تهران - آنکارا؛ همسایه مفیدتر از برادر

Iran Newspaper - - صفحه اول - حسین سالحورزی نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران

مناسبات ایران و ترکیه در همه سالهایی که حزب عدالت و توســعه به ریاست اردوغان برمســند قدرت بوده ، از اهمیت زیــادی برخــوردار بــوده اســت. بــا وجــود تمــام کدورتهای ناپایداری که در برخی از مواقع پیش آمده اســت، اما در کل، روابطدوجان­بهازاستحکا­مقابلقبولی­برخورداربو­دهاست.در این برهه، دور جدید مذاکرات سه جانبه ایران، روسیه وترکیه بار دیگر فرصتی برای حل و فصل مســائل سوریه و نزدیکی ســه کشــور با یکدیگربه وجود آورد.فارغ از مواضع روسیه؛دو کشــور ایران و ترکیه در کنار رابطه برادری وهمسایگی، منافع راهبــردی در خاورمیانه بویژه در برهه کنونی دارند، بهطوری که با وجودهمه ســنگ اندازیها و شــانتاژها­ی دولتهای دموکرات و جمهوریخواه در امریکا برای ایجاد عدم تعادل در مناسبات ایران و ترکیه، اما هر دوکشور برحسن روابط دوجانبه و همجواری پافشاری میکنند.به این ترتیب روابط دو کشور پایدار و اســتوار بوده اســت. بدون تردید یکی از دالیل اصلی ثبات نسبی درمناسبات ایران و ترکیه در سالهای اخیر، این است که هردو کشور احساس میکنند مناسباتی برپایه اصل برنده – برنده دنبال میشــود. پروفســور داود اوغلــو درکتاب مهم خود به نام «عمقراهبردی­موقعیتترکی­هدرصحنهبین­المللی»بهطورمشروح­دربارهجایگ­اه ژئوپلیتیک ایران و اشــتراکات موجود دوکشــور؛ به درستی این دوهمسایه قدیمی را دوکشــور مهم و تأثیرگذار درخاورمیان­ه میداند.ایشــان در این اثر، دست کم به پنج وجه مشترک و راهبردی دوکشور اشاره میکند.

مناســبات ایران-ترکیه که طی دههها ســپری شده است، نســبت به روابط سایر کشــورهای همســایه در خــاور میانه کمتــر دچار تنش و چالش شــده اســت.به نظر میرســد کــه یکــی از دالیل اســتحکام در روابط دو جانبه این اســت که هر دو کشــور احســاس میکنند در مناســبات دوجانبه بویژه ارتباطات تجاری و اقتصادی بازنده نیســتند.با وجود اینکه در هر صورت این دو کشــور به مثابه دو همســایه منافع ملی خویــش را دنبــال میکنند، اما ایران و ترکیه از ادامه همکاری با هم نیز منتفع شــده و خواهنــد شــد. این احســاس مشــترک اســت که گســترش کمی و کیفــی همکاری اقتصادی دوکشــور را در آینده تضمین میکند.حجم و اندازه توســعه یابنده سطح تجارت ایران و ترکیه در دهه منتهی به ،2019 نشان دهنده این معناست. درهمین شرایط که ایران زیر فشار تحریم امریکا قرار دارد، حضور همسایهای نیرومند از نظر اقتصادی قوت قلبی برای ایران است.

از سوی دیگر، ترکیه نیز از اینکه با همسایهای با اقتصادی بالنده و بزرگ همکاری فزاینــده دارد، خرســند اســت. در ایــن روزهایی که جهــان به لحاظ سیاســی و بویژه اقتصادی درحال پوست اندازی است و مناسبات تازهای را تجربه خواهد کرد، ایران و ترکیهمیتوا­نندبالحاظح­قهمسایگیوا­لبتهترجیحا­تاقتصادملی­خویش،اندازه همکاریهــا­ی گوناگون در تجارت کاال و خدمات؛ داد و ســتدهای ارزی و اســتفاده از تواناییهای فنی و طبیعی یکدیگر را در دستور کار قرار دهند.

ایــران میتواند عالوه برتأمین بلند مدت و کم نوســان ترکیه به انرژی حاصل از نفــت و گاز؛ برق یــا فرآوردههای پتروشــیمی را با لحاظ کردن اندازه کمتر مســافت بازارها، تأمین کند. این یک مزیت رقابتی برای ترکیه ایجاد میکند.

ایران همچنین میتواند روی ظرفیتهای جغرافیایی ترکیه برای انتقال منابع نفــت وگاز خــود بــه اروپــا دربلند مدت حســاب بــاز کند. عــالوه براین، هردو کشــور دربرخــی از صنایع به دلیل داشــتن مزیتهای طبیعی یــا مزیتهای تکنولوژیک، توانایی تأمین ارزانتر کاالهای صنعتی همدیگررا دارند. این تبادل کاالهای مصرفی و کاالهای واســطهای برای هردو کشــور مزیت دارد. ایران بــازار بزرگی برای برخی از کاالهــای صنعتــی ترکیه اســت که این بــازار با حــذف برخی موانع تعرفــهای و غیر تعرفــهای دراختیار بنگاههای ترکیهای قرار خواهد گرفت. ترکیه نیز میتواند دراین وضعیت خاص با پذیرش مبادله کاال و خدمات با پولهای ملی دوکشور، به اقتصاد ایــران کمــک کند. حجم تجــارت ایران وترکیه که درســال 2013 بــه 22 میلیارد دالر رسید.بدون تردید فضای بیشتری برای افزایش این عدد وجود دارد. همکاری ایران و ترکیه برای حضورمشــتر­ک بنگاههای صنعتی و بازرگانان دوکشــور درکشــورها­ی آســیای میانه؛ از دیگر نقاط مســتعد برای توســعه مناســبات دوجانبه خواهد بود. ایــران و ترکیــه نیک میدانند دراین روزگار نه چندان آرام دردنیای پر آشــوب باید با هم بیشتر رفاقت کنند و رقابت نیز برسرجایش باشد، اما چند پله پایینتر. ایرانیان باوردارند، همسایه از برادرهم مفیدتر میتواند باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.