53‌میلیون‌تن‌ظرفیت‌تولید‌پتروشیمی‌افزایش‌می‌یابد

صنعت پتروشیمی در آستانه جهش دوم

Iran Newspaper - - News - عطیه لباف خبرنگار

صنعت پتروشــیمی ایران اکنون در میانه جهش دوم تاریخی خود قرار دارد.این جهش چیست؟

جهــش بــه معنــای افزایــش تولیدات اســت. ســال 1400 شمسی یعنــی یک ســال و نیم دیگــر، تولید محصوالت پتروشــیمی ایران از 65 میلیــون تــن کنونــی به بیــش از 100 میلیــون تــن در آن ســال برســد. اما در ایــن افزایــش 35 میلیــون تنــی کدام محصوالت بــه تولیدات ایران افــزوده خواهــد شــد و چــه تغییری در درآمدهــای ارزی کشــور از ایــن صنعت رقم خواهد خورد؟ ■ تولید 6 محصول پایین دستی

بر اساس برنامهریزی­های انجام شــده، قرار اســت که در ســال 1398 ســه طرح، ســال 1399 نیــز 15 طرح و 1400 هــم دو طرح به بهرهبرداری برســد. در میــان، تولیــدات ایــن 20 طــرح، 6 محصول پایین دســتی و با ارزش افــزوده باالتــر دیده میشــود که برخی از آنها را برای نخستین بار است که ایران تولید میکند. بخشی هــم صادراتــی اســت و برای کشــور ارزآوری خواهــد شــد. مفهــوم آن رهایــی از خام فروشــی اســت. برای درک اهمیت توســعه صنایع پایین دســتی کافی اســت که دو رقــم را با هم مقایســه کنیــم. متوســط ارزش هر تن محصول پتروشیمی در کشور ما حدود 650 دالر است، اما در دنیا که به ســمت توســعه پایین دســتی حرکــت کردهانــد، این رقــم به 1000 دالر به ازای هر تن میرسد.

بهــزاد محمــدی، مدیرعامــل شــرکت ملــی صنایــع پتروشــیمی ایــران در ایــن بــاره بــه خبرنــگار ما میگویــد: «جهــش دوم در صنعت پتروشــیمی مصــداق رونــق تولیــد است. موضوع توســعه این پروژهها بــرای دولــت بســیار مهــم اســت و بهصــورت منظم پیگیری میشــود؛ تــا در زمانبنــدی تعییــن شــده، بــه بهرهبــردا­ری برســد و خام فروشــی کم شود.»

بررســیها نشــان میدهد که از 20 طرحــی که شــمارش معکــوس برای بهرهبــردا­ری آنها تــا ســال 1400 آغاز شــده، 4 طــرح میان دســتی، 12 طرح باال دستی و 5 طرح تأمین خوراک نیز بــه صنعت پتروشــیمی ایــران اضافه خواهد شــد کــه برخی از آنهــا مقدمه ساز جهش سوم پتروشیمی هستند. ■ جهش سوم در راه است

معاون وزیر نفــت درباره جهش ســوم پتروشــیمی توضیح میدهد: «در بخــش توســعه 105 پــروژه تعریــف شــده کــه از این تعــداد 70 طــرح در دســت اجراســت. از 70 پروژه در دست اجرا حدود 41 پروژه پیشرفت مستمر دارند و 20 طرح از آنهــا در ســال 1400 بــه بهرهبرداری خواهند رسید. با عملیاتی شدن 70 طــرح موجود در 1404 جهش ســوم نیــز رقــم خواهــد خــورد و بــه بیش از 130 میلیــون تــن ظرفیــت تولیــد میرســد که دو برابر ظرفیت کنونی خواهــد شــد و ایــن جهــش بســیار مهمی در صنعت پتروشــمی کشور محسوب میشود. ■40 درصــد رشــد درآمدهــای صادراتی

ســال 1400 ظرفیــت تولیــد پتروشیمی 50 درصد بیشتر از امروز خواهد بود. مدیرعامل شرکت ملی صنایــع پتروشــیمی در خصــوص محصول نهایــی قابل فروش از این ظرفیتهای ایجاد شــده، میگوید: «محصــول نهایــی قابــل فــروش ایــران در ایــن ســال بــه 35میلیون تن میرســد. درحالی کــه اکنون 31 میلیون تن اســت. یعنــی حدود 70 درصد رشد خواهد کرد.»

آمارهــا نشــان میدهــد در ســال 1400 درآمــد صنعــت پتروشــیمی نیز از 17 میلیارد دالر به 25 میلیارد دالر میرســد. بــه گفتــه محمــدی از ایــن 25 میلیــارد دالر، تقریبــاً 17 میلیارد دالر درآمــد ارزی حاصل از صــادرات خواهد بــود که بیش از 40 درصــد بیشــتر از درآمدهــای فعلی صنعــت از محــل صــادرات اســت. در حــال حاضر پتروشــیمی ســاالنه 12 میلیــارد دالر برای ایران ارزآوری دارد که از صادرات5.22 میلیون تن محصول به دست میآید. 17ë میلیــارد دالر ســرمایهگذ­اری برای 1400

آمارهــای بهدســت آمــده از طرحهــای در حــال توســعه پتروشیمی برای 1400 نشان میدهد کــه 16 میلیــارد و 818 میلیــون دالر بــرای ایــن 20 طــرح ســرمایهگذ­اری در جریــان اســت. بخشــی از آنهــا از محــل فاینانسهای خارجی (تأمین مالی) و بخشی هم از محل صندوق توسعه ملی انجام میگیرد.

در ایــن بــاره معــاون وزیــر نفت میگویــد: «حــدود 6 میلیــارد دالر از منابــع خارجــی بــرای پروژههــا استفاده شــده و تقریباً 7/5 میلیارد دالر هــم از منابــع مالــی صنــدوق توسعه ملی است.» ■ تمام ظرفیت پتروشــیمی به مدار تولید میآید

1400 دومیــن نقطــه عطــف در تاریخ پتروشــیمی اســت. ســالی که صنعت پتروشیمی به برنامه ششم توســعه میرســد و هدف تولید 100 میلیــون تن در ســال محقق خواهد شــد. اما موضــوع مهــم دیگر بحث تأمیــن خوراک اســت. مجتمعهای پتروشــیمی بــا 92 درصــد ظرفیــت اســمی در حــال تولیــد هســتند، اما در ایــن ســال بــا طرحهــای تأمیــن خوراکی که به بهرهبرداری میرسد، بهرهبــردا­ری از ظرفیــت اســمی مجتمعهــای پتروشــیمی تقریبــاً کامل میشود.

در ایــن بــاره محمــدی توضیــح میدهد: 6« طرح تأمین خوراک در دســت اجراســت که با بهرهبرداری از 4 طــرح آن بیش از 10 میلیون تن خــوراک جدیــد تأمین خواهد شــد. طرح تأمین خوراک شــامل 3 طرح ‪NGL3200 ،NGL3100‬ و خــارک NGL و 3 طــرح تولیــد خــوراک شــامل پاالیــش گازی بیــد بلنــد دو خلیج فــارس، پتروپاالیش کنگان و پارسیان سپهر است.» ■ توسعه دیرهنگام

با احتســاب تولید 1۴ میلیون تنی پتروشــیمی در ســال 1391 میتوان گفت که دولــت یازدهم و دوازدهم نقــش مهمــی در افزایــش تولیدات پتروشــیمی و رهایی از خام فروشی داشتهاند اما این کافی نیست. ایران در حــوزه مخــازن گاز رتبــه اول دنیا و حــوزه مخــازن نفت رتبــه ۴ دنیا را دارد و بایــد در صنعت پتروشــیمی جلوتر از بســیاری از کشــورهای دنیا قرار میگرفت.

امــا آمارهــا نشــان میدهــد، ارزش کل محصــوالت پتروشــیمی جهــان بــه 3 هــزار و 800 میلیــارد دالر میرســد و ســهم ایــران تنهــا 6 دهــم از ایــن ارزش اســت. راهی طوالنی در پیش روی کشــور ما قرار دارد و بایــد در بــازاری رقابت کنیم کــه بیــش از 40 درصــد آن فقط در اختیار چین قرار دارد.

کارشناســا­ن معتقدند که توسعه هــاب خزر، هاب پارســیان در شــرق عســلویه، هــاب فــاز 2 ماهشــهر از جمله اقداماتی است که در صورت اجــرا، میتوانــد در زمینــه توســعه صنایــع پتروشــیمی راهگشــا باشــد. دولت هم این موضوع را در دســتور کار قــرار داده اســت، امــا نبایــد از دســتیابی به تکنولوژیها­ی روز دنیا که بزرگترین مانع در سالهای اخیر بوده نیز غافل شد. اگر دنیا بهدنبال محــروم کردن ایــران از تکنولوژیها و کاتالیســت­های مــورد نیــاز اســت، ایــران بایــد راهــی بــرای بــه دســت آوردن آنها طراحی کند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.