد­ان و پیگیران اکــران فیلم، فضای ایجاد شــده تکراری به نظر میرســد، اما انتشــار یک خبــر آن را وارد مرحله تازهای کــرده اســت. همزمــان بــا ایــام عاشــورا خبر رسید «رستاخیز» هم دچار سرنوشتی مشابه فیلم «همه میدانند» اصغر فرهادی شده و نسخه سانسور نشده آن (البته با زبان عربی) در فضای مجازی منتشــر شــده اســت. اولین ناقــل اولیــن خبــر هم کســی نبود جــز بازیگر نقــش حضــرت عبــاس(ع) که در تمــام این ســالها دعواها ســر حــذف و حضــور او بوده اســت. بهادر زمانی بــا انتشــار بخشهایی از فیلم در اینستاگرام­ش از انتشار نسخه دوبله عربی فیلم در فضای مجازی خبر داد. نسخه قاچاق منتشــر شده فیلم که از کیفیت باالیی برخــوردار اســت بالفاصلــه بعد از انتشــار در یک کانال عربــی یوتیوب، در دیگر کانالهای تلگرامــی و فضــای مجــازی بارگــذاری شــد. حــاال مــردم ایــران، نــه روی پــرده عریــض سینما بلکه در سیســتم نمایش خانگیشان تماشاگر فیلمی ایرانی به زبان عربی هستند! و در پارادوکســ­ی عجیبتــر تماشــاگر فیلمی مذهبــی بهصــورت غیرقانونــ­ی و بهصــورت سرقتی. کامبیــز نــوروزی، حقوقــدان دربــاره پیامــد و ضــرر انتشــار نســخه غیرقانونی ایــن فیلم بر صاحبــان آثار به «ایران» میگوید: «هر فیلم بــرای پخش حقوقــی دارد که بایــد پرداخت شــود. اگــر فیلــم «رســتاخیز» بــدون اجــازه صاحــب اثــر در فضای مجازی منتشــر شــده بهطــور طبیعی اولین حقی که زائل میشــود حقوق مادی آنهاســت ضمن آنکه پخش از طریق اینترنت به کیفیت پخش هم آســیب میرســاند و به لحــاظ معنوی هــم با حقوق سازنده اثر سازگار نیست.» ایــن حقوقــدان بــا مــرور سرنوشــت فیلــم «رستاخیز» تأکید میکند که حقوق این فیلم به دالیل و جهات مختلف ضایع شده است: «رســتاخیز» بــه یک پدیــده و عالمت ســؤال بزرگ تبدیل شــده اســت و این فیلم از همه جهــت مــورد بیمهری قــرار گرفته اســت که شــاید انتشــار نســخه عربی فیلم در مقایســه بــا مصائبی کــه بر آن تحمیل شــده کوچک و بیاهمیت بهنظر برسد. نــوروزی صحبتهایــش را اینطــور تکمیــل میکنــد: «رســتاخیز» از زمــان نــگارش فیلمنامــه تا نســخه نهایی با نظــارت و تأیید علما و مراجع درجه اول شــیعه ساخته شد، وزارت ارشاد هم به آن پروانه نمایش داد اما بهدلیــل فشــارهای نیروهای خــارج از دولت اکران نشــد و با تهدیدها از پرده پایین کشیده شد. در واقع از جاهایی جلوی نمایش فیلم را گرفتند که زور وزارت ارشاد به آن نمیرسید» او بــا تأکید بر غیر قانونی بودن تماشــای این اثــر در فضــای مجــازی میگویــد: «بر خالف ایــران اگر در کشــورهای دیگر شــاهد افزایش اســتفاده غیرمجاز مردم از آثار موســیقایی و ســینمایی نیســتیم دلیلش پایبندی اخالقی آنهــا نیســت بلکــه کســی جــرأت نمیکنــد قطعــهای از موســیقی و فیلم را بــدون اجازه مالک روی اینترنت بگذارد چون با تنبیههای شدید مواجه خواهد شد.» بــا وجــود ایــن، ایــن حقوقــدان خــأ قانونــی را دلیــل ایجــاد این فضــا نمیدانــد: «قانون حمایــت از مؤلفــان و مصنفــان قانون خوبی اســت و کامالً قابلیت اجرایــی دارد بلکه این ســازمانها و صاحبان آثار هســتند کــه اقدام اساســی بــرای رفع ایــن مشــکل نمیکنند. از یک ســو ســازمانها­ی حکومتی مثــل نیروی انتظامی، دستگاه قضایی و وزارت ارشاد باید برای مقابله با این افراد و مجازاتشــا­ن بســیار فعالتــر شــوند. این امــکان فنی بایــد تقویت شــود کــه ســایتهای منتشــرکنن­ده ایــن آثار مســدود شــده و امکان دسترسی به آنها داده نشود.» از ســوی دیگر نــوروزی، خود صاحبــان آثار را عمده دلیل عدم تحقق کامل حقوق مؤلفان و مصنفــان و تولیدکننــ­دگان آثــار فرهنگــی میدانــد: «خــود صاحبــان آثــار وقتــی مورد ســرقت قرار میگیرند اقدام قاطع و پیگیری قضایــی بــرای تعقیــب انجــام نمیدهنــد یا خیلی تعلل میکنند» در شــرایطی که با توجه بــه پرداخت غرامت عدم اکران فیلم از ســوی ســازمان ســینمایی به صاحبان این آثار و مشــارکت بنیاد فارابی در تولیــد آن - کــه این بنیــاد را بــه بزرگترین صاحب امتیاز «رستاخیز» تبدیل کرده است - ایــن حقوقــدان معتقــد اســت کــه پیگیری حقوقی این ماجرا بر عهده تهیهکننده است: «اگــر این غرامت موجب انتقال حقوق فیلم به فارابی شــده و سهمی از فیلم داشته باشد بایــد ایــن بنیاد هــم پیگیری کند امــا معموالً پیگیــری تمــام مســائل مربــوط بــه فیلــم بر عهده تهیهکننده است. اوست که باید مسائل مختلف مربوط به فیلم را پیگیری کند.» او در پاســخ بــه ســؤالی درباره نحــوه پیگیری قانونــی متخلفــان هــم توضیــح میدهــد: «گاهــی اوقــات ایــن آثــار توســط کســانی در محیط وب بارگذاری میشــود که در خارج از کشــور به ســر میبرند همانطور که میدانید ایران به کنوانسیون جهانی حمایت از حقوق مؤلفــان ملحــق نشــده و بههمیــن دلیل این دســت افراد از طریق اینترپــل تحت تعقیب قــرار نمیگیرند مگــر اینکه این اثــر در جایی خــارج از ایــران ثبــت شــده باشــد کــه در این صــورت مقــررات وایپــو )WIPO( از آن حمایت میکند».

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.