چرا باید بهدنبال فضای باز شهری در تهران بود...

Iran Newspaper - - صفحه اول - زهرا نژادبهرام عضو هیأت رئیسه شورای شهر تهران

دانــش شهرســازی یکــی ازعلوم و دانشهــای مطــرح در ســطح دنیــا بــرای کاهــش آســیب در زمــان بحــران اســت که بــا توجه بــه نقــش زیرســاختی در فرآیند توســعه کالبــدی شــهر و شــکل دهــی بــه ابعــاد کمــی و کیفــی توسعه میتواند در مقیاس کالن عامــل مؤثــری بهمنظــور تجهیز و توانمندســ­ازی ســکونتگاه­های شــهری در برابر شرایط ناشــی از بحرانهای طبیعی و انسان ساخت به حساب آید.

بــا توجــه بهگونههــا­ی متعــدد بحــران طبیعــی و تهدیدهای مصنوع، یکی از دغدغههای مهم کالنشهر تهــران، کمبــود فضاهــای باز قابــل اســتفاده در مواقع بحران اســت، بهگونهای که تناســب الزم میان ســطح فضای ســاخته شده، تراکم ســاختمانی و فضاهای باز قابل استفاده در مواقع بحران وجود ندارد.

از ســوی دیگــر توزیــع نامتــوازن عرصههــای بــاز و فضاهــای بالقوه بــرای اســکان اضطراری شــهروندان یکــی دیگــر از مســائل پایتخــت بــه حســاب میآیــد. بهعنــوان مثــال بخــش غالــب عرصههــای بــاز و بوســتانها­ی فرامنطقــه­ای در شــمال محورخیابــ­ان انقالب توزیع شده است.

ایــن در حالــی اســت که در بخــش جنوبــی خیابان انقالب که بیش از 80 درصد از محدودههای ناپایدار و فرســوده پایتخت را در خود جای داده است، مدیریت شــهری با فشــردگی جمعیت و فقرفضاهای مدیریتی در مواقع بحران مواجه اســت که ضرورت دارد مسأله بهرهبــردا­ری چندگانه از عرصههای عمومی و تعدیل بارگــذاری ســاختمانی در دســتور کار مدیریت شــهری قــرار گیرد. تجربیات جهانی نشــان می دهد فضاهایی ماننــد بوســتانها، میادیــن و گســترههای بــاز شــهری عــالوه بر بهرهبــردا­ری تفریحــی و فراغتــی که موجب تقویت حس همبســتگی، ارتقــای تعامالت اجتماعی و نشــاط شــهری می شــود، در مواقع بحرانی میتواند برای اسکانهای بزرگ و اضطراری مورد بهره برداری قرار بگیرد.

بررســی چنــد دهه گذشــته نشــان میدهــد، ازدیاد تدریجــی شــمار شــهرهای بــزرگ جهــان و گســترش شهرنشــینی در طول دهههای پیشــین موجب تشدید تراکــم جمعیتــی، افزایــش فشــارهای محیطــی و اقتصــادی و پذیــرش عملکردهــا­ی متعــدد توســط شهرها شده است.

یکی از مسائلی که کالنشهرهای جهان با آن مواجه هســتند معضــل بحرانهای طبیعی و مصنوع اســت. بهطــور مثــال آمارهــا حاکــی از آن اســت کــه در طــول ســه دهه گذشــته قریب به 4 میلیون نفر بر اثرحوادث طبیعــی جــان باختهانــد. یکــی از زیرســاخته­ای اساســی که کشوهای توســعه یافته در فرآیند مدیریت بحــران و اقــدام مداخالتــی پــس از وقــوع ســانحه (زلزلــه، آتشفشــان، ســیل )...و فراهــم کردند توســعه عرصههــای عمومی و فضاهای باز شــهری اســت تا از چنیــن فضاهایی در زمان بحران بهعنــوان پایگاههای امدادرســا­نی، مکانهــای تخلیــه در مرحلــه امــداد و نجات و نیز اسکان موقت بهرهبرداری نمایند.

کالنشــهر تهران با مســاحت 615 کیلومترمرب­عی و با جمعیت ســاکن قریب به 9 میلیونی در حال حاضر شانزدهمین شــهر پرتراکم جهان با تراکم 14 هزار نفر در هر هکتار است، به این مفهوم که در هر 10 مترمربع این شــهر 14 نفر زندگی میکننــد. این تراکم جمعیت برای کالنشــهری مثــل تهران کــه بحرانهــای متعدد طبیعی را در ســابقه خــود دارد، میتواند موجب پدید آمدن یک فاجعه بزرگ شود.

ایــن در حالی اســت کــه نیویورک بهعنوان ابرشــهر جهان دارای 7900 کیلومترمرب­ع مساحت با جمعیتی کمتــر از 20 میلیــون نفــر اســت. تراکــم جمعیــت این ابرشــهر جهــان در هرکیلومترم­ربــع 2هــزار و 500 نفر اســت. بــه عبــارت دیگــر در هــر 01مترمربع این شــهر تنها 2.5 نفر ســکنی گزیدهاند که نشان میدهد تراکم جمعیتــی در شــهر تهــران بیــش از 5 برابــر نیویــورک است.

از ســوی دیگــر بررســیها نشــان میدهــد بیــش از 160 میلیــون مترمربــع واحــد مســکونی خالــص بهکل زیربنای واحدهای مســکونی تهران اضافه شــده است. این در حالی اســت که طبق اسناد فرادست (طرحهای تفصیلــی و جامــع) حجــم زیربنــای مــورد نیــاز طــی ســالهای رــبارب138­7-1404 071میلیــو­ن مترمربــع است. بدین ترتیب طی سالهای 1387-1395 حجم مســکن مورد نیاز تا 10 سال آتی تولید شده که حاکی از تراکم انباشــته و بارگذاری خارج از ضوابط در محدوده شهر تهران اســت و میتواند تهدیدی برای شهروندان در زمانهای وقوع بحران قلمداد شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.