وزارتخانه‌بیستم‌می‌آید

رفت و برگشت وزارت بازرگانی در دو دولت

Iran Newspaper - - News - مرجان اسالمی فر خبرنگار

بعــد از کــش و قوسهــای فــراوان، وزارت بازرگانــی بــه خانــواده دولــت دوازدهــم بازگشــت و بیســتمین وزارتخانــ­ه شــد. وزارتخانــ­های کــه 8 تیرمــاه ســال 1390 در دولــت احمدینــژا­د بــا وزارت صنایــع و معادن ادغام شــد روز گذشــته با رأی نماینــدگا­ن مجلــس اجــازه گرفــت بهصــورت مســتقل فعالیــت خــود را آغاز کند. در زمــان ادغــام دو وزارتخانه کلیدی کشــور یعنــی وزارت صنایــع ومعادن و بازرگانی کارشناســا­ن اقتصادی این امــر را زیــر ســؤال بردنــد و گفتنــد دو مجموعــه یــاد شــده را نمیتــوان در یــک وزارتخانــ­ه دیــد چرا کــه ماهیت و نــوع فعالیــت مجموعههــا بــا هــم متفاوت است و عمالً با ادغام، یکی از وزارتخانهه­ا به سایه میرود. درعمل نیــز چنین اتفاقی افتــاد به گونهای که سیاســتهای تنظیم بازار به حاشــیه رفت و به مرور زمان چالشها و عدم مدیریت بازار رخ نشان داد. در برهــه ادغــام وزارت صمــت، وزیر وقت بازرگانی(مهــدی غضنفری) بر این اســتدالل بود که اگر دو وزارتخانه تجمیع شود، سرعت تصمیم گیریها بیشــتر خواهــد شــد و دیگــر سیاســت تنظیــم بــازار داخلــی و سیاســتهای تجاریًکشــور با دستاندازیه­ایی که معموال وزارت صنایع و معادن ایجاد میکند، روبهرو نخواهد شد. ■ ادغام سردری در دهــه 90 وزارت صنعــت متهــم بــه دفــاع بیچــون و چــرا از تولیــد و وزارت بازرگانــی مدافــع واردات بود، از ایــنرو برخیهــا هــم بــرای اینکــه چرخــش در دیدگاههــا صــورت گیرد و البتــه تعــادل در تصمیــم گیریهــا اتفــاق بیفتنــد، بــه نحــوی کــه وزارت صنعــت بــه ســمت تولیدکننــ­دگان و وزارت بازرگانی بــه نفع واردات غش نکند، با دولت وقت همنوا شدند و در نهایت ادغام صورت گرفت. ادغامی که خیلیها آن را به ادغام َســردرهای وزارتخانهه­ــای جدیــد میداننــد، نــه دولتــی کوچــک شــد و نــه سیاســتی هماهنگ! ■ 116 رأی موافق و 46 رأی مخالف طــرح تفکیــک وزارت صنعــت از بازرگانــی، ســال گذشــته هم از ســوی نماینــدگا­ن مجلــس در صحن علنی مجلــس مطرح شــد امــا نماینــدگا­ن مخالف به خاطــر اینکه دولت بزرگتر نشــود، رأی منفــی بــه تصویــب ایــن الیحــه دادنــد. از اینرو طــرح تفکیک کــه نشــأت گرفتــه از الیحــه دولــت بــود برای بررســی و طــرح دوبــاره در صحن علنی مجلس سر از کمیسیون اجتماعی مجلس درآورد و در نهایت با وجــود مخالفت برخــی نمایندگان تصویب شد. روز گذشــته نماینــدگا­ن مجلــس بــا ۶11 رأی موافــق، ۶۴ رأی مخالــف و 3 رأی ممتنع از مجموع ۴91 نماینده حاضر در جلســه علنی جزئیات طرح تشــکیل وزارت تجــارت و خدمــات بازرگانــی را تصویــب کردنــد. بعــد از بررســی و تصویــب جزئیــات تشــکیل وزارت تجــارت و خدمات بازرگانی در مجلس و ارسال آن به شورای نگهبان دولــت باید بــرای انتخــاب و معرفی وزیــر بیســتم البیهــای خــود را آغــاز کنــد. هــر چنــد کــه مخالفــان تفکیک امیدشــان بــه ایــن اســت کــه شــورای نگهبــان در راســتای سیاســتهای کالن اقتصادی و مغایرت با اصل 44 قانــون اساســی ایــن طــرح را رد کند و در نهایــت وزارت بازرگانی از صنعت جدا نشود. ■ چرا ادغام؟ سؤال اساسی این است که چرا وزارت بازرگانــی در وزارت صنایــع و معادن ادغام شــد. کارشناســا­ن هشــت دلیل را بیــان میکنند.طوالنی بودن فرآیند صدور مجوزها، اختالف ســلیقهای دو وزارتخانه، تضاد در سیاســتگذا­ریها، اعتراضهــا نســبت بــه واردات، کوچکســازی دولــت، کاهــش هزینههــای دولــت، نبــود مدیریــت واحــد و فضــای محــدود در صادرات غیرنفتی. ■ دستاوردهای دوره ادغام چه بود؟ دوره ادغــام دســتاورده­ای مثبــت و منفــی هــم داشــت. در آن دوره سیاستهای بازرگانی به فراموشی ســپرده و عمــالً تنظیــم بــازار و حتــی سیاســتهای خارجــی بــا چالشهایی مواجه شــد. نمونه آن را میتــوان در کمبود و گرانی برخی کاالهایی چون شــکر، مرغ، گوشت، تن ماهــی و ماکارونی مثــال زد. هر چند کــه در مــورد مشــکالت برخی کاالهــا توپ بــه زمیــن وزارت جهاد کشــاورزی میافتد ولی اگر ادغامی صــورت نگرفتــه بــود، وزارت جهاد کشاورزی مسئول طرح انتزاع نشده بــود. تنــوع فعالیتهــا بــه گونــهای بود که یک وزارتخانه نمیتوانســ­ت همــه مــوارد مــورد نیــاز فعــاالن اقتصــادی و حتــی بــازار را تأمیــن کند. در این میان یکی از مزیتهای ادغــام ســرعت در تصمیمگیــر­ی بــود. فعــاالن اقتصــادی میگوینــد درســت اســت کــه در دوره ادغــام وزنــه تولیــد ســنگینتر بــود امــا ســرعت در تصمیمگیریه­ا بیشــتر شــده بــود و دیگر دســتوری معطل امضــای وزیری از جنس بازرگانی یا بالعکس نمیماند. ■ چرا احیا؟ امــا اصــرار دولت برای ایجــاد وزارت بازرگانی چه بود؟ چرا دولت روحانی عزم خود را جــزم کرد تا وزارتخانها­ی را که هشــت ســال پیش یعنــی اواخر دولــت احمدینــژا­د ادغــام شــد برگردانــد؟ دولــت بر این بــاور بود که اگــر وزارت بازرگانــی را احیــا میکنــد میتوانــد میــراث خوبــی را بــرای دولتهــای بعــدی به جا بگــذارد و از ســویی حداقــل تا پایــان عمــر دولت

دوازدهــم بازار از تنــش فاصله بگیرد و حتــی بتوان بــه ســمتی حرکت کرد کــه سیاســتهای تجــاری طبــق یــک راهبرد و سیاســتنام­ه دقیــق و اصولی حرکــت کند. البته دولت از ســه ســال پیش مجدانه دنبال تفکیک بود اما با «نه» نمایندگان مجلس مواجه شــد. افزایــش صــادرات غیرنفتــی، بهبــود نظــام توزیــع، بازارســاز­ی و حمایــت از تجــار از دیگــر مزیتهــای تفکیــک وزارت بازرگانی از صنعت است. ■ توصیهها بعد از ادغام بعد از رأی مثبت نمایندگان مجلس بــه احیــای وزارت بازرگانــی برخیها اینگونه اظهارنظر کردند. ســیدرضی حاجی آقامیــری، عضو اتاق بازرگانی

تهــران معتقــد اســت رأی مجلس به تأســیس دوبــاره وزارت بازرگانــی در شرایطی میتواند نتایج مثبت داشته باشــد کــه اهــداف در حــوزه تجــارت به شــکل کالن بررســی شــده و مســیر حرکت کشور روشن شود. عدنان موسیپور، عضو اتاق بازرگانی ایــران هم گفــت: اگــر وزارت بازرگانی جدیــد که جدا و مســتقل از وزارتخانه صمــت شــده اســت، بتوانــد جلــوی روند تصمیمات یکشــبه و تغییرات را بگیــرد و بهعنــوان حامــی بخــش تجارت و صادرات عمل کند، میتوان گفــت کــه ایــن جــدا شــدن تصمیــم درستی بوده اســت اما اگر روند سابق پیش گرفته شــود، با تغییر یک اسم و

جدا شــدن یک بخش اتفــاق ویژهای رخ نخواهد داد. فریال مســتوفی، عضو اتــاق بازرگانی تهــران هــم گفــت: بایــد وزارتخانه با نشــاط و کارآمد تشــکیل شود و سعی در این شود که دولت کوچک شود. در حال حاضر بایــد مطالعات مدیریتی انجام و سپس کار شود. همچنین حســینعلی امیری، معاون پارلمانــی رئیــس جمهــوری اعــالم کــرد: تمرکــز مباحــث بازرگانــی در یــک وزارتخانه مشــکالت نظام توزیع و نبــود مدیریــت واحــد در بخــش بازرگانــی را حــل خواهد کــرد و دولت تعجیــل دارد ایــن وزارتخانــ­ه شــکل بگیرد تا مشکالت مردم حل شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.