ابتکار عمل در سوریه از دست امریکا خارج شده است

امیر موسوی کارشناس مسائل منطقه از اهمیت نشست سه جانبه در آنکارا میگوید

Iran Newspaper - - News - مریم ساالری گفت و گو خبرنگار دیپلماسی

رئیس جمهوری کشــورمان روز گذشــته بــه دعوت همتــای ترکیهای خــود عازم آنــکارا شــد تــا در نشســت ســه جانبه با حضــور رؤســای جمهــوری کشــورهای ایــران، روســیه و ترکیــه شــرکت کنــد. ایــن نشســت پنجمیــن دور اجــالس ســه جانبه ســران ســه کشــور و در ادامه رایزنیهای تهران، مســکو و آنکارا برای حل بحران ســوریه اســت که آغــاز آن از گفتوگوهای آستانه شروع شد. به نظر میرســد بحث درباره وضعیت اســتان «ادلــب»، کمیته تدوین قانون اساســی و بازســازی ســوریه از مهمترین دســتور کارهــای ایــن نشســت باشــد. در همین ارتباط گفتوگو کردهایم با امیر موسوی از کارشناســا­ن مســائل منطقهای که در ادامه میخوانید. ســران ایــران- روســیه و ترکیــه قــرار اســت در ادامه رایزنیهای ســه جانبه پیرامون مذاکرات صلح سوریه این بار در آنکارا دور یکدیگر جمع شــوند. این رایزنیهــا در چه مقطعــی از تحوالت سوریه انجام میشود؟

در خالل دو جلســه قبلی ســران سه کشــور که در تهران و مســکو برگزار شــد نتایــج خوبی برای ســوریه رقــم خورد و بیشتر ســرزمینها­ی این کشور آزاد شد و شــرایطی بــرای تقویت دولت ســوریه و بازگشــت آوارگان ســوری فراهم شــد. جلســه پیش رو بهدلیل الینحل ماندن موضوع ادلب جلســه بســیار حساســی است. استان ادلب االن از لحاظ نظامی در سیطره تروریستهای جبهه النصره قــرار دارد. بحث ادلــب جزو بحثهای قبلــی بــود کــه در جلســه رؤســای ســه کشــور مطــرح شــد و طبــق توافقهــای صورت گرفته قرار شد که در این منطقه جنــگ نباشــد امــا نیروهای تروریســتی حمالتــی را آغاز کردند. به همین دلیل ترکیــه از ایــن قضیــه نگــران و عصبانی اســت زیرا میبیند دولت سوریه تالش میکند ادلب را از دســت تروریستها و گروه های مسلح آزاد کند. علت شکسته شــدن آتش بس در ادلب چه بود؟

گــروه هــای مســلح بــرای تضعیف ارتش ســوریه در آن مناطق تالش های مضاعــف انجــام دادنــد و چــون ترکیه نتوانســت گــروه هــای مســلح را کنترل کنــد و بــه تعهداتــش عمل کنــد ارتش ســوریه این حمــالت را با کمــک نیروی هوایــی شــروع کــرد. لــذا مــن معتقدم اجــالس آنــکارا تنــش زا خواهــد بــود و احتماالً بحثهــای داغی در آن جریان داشته باشد. از آن طرف هم ایران و هم روســیه از اینکه ترکیه با همکاری امریکا در شمال سوریه و مناطق کردنشین نوار امنیتــی ایجاد کردهاند، راضی نیســتند. زیرا این اقدام برخالف توافق قبلی ســه کشور ایران، ترکیه و روسیه بود. بنابراین شکســته شــدن آتــش بــس در ادلــب و اقدام اخیر ترکیه برای ایجاد نوار امنیتی در شــمال سوریه دو موضوعی است که بیتردید منجر به بحثهای تنش زایی در نشســت آنــکارا خواهــد شــد و مــورد گفتوگو و بحث قرار خواهد گرفت. یعنی در نشســت آنــکارا ایران و روســیه همگرایــی بیشــتری دربــاره دســتور کار نشســت خواهند داشــت؟ به هــر حال بــه نظــر میرســد روســیه و ترکیــه اخیراً منافع مشترکی را در خالل همکاریهای منطقهایمور­دپیگیریقرا­ردادهاند؟

بلــه، البتــه نظــرات روســیه بــه نظــرات و منافع ایــران و ســوریه خیلی نزدیکتــر اســت امــا منافعــی هــم بــا ترکیه دارد باالخره ترکیه اخیراً از روسیه موشــکهای «اس ۰۰4» را خریــد و در سفر اخیر اردوغان به روسیه، دو کشور بر سر تحویل هواپیمای جنگنده پیشرفته روسی سوخو 7۳ و 57 از سوی روسیه به ترکیه به تفاهم رسیدهاند. بنابراین این رابطــه برای هر دو کشــور منافعی دارد. لذا روســیه در این مقطع تالش میکند تنشــی با ترکیه نداشته باشــد اما درباره سوریه مشکل جدی وجود دارد و مسکو کامــالً نشــان میدهــد با سیاســتهای ترکیه در ادلب و شمال سوریه مخالفت دارد و تالش میکند با روش روسی این اختالف نظر را حل و فصل کند.

ایــن در حالــی اســت کــه جمهوری اســالمی و دولت ســوریه در مقایســه با روســیه مواضع تندتری نسبت به ترکیه دارنــد. ایــران و ســوریه هــر دو مخالــف جــدی این اقــدام هســتند کــه ترکیه در ادلب ایستگاه هایی ایجاد کرده و تا االن دارد نیروهای مســلح در شــمال سوریه و ادلــب را پشــتیبانی میکنــد به همین دلیل فکر میکنم جلســه آنکارا بســیار جنجالی و داغ خواهد بود. موضــوع تشــکیل کمیته قانون اساســی از جملــه موضوعــات مــورد بحــث در مذاکرات سه کشور بوده است اما به نظر میرسد مســیر برای حل سیاسی بحران سوریه طوالنی اســت.از طرفی برنامه و اهداف دولتهای ایجادکننده این روند متفاوت و متناقض اســت.این مسأله را چگونهارزیا­بیمیکنید؟

برای تشــکیل کمیته قانون اساســی و نــوع تحکیــم آن امریــکا، عربســتان، امــارات و حتی قطر کارشــکنی میکنند و نمیگذارنــ­د نظــرات دولت ســوریه و ایران و روسیه در این کمیته غالب باشد و تالش میکنند ترکیبی ایجاد شــود که بیشتر به نفع طرف امریکایی باشد. من فکــر میکنــم به همیــن دلیــل در روند تشکیل کمیته و انتخاب افراد مخالفان هنوز نتوانستهان­د به توافق برسند این در حالی اســت که ایران، روســیه و سوریه و حتی ترکیه تقریباً اعضای پیشنهادی را مشخص کردهاند اما مخالفان سوریه که مورد حمایت امریکا و عربستان هستند هنوز نتوانستهان­د فهرست نهایی را ارائه دهند و هنوز درباره تشــکیل این کمیته، محل آن و اینکه چه بندهایی باید مورد بازنگری قــرار گیرد، اختالف نظر دارند. فکر میکنم در جلسه آتی این موضوع هم میتواند پیش رود ما شــاهد بودیم در دو جلســه گامهــای خوبی برداشــته شد و به نهایی شدن تشکیل این کمیته نزدیک شدند.

بارزتریــن نقــاط موفقیــت ائتــالف ســه جانبه میان ایران، روســیه و ترکیه را تاکنونشامل­چهمواردیمی­دانید؟

مهمترین موفقیــت این کمیته این بــود که کار از دســت امریکا خارج شــده است یعنی بعد از تفاهم ایران، روسیه و ترکیــه امریــکا نقــش حاشــیهای پیــدا کــرد و دارد نیروهایش را عقب میبرد. کشــورهای عربی مانند گذشته دخالت نمیکنند، ارتش سوریه بسیار مسلط تر و قویتــر شــد و نظــام سیاســی ســوریه تســلط خود را بر بیشــتر ســرزمین های ســوریه تثبیــت کــرد و االن تحت کنترل دارد و امنیت به این کشور بازگشت. االن شــرایط زندگی بسیار متفاوت با 5 سال پیش اســت خدمات، امکانات و خیلی از مناطــق بازســازی اولیــه انجــام شــد برق، آب، سوخت، بهداشت و مدارس بــه وضعیت اولیه بازگشــتند و خیلی از مردم هم به منازل خودشان بازگشتند گرچــه مرحله بازســازی همــه جانبه تا االن شروع نشده است اما نوعی آرامش در سوریه ایجاد شد که نتیجه تالشهای ســه کشــور مهــم منطقــه یعنی ایــران، روسیه و ترکیه بود. در بحــث بازســازی از دیــد شــما اولویتهای ایران چیست؟ این بحث ماههاست مطرح است و حضور روسیه همخیلیپررن­گاست.

روسهــا جلوتر از همه در بازســازی مشــارکت دارنــد. ترکیــه امیدوار اســت ســهم بزرگی برای بازســازی بگیــرد اما دولت سوریه تاکنون اجازه نداده است، امــا جمهــوری اســالمی چون سیســتم بانکــی و اقتصــادی اش بــه بخــش خصوصی کمک نمیکند که وارد بحث بازسازی شــوند بهعنوان ستاد بازسازی به ســبک دولتی و زیر نظــر دولت بویژه بــرای بازگردانــ­دن خدمــات زیربنایــی ماننــد فاضــالب، آب، بــرق تلفــن و ایســتگاهه­ای ســوخت کارهــای مهمی انجــام دادهانــد و در ایــن مــوارد تقریبــاً مشارکتهای خوبی دارند اما متأسفانه در سطح توافق نیست. مذاکرات ســه جانبه که تاکنــون مراحل زیــادی را پشــت ســر گذاشــته اســت در مقایســه بــا نشســتهای مشــابه کــه جمهــوری اســالمی در آن حضــوری نداشته است چه تفاوت هایی دارد؟

نشســتهای ایــن کمیتــه اصــالً بــا اجالسهــای دیگــر کــه بــا سرپرســتی اروپا انجام شــد، قابل مقایســه نیست. بیشتر دستورکارها­ی این کمیسیون سه جانبه ایران، روســیه و ترکیه عملی شد و موفقیتهــا­ی پررنگــی را هم حاصل کــرد در حالــی کــه اجالسهایــ­ی کــه به سرپرستی امریکا و عربستان برگزار شد موفقیتی نداشــت و به تخریب بیشتر و تقویتتروری­ستهاانجامی­د.

لذا فکر میکنــم هر موفقیت کنونی نتیجــه پایداری مردم و کمک دوســتان صــادق دولــت ســوریه از جملــه ایــران بود که اصلیترین دوســت ســوریه بود. روســیه هــم از نظــر هوایــی کمکهــای زیادی کرد و پوشش خوبی برای نیروی هوایــی ســوریه داشــت و همپیمانــا­ن مختلــف از جملــه حــزباهلل هــم بــه سوریه کمک زیادی کردند لذا در سوریه امنیت برقرار شــد و وضعیت امن را در این کشــور تثبیت کرد. این کمیســیون و اجــالس میتوانــد موفقیتهای خوبی داشــته باشــد اگــر در این جلســه بحث ادلــب نهایی شــود یعنی ترکیــه تعهد دهــد نیروهای مســلح را از ادلب خارج کنــد و دولت ســوریه بتواند اقتــدار خود را در ادلــب برقرار کند میتوان گفت ۰9 درصد مشــکل ســوریه حل شــده است و مســأله بازســازی باقی میماند که در نهایت این ایران، روسیه و ترکیه هستند کــه میتواننــد کمکهــای بزرگــی برای بازسازی سوریه داشته باشند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.