پیشنهادات بن بست شکن در نیویورک

اعضای برجام در حال بررسی چند طرح برای گشایش های دیپلماتیک هستند

Iran Newspaper - - صفحه اول -

مریم ســاالری / هفتمیــن حضور حســن روحانــی در نیویورک برای شرکت در اجالس ساالنه مجمع عمومی با گفتوگوهای گزارش مهم سیاسی میان ســران ایران و اروپا و برگزاری نشست ایران و 4+1 برای بنبستشــکن­ی از روند اجرای توافق هســتهای همزمان شــده اســت. گفتوگوهایی که با کوشــش بیســابقه اروپاییها برای عبور از ســد مخالفتهای جــدی و بــی امــان مخالفــان مذاکــره همــراه شــده اســت و بــا بــروز نشــانههای امیدوارکنن­ــدهای فرصــت ویــژهای را پدیــد آورده کــه میتوانــد گشایشــی را برای گرههای کور و مزمن در آن دید. از یک سو روحانی در کانون رایزنیهای فشردهای قــرار گرفته کــه همتایانش از پاریس، برلیــن و لندن برای مجاب کــردن او جهت برون رفــت از بحــران اجــرای برجام به جریــان انداختهاند و از ســوی دیگر وزرای خارجه ایران و 4+1 روز گذشته میز مذاکرات خود را با پیگیری پیشنهادات جدیدی برپــا کردهانــد تا طلیعههای نتایج ایــن گفتوگوها را در تصمیمهای حاشــیهای این دوره از اجالس ســازمان ملل مشــاهده کنند. بر اســاس اخباری که از البهالی مذاکرات پیدا و پنهان نیویورک شنیده میشود، راهکارهایی در دستور کار ایران و کشورهای اروپایی قرار گرفته است که بتواند به کاستن از تنشها، لغو تحریمها و متقاعد کردن ایران برای بازگشت به نقطه نخست اجرای برجام بینجامد.

اکنــون یک احتمــال برای گشــایش دیپلماتیک وجــود دارد، اگر کــه امریکا بر ســر لغــو تحریمها و قانونی کردن آن در کنگره لجاجــت به خرج ندهد مذاکراتی رهگشا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل میتواند فرصت خوبی برای رفع بنبســت کنونی فراهم کند. مذاکراتی که این ســوی آن ایران برای تبدیل اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی به قانون الزامآور و دائمی چراغ سبز نشان داده است و به عبارتی دیگر پیشنهاد ۴ سال اجرای زودتر دو تا از تعهدات خود و طرف مقابل را که قرار بوده در ســال ۳۲۰۲ اجرایی شــود، روی میز گذاشــته است. این در حالی است که به نظر میرسد مقامات ایرانی اگر شرایط را از سوی امریکا مناسب ببینند آماده باشند درباره بند «غروب آفتاب» و رفع نگرانیهای احتمالی پیرامون مدت زمــان اجــرای برجام نیز بــه گفتوگو بنشــینند. در واقع ایران ایــن آمادگی را پیدا کرده که این تغییرات را در مقابل برداشته شدن تحریمها و تأیید برجام در کنگره امریــکا صــورت دهد. تصویب پروتکل الحاقی در مجلس ایران در ازای برداشــته شــدن تحریمها پیشــنهادی بود که وزیر خارجه ایران پیشتر در سفر به نیویورک مطرح کرده بود و حاال فضای بیشتری برای گفتوگوهای جدی پیرامون آن مهیا شده است.

این در حالی است که تالشهای دیپلماتیک ، امانوئل مکرون ، رئیس جمهور فرانســه تاکنــون چشــمانداز دیپلماتیکـ­ـی از بهبود نســبی وضعیــت را به تصویر کشیده است. درست است که دولت ترامپ تمایل خود را برای گفتوگوی بدون پیششرط با ایران ابراز کرده است اما در صورتی که نشان دهد در این گفتوگوها گزینــه لغو تحریمها را روی میز خواهد گذاشــت، احتمال موافقــت تهران با این گفتوگــو وجــود دارد. ایــن نکته را رئیس جمهــوری ایران بخوبی در ســخنان روز گذشــتهاش در صحن ســازمان ملل متحد یادآور شد که «تنها راه برای گفتوگو، بازگشت به تعهدات است. اگر نسبت به اسم برجام حساسیت دارید، به رسم آن بازگردید و به چارچوب قطعنامه 1۳۲۲ شورای امنیت، متعهد باشید. تحریمها را متوقف کنید تا راه گفتوگو باز شــود.» روحانی با گفتن اینکه «اگر به حداقلها قانع هســتید، ما هم به حداقلها بسنده میکنیم. اما اگر بیشتر میخواهید، باید بیشــتر بپردازید.» کوشید پیامش با معنای درست خود شــنیده شود و استراتژی مذاکره را متناســب با الگوی برد- برد تعریف کند. مدل برد- برد در واقع نقشــه راه مذاکرات هســتهای بود که زمینه دســتیابی به برجام را هــم فراهم کرده بود و حاال همه طرفها نظارهگر این واقعیت هستند که روحانی هدف اول و منزل آخر مذاکره مجدد را برچیدن دیوار بلند تحریم قرار داده است، به این دلیل روشن که موج تحریمها سایه سرد و سنگین خود را بر همه اجزای زندگی مردم حکمفرما کرده است و حاال رفع آن به شرط اصلی مذاکرات ایران و امریکا تبدیل شده است. شرطی که چنانچه محقق شدن آن از سوی واشنگتن رنگ واقعیت به خود گیرد، میتواند نقطه عطفی برای خروج از بنبست فعلی باشد. ■ اگربنبستبر­طرفنشود

امــا فــراز و فرودهای فرآیند مذاکرات بویژه در روزهــای اخیر باید به قدر کافی روشــن ســاخته باشد که تغییر مسیر برای رســیدن به نقطه پایان تنش چه اندازه پیچیده و دشــوار اســت. فقــدان اعتماد متقابل در نتیجه گذشــته تلــخ فراموش ناشــدنی میــان ایــران و امریکا وجــه مهمی از این پیچیدگی اســت. اگر بنبســت برطــرف نشــود، مقاومت ایران و تــداوم تنش در منطقه احتماالً به زنگ هشــدار دیگــری برای امریکا تبدیل خواهد شــد و این در حالی اســت که ترامپ نومیدانه بــرای تحقــق تالشهای خــود بــرای پیــروزی در انتخابــات ۰۲۰۲ به پایــان دادن جنگها و یک پیروزی در سیاســت خارجی نیاز دارد. اســتراتژی فشــار حداکثری امریــکا در پایــان راه خــود اســت و واشــنگتن اینک متوجه ســوء محاســبه خود در پیگیری این سیاســت شــده اســت. دولت ترامپ دســتکمً8 مرتبه برای انجام مذاکــره رو در رو بــا مقامات ایرانی تــالش کرده و ایران مکررا درخواســته­ا برای مذاکره را رد کرده و با یک عبارت ساده و قابل پیشبینی پاسخ آنها را داده است: «تحریمها را به تعلیق درآورید تا بتوانیم مذاکره کنیم.»

ایــران پیشتــر در مواجهه با طوفــان تحریمهــای امریکایی بــا متوقف کردن بخشــی از تعهدات اصلــیاش در چارچوب اجــرای برجام نشــان داده زمانی که شــرایط ایجاب کند، برای از بین رفتن بنبست موجود تالش خود را میکند. چه پیشبینی آن مبنی بر وقوع تنش در منطقه خاورمیانه و بروز ناآرامی در صورت تنش آفرینی نظامیان امریکایی یکی از کابوسهای وحشــتناک ترامپ را رقم زد کــه آغاز یک جنــگ دیگر در منطقه میتوانســت همه برنامههــا­ی او را برای دور دوم ریاست جمهوری به نابودی بکشاند آن هم در شرایطی که ایران نشان داده که همه گزینهها برای پاســخ به تهدید نظامی امریکاییهـ­ـا در خلیج فارس را در اختیار دارد. بنابراین قابل انتظار اســت که رئیس جمهور امریکا این بار گوش به راهکارهای واسطه فرانسوی بسپارد که هم مؤلفه رفع تحریمها را شامل میشود و هم بخت ترامپ برای شکســتی دیگر در سیاست خارجی را میآزماید. شاید از این روســت که ریچارد هاس، رئیس اندیشــکده امریکایی شــورای روابط خارجی امریکا آمادگی ایران برای پذیرش اندک تغییرات در برجام در ازای لغو تحریمها را فرصتی مناسب برای ترامپ جهت خروج از مهلکه شکست سیاستش درباره برجام میداند.

از ایــن ســو ایــران نیــز بــا اداره ماهرانــه بحــران جــاری بــا مانورهــای بموقع و پیشــرویها و انعطــاف هــای ضــروری نشــان داده که تا چــه اندازه قادر اســت بر نیروهای بحرانساز فرافکن فائق بیاید. حضور رئیس جمهوری اسالمی ایران در امریکا در این شــرایط خاص فرصتی اســتثنایی است برای مهار قوایی که تحریم ایــران و در نتیجه داغ نگاه داشــتن تنور ایران هراســی و تخاصم ایــران و امریکا را مأموریت خود تعریف کردهاند. با هر معیاری که بسنجیم، روحانی میکوشد در این سفر پیام متفاوتی از گذشته و متناسب با تصحیح سیاست امریکا بدهد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.