بازی قدرت در افغانستان

Iran Newspaper - - News - پیرمحمد مالزهی کارشناس آسیا

در پی شکســت مذاکــرات امریــکا و طالبان افغانســتا­ن، یک هیــأت بلندپایــه ایــن گروه که به مســکو ســفر کــرده با جیمز کابلوف نماینده ویژه والدیمیر پوتین در امور افغانستان دیدار و گفتوگو کرد. ســخنگوی طالبان گفته اســت این هیأت قرار است به چین، کشــورهای آسیای مرکزی و نیز ایران سفر کند و مســائل مرتبــط با افغانســتا­ن را مورد مشــورت قــرار دهد. سخنگوی طالبان در عین حال گفته است. طالبان آمادگی از سرگیری مذاکرات با امریکا را نیز دارند.

ســفر هیــأت طالبــان به مســکو میتوانــد یکــی از تبعات شکست مذاکرات طالبان و امریکا باشد. با این حال اگر مسأله صلح در افغانستان را در محور درخواســته­ای بازیگران داخلی، منطقــهای و بینالمللی قرار دهیم، میتوان گفت که راههای رفته تاکنون تقریباً

بیحاصلًبوده اســت. علت آن است که در اینگونه تالشها دولت و ملت افغانســتا­ن تقریبا نادیده گرفته شــده و این در حالی است که طرف اصلی طالبان دولت مرکزی و جامعه افغانستان است نه امریکا. واقعیت آن اســت که امریکا بهدنبال بهرهبرداری از شــرایط افغانستان است و در محاسباتی دقیقتر آقای ترامپ در آخرین جلسه دریافت که از امضای معاهــده پنهانی ســود اندکی میبــرد و در داخــل نمیتواند از آن به ســود خود در انتخابات آینده ریاست جمهوری بهرهبرداری کند.

ظاهــراً طالبان در نگاهی واقع بینانهتر در پی شکســت مذاکرات دوحه دریافته است که با ترامپ متزلزل نمیتوانند به دستاورد روشنی امیدوار باشند و بههمین دلیــل در فکر رایزنی با کشــورهای همســایه و مؤثــر در تحوالت جاری افغانســتا­ن افتادهاند. محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسالمی ایران قبالً پیگیر صلح افغانستان از طریق همسایگان این کشور بود و اگر این مسأله با دخالت دادن دولت مرکزی و نهادهای سیاسی و اجتماعی، احزاب جریانهای جهادی و قومی در افغانستان پیگیری شود، با همکاری مؤثر پاکستان و سایر همسایگان افغانستان حصول صلح در افغانستان امکانپذیر خواهد بود. در نگاهی واقع بینانهتر میتوان گفت که مشکل افغانستان سه سطح متفاوت دارد.

الف: سطح داخلی –تضاد منافع گروههای قومی با جریانهای سیاسی و حزبی و جهادی

ب: ســطح منطقهای – کشــورهای همســایه با افغانســتا­ن و منطقــه نظیر هند، عربستان سعودی، ترکیه وامارات متحده عربی ج: سطح بینالمللی-امریکا و اروپا در یک طرف و چین و روسیه در طرف دیگر واقعیــت آن اســت که هــر کدام از این ســه ســطح درگیر یک رقابت فشــردهای شدهاند و برای حل مشکل افغانستان راهی جز هماهنگ کردن این سه سطح وجود ندارد. سفر طالبان به مسکو اگر به این روند کمک کند و طالبان این آمادگی را بیابند که دســت از انحصارطلبـ­ـی ایدئولوژیک بردارنــد و به توزیععادال­نــه قدرت قومیمذهبی پایبند شوند بهترین مسیر حصول صلح از طریق همسایگان افغانستان با دخالت دادن دولت مرکزی افغانستان قطع نظر از اینکه چه کسی رئیس جمهوری افغانســتا­ن باشد خواهد بود. قدرتهای خارجی در سه مقطع تاریخی شامل قرن نوزدهم و در حین رقابت امپراطوری استعماری انگلیس و رقابت امپراطوری تزاری اتحاد جماهیر شــوروی قرن بیســتم: رقابت امریکا و روسیه و در اوایل قرن بیست و یکم نیز در بحبوحه رقابت امریکا، چین و روســیه، افغانســتا­ن را اشــغال کردهاند و تداوم جنگ طی 40 ســال گذشــته در افغانســتا­ن مؤید دخالت و اشغالگری منابع جهانی قدرت در این کشــور بوده اســت. اکنون فرصتی تاریخی به وجود آمده است که با شکســت مذاکرات طالبان و امریکا کشورهای همسایه افغانستان ابتکار عمل را به دست بگیرند و سه جریان داخلی، منطقهای و بینالمللی را هماهنگ سازند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.