اجماعسازی «هم نظر سازی» نیست

Iran Newspaper - - News - احمد خرم وزیر کابینه اصالحات

شــاید بتــوان گفــت کــه مهمتریــن زمینــه اجماعســاز­ی سیاســی در فرآیندهــا­ی تصمیمگیری و تصمیم ســازی درک تفاوت این فرآیند با «هم نظــر» کردن عناصر مؤثر و بازیگر اســت. در کشــور ما تالشــی مســتمر از ســوی یک جریان مســلط در قدرت وجود دارد که «اجماع» را برابر با «هم نظر» شدن بازیگران سیاســی میداند. همین رویکرد است که دو قطبیهای خــودی و غیرخــودی، انقالبی و غیرانقالبی و امثــال اینها را ایجاد کــرده و همــواره درصــدد بیرون رانــدن یا به حاشــیه بردن قطب مقابل خود در فرآیندهای تصمیمســاز­ی و تصمیمگیری است. حال آنکه تکثر سیاســی و اجتماعی از مسائل ذاتی جوامع بشری اســت که پذیرش آن مبنای اصلی سیاســتورز­ی و حقوق مدرن اســت. در سیاســتورز­ی مــدرن اصــل بــر این اســت کــه جامعه و نیروهــای سیاســی مجموعــهای هســتند کــه دارای دو ویژگــی میباشند؛ یکی اینکه متکثر و دارای عقاید و آرای مختلف هستند و دیگــر اینکــه تناســب این تفــاوت عقیدههــا و آرا به طــور مکرر و مســتمر در حال تغییر و تجدید میباشــد. ذیل این تعریف تمام عناصر سیاسی و شهروندان دو حق مهم دارند؛ اول مطلع بودن از جزئیات تحوالت، رویدادها، مناسبات و مسائل موجود در جامعه و دوم داشــتن حــق تغییر عقیده و تغییــر رأی در اثــر قرار گرفتن در جریان این اطالعات آزاد. چنین شــرایطی اســت که بهصورت خــودکار زمینه را برای اجماع ســریعتر و راحتتــر در فرآیندهای تصمیمگیری مهیا میکند، به این معنا که هم نیروهای اقلیت از موقعیت گروه اکثریت مطلع هســتند و نمیتوانند این موقعیت را زیــر ســؤال ببرند و هــم اکثریت بر حقــوق اقلیت وقــوف دارد و نمیتواند با سوءاستفاده از موقعیت خود، این حقوق را ضایع کند. به عبارتی پاسخ این سؤال که در تصمیمگیریه­ا نظر کدام جریان دارای اولویــت و تعیینکننده نهایی اســت، قبــالً در صندوق رأی داده شده است. مشکلی که در فرآیند اجماعسازی در ایران با آن مواجه هستیم درست جایی است که طیفی به جای پذیرش این قاعده در تعیین نسبت نیروهای سیاسی در پی «هم نظر»سازی در داخــل هســتند و برخــی فشــارهای سیاســی ناشــی از داشــتن ابزارهای قدرت را برای رســیدن به مقصود خود، جایگزین نتایج صندوق رأی میکنند. مضاف براین قرار دادن فاکتور تخصص در ســایه موضوعی تقریباً مبهم بهنام «تعهد» نیز بر دامنه مشــکل در این حوزه افزوده اســت و اغلب تصمیمات را از سمت نظرات کارشناسی به سوی حوزههای سیاسی سوق داده و همین سیاسی شــدن بیــش از انــدازه موضوعــات نیــز مشــکل اجماعســاز­ی در تصمیمات را دو چندان کرده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.