انتخابات افغانستان و چالشهای پیشروی کابل

Iran Newspaper - - صفحه اول - نوذر شفیعی کارشناس حوزه افغانستان

انتخاباتی که دیروز در افغانستان برگزار شد، موضوعی چالش برانگیز بین امریکا و طالبان از یک سو و امریکا و دولت افغانستان از سوی دیگر بود.

در بیــن ســه مؤلفــهای کــه برشــمردیم، طالبــان که دولــت کنونی را به رســمیت نمیشناســن­د راغب بودند رونــد انتخابــات، بخشــی از فرآینــد صلــح افغانســتا­ن باشــد. به این ترتیب که هرگاه روند صلح در این کشــور تکمیل و دولتی موقت تشــکیل شــد، فرآینــد انتخابات آغــاز شــود و آنهــا نیز بــه عنوان یــک گروه سیاســی و نه شــبه نظامــی در آن حضــور یابنــد و بــه پایگاه سیاســی دســت یابنــد. اما از دید دولت افغانســتا­ن انتخابات بخــش مهمی از فرآیند دموکراســی در افغانســتا­ن اســت و تحت هیچ شــرایطی نباید متوقف شــود. دولت تأکید میکرد و میکند که مردم افغانســتا­ن در طول 18 ســال گذشــته هزینه باالیی برای دســت یافتن به دموکراســی پرداخته اســت و نمیخواهد رونــد انتخابات متوقف شــود. امریکا نیز دیدگاهی همســو با طالبان داشــت. امــا یکــی از دالیلــی که باعث لغــو مذاکرات امریــکا با طالبان شــد، امتیازات گســتردهای بود که طالبــان در این مذاکرات از امریکا گرفته بــود. اگر قرار بود ایــن امتیازات جنبه عملی پیدا کند، یک شــیفت پارادایمی یا تغییر اساســی در حکومت افغانســتا­ن به وجود میآمد. به همین دلیل مشاوران سیاسی و نظامی ترامپ و خود دولت افغانســتا­ن و دوستان منطقهای امریکا از جمله هند به ترامپ پیشنهاد کردند توافقنامه با طالبان را امضا نکند.

از همین رو با توجه به چالشهایی که در روند شکلگیری انتخابات دیروز افغانســتا­ن وجود داشــته، انتظــار میرود از ایــن پس نیز شــاهد چالشهای جــدی سیاســی و امنیتــی در ســپهر سیاســی افغانســتا­ن باشــیم. طالبــان همانطــور که دیــروز تالش کردند در روند انتخابــات خللهایی وارد کنند، از این پس نیز با حمالت مســلحانه خود مانع ثبات در افغانســتا­ن و حکمرانی درست هر دولتی که در افغانستان شکل گیرد، خواهند شد.

امــا نکتــه دیگری کــه در انتخابات دیــروز قابــل توجه بود، مســأله حضور گلبدیــن حکمتیــار در انتخابات بود. در این خصوص پیــش از هرچیز باید به این مســأله توجه داشــت که دولــت کنونی افغانســتا­ن، «دولــت قراردادها» اســت و برپایــه توزیع قــدرت میان قومیتها اســتوار اســت. از دو معاونی که اشــرف غنی دارد، یکی هزاره و دیگری ازبک اســت. دومین قرارداد، قرارداد دولت وحدت ملی اســت که متشــکل از غنی و عبداهلل است. قرارداد بعدی قراردادی است که بین حکمتیار و دولت شکل گرفت و برمبنای آن چارچوب مشــارکت حکمتیار در انتخابات مشخص شد. حکمتیار هر چند کنار طالبان بــود امــا خودش هرگز طالب نبوده اســت. او رهبر حزب اســالمی اســت و در چارچوب حزب خود به دنبال کســب قدرت اســت. او زمانی از در معامله با دولت درآمد که متوجه شــد، کنار طالبان نقشــی حاشــیهای خواهد داشت و بــا طوالنی شــدن جنگ هم عمالً جایگاهش تنــزل مییابد اما اگر وارد جرگه قدرت شــود، جایگاه خود در سیاست افغانستان را ارتقا میبخشد. حکمتیار به این ترتیب بود که وارد مذاکره با دولت شد و به بخشی از آنچه که از قدرت میخواســت، دست یافت. اما واقعیت آن است که او با این کار به ضرر خود عمــل کــرد. زیرا او در حال حاضر مدعی اســت به عنوان یــک فرد جهادی از پایگاه اجتماعی خوبی برخوردار اســت. اما واضح است که در انتخابات رأی نمیآورد. بنابراین زمانی که نتایج انتخابات اعالم و مشخص شود حکمتیار نتوانســته آرای قابل توجهی به دســت آورد و ضعیف بودن پایگاه اجتماعی او برمــال میشــود. با این حــال اگر او با علــم به چنین مســألهای و اینکه فرد پیروز انتخابات نخواهد بود در انتخابات شــرکت کرده باشــد، علت را باید در اشــتیاق او به پیدا کردن تثبیت پایههای قدرت و معامله با رئیس جمهوری دانســت که در انتخابات پیروز خواهد شــد. بنابراین میتوانیم انتظار داشــته باشــیم در ماههای آتی همزمان با شــدت گرفتن حمــالت طالبان، حکمتیار بالفاصلــه بعد از اعالم نتایج انتخابــات وارد مذاکره با رئیس جمهوری آتی شده و خواستار سهم خود از قدرت شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.