شوخطبعترین موسیقیدانی که شناختم

Iran Newspaper - - News - فروغ بهمنپور پژوهشگر موسیقی

حســنکســا­ییبهگفتهخو­ددرتاریخ۳ مهر۷۰۳۱ درخانوادها­یتاجرپیشــ­هبهدنیاآمد. پدرش،«حاجسیدجواد­کسایی»ازتاجرانبن­امآنزماناص­فهانبودکهب­هدلیلعالقه وانسیکهبام­وسیقیداشت،بااستادانو­بزرگانآنزم­انمانندسید­حسینطاهرزا­ده، جاللالدین تاج اصفهانی، اکبر خان نوروزی، خاندان شهناز (شعبانخان، حسین آقا، علی آقا و جلیل شهناز)، غالمحسین سارنج و ادیب خوانساری رفتوآمد میکرد. این آمد و شــدها موجب شد حسن کسایی از کودکی با موسیقی آشنا شــود و به مرور، عالقه زیادیبهساز­نِیپیداکند.کساییدرمحض­رابوالحسنص­بابهنواختن­ردیفهاپردا­خت و بــا هنرمندانی چون خالقی، مشــیر همایون و حســین محجوبی نیز ســاز نواخت. او کنسرتهایین­یزباادیبخو­انساریواجر­اهاییباتاج­اصفهانیداش­تهاست.

هرگــز فرامــوش نمیکنــم آن روزهایــی را کــه از بخــت خــوب، میهمــان خــوان گســترده اســتاد کســایی بــودم. دورانی خوش کــه روزهــای پــر فــراز و نشــیب نوجوانــی و جوانــیام را از ســایر همنسالنم متمایز ساخت. «نی» ساز عاشورا است. رنج و درد و ناله اســت. موســیقی ایــران هم کــه میتواند حزنآور باشــد. غمنامــهای نامــوزون و تکــرار مکرراتی تلــخ و یــأسآور. اینها بخشــی از حرفهایی بود که همیشــه و تا همین امروز از ســوی دوستان همسن و سال من بارها و بارها بازگو شده بود. اما آنچه در محضر و محفل اســتاد کســایی بر من گذشت شرحی دیگر دارد که شــاید در اندازه توان قلم من و یا درک آنها نباشــد. گوش ســپردن به نوای نی استاد از یک سو و طنازیهای هوشمندانها­ش، اوج لذتی بود که در فرصت نه چندان پایدار جوانی نصیب من شد. کسایی شوخطبعترین موسیقیدانی بود که من شناختم. او با نگاه و بعضاً رفتار غیرمتعارف خود همواره طرح یک جنبش اعتراضی را در سر میپروراند. اعتراض به آنچه آن را کجروی از اصول اخالقی و اجتماعی میدانســت. به گفته یاران و نزدیکانش در نهایت کسایی محرک اولین قدمها در جهت سرپیچی از قوانین خشــک و نه چندان دلچسبی بود که در محافل جدی موسیقی حاکم بود. البته این برداشــت شــخصی خود من است و شما میتوانید آن را نپذیرید. شوخیها (بخوانید متلکپرانی) او به آن دسته از موسیقیدانه­ای صاحبنام و پراعتبار روزگار، تعامل و تقابل او با دیگر همنسالن خود، بهرهگیری استادانه از محفوظات و استفاده بموقع از آنها از او چهرهای متمایز ساخت. این نوع نگاه استاد به زندگی تا حد زیادی برگرفتــه از نوســتالژی از دوران کودکــی و درک محضر بزرگان اصفهان بود. کســایی را به دلیل هوشــمندی و ظرافت خاصی که در برقرای ارتباط با به قول خودش (اســتاد شنونده) داشت را میتوان یکی از جدیترین منتقدان اجتماعی و هنری عصر حاضر هم دانست. من بارها شاهد بودم که او با استفاده از کالم طنز و یا حتی ایجاد صداهای خنــدهداری کــه با اســتفاده از آالت موســیقی میتوانســت تولید کند، چگونه نظر بعضاً اعتراضی خــود را نســبت به آنچــه در جامعه بیمار هنری میگــذرد بیان میکرد. او صدهــا بیــت شــعر از بر داشــت؛ از ســرودههای حافــظ و ســعدی گرفته تا ایرج میرزا ...و که همیشــه و مناســب هر مجلس آنهــا را به کار میگرفت.فارغازاینه­ااستادکسای­ییکی از راویان امانتدار موسیقی دوره قاجار بود که امیدوارم با درایت و آینده نگری فرزندانش این بخش از هنر او ثبت و ضبط شده باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.