ایستاده در برابر 8 ریشتر

سدهای تهران مقاوم در برابر زلزله

Iran Newspaper - - News - عطیه لباف خبرنگار

سرنوشت ســدهای تهران در صورت وقوع زلزله هولناک، یکی از نگرانیهای جامعه اســت. اما چقــدر این مســأله تهدیدکننده خواهــد بــود؟ این ســؤال را از ســید حســن رضوی، مدیرعامل شــرکت آب منطقهای تهران پرســیدیم. رضوی میگوید: «آنچه دربارهشکست­نسدهادرنتی­جهزلزلهعنو­ان میشود فقط شایعه است و به دالیل فنی جای نگرانی وجود ندارد.» مدیرعامل شــرکت آب منطقهای تهران ادامــه میدهد: «ســدها بر مبنــای اصول فنی از باب مقاومت در برابر زلزله طراحی و ســاخته میشــوند. ســدهای تهران هم مســتثنی از این اصول ایمنــی و مقاومت در برابر زلزلههای احتمالی نیستند. تمام ســدهای تهــران بــر اســاس پایــداری در برابر زلزلههای احتمالی 7.5 تا 8 ریشــتر طراحی شــدهاند. از اینرو مشکل خاصی تهــران را تهدیــد نمیکنــد و شــایعهها صحتندارد.» وی بــا اشــاره به گســترده بــودن موضوع در بعد کشــوری میگوید: «طی 50 ســال گذشــته کــه در ایــران نهضت سدســازی داشــتهایم، در برخــی از مناطــق کشــور زلزلههــای بســیار بزرگــی رخ داد امــا در تمــام ایــن زلزلههــا ســدهای ما آســیب جــدی ندیدهاند. البتــه در صــورت وقوع زلزله، در خطوط انتقال و مباحث مرتبط بــا بحثهــای توزیــع آب مشــکالتی رخ خواهد داد که کار امدادرسانی را پیچیدهتر میکنــد. امیدواریــ­م چنیــن اتفاقی هرگز رخ ندهــد امــا در آن صــورت، ســازههای انتقالی ما بیشتر در زلزله آسیبپذیرند تا سازههای ثابت و پایدار.» بهگفته رضوی، گذشــته از موضوع زلزله، حتی در حالت خــاص هم مشــکلی جمعیت تهــران را تهدید نمیکند و جای نگرانی نیست. اما مشکالت دیگری تهران را تهدید میکند کهاهمیتشکم­ترازبحرانز­لزلهنیست. ■ فرونشستدشت­هاوزلزلهخا­موش از فرونشســت دشــتها در مناطــق مســکونی بــا عنــوان زلزلــه خامــوش یاد میشــود. چراکــه بــه مــرور مشــکالتی را بــرای تأسیســات و ســازههای شــهری ایجاد میکند. این مشــکل بیشتر متوجه شــهرهای ســاخته شــده در دشــتهای ممنوعه اســت و در ایران، تهران بیشتر از هر شهری در معرض خطر قرار دارد. مدیرعامل شــرکت آب منطقهای تهران میگویــد: «برداشــت ســنگین آبهــای زیرزمینی برای کشــاورزی و شــرب باعث شــده که آبخوانهــا در برخــی مکانها از آب خالی شــوند و زمین فرونشست کند. این فرونشســته­ای خطرناک در تهران ســاالنه اتفاق میافتد و اندازه آن هم کم نیست.» رضــوی وضعیــت دشــتهای شــهریار و ورامیــن را در معــرض خطــر میدانــد و ادامــه میدهــد: «مناطــق 17 تــا 20 تهــران کــه بیشــترین برداشــت آبهای زیرزمینــی بــرای مصارف شــرب، فضای ســبز و کشــاورزی در آنها انجام میشــود، فرونشستهای زیادی دارند. به طوری که میزان فرونشســت از 200 میلیمتر فراتر رفتــه و بعضــاً بــه 300 میلیمتر رســیده اســت. فرونشســت 20 تا 30 ســانتی متر در ســال به ســازهها و تأسیســات آســیب میرساندوحت­ماًبایدبرداشت­آبدراین مناطقکنترل­وتغذیهنیزا­نجامشود.» ■ بارشهافرون­شستراکاهشن­داد سال آبی 97-98 چند روزی است که تمام شده است. سالی پر آب که اگرچه بسیاری از سدهای کشور را مملو از آب کرد اما روی ســفرههای آب زیرزمینــی تأثیــر چندانــی نداشت. مدیرعامل شــرکت آب منطقــهای تهران درباره میزان اثرگذاری بارشهای این سال بر فرونشســت دشــتها میگویــد: «هنوز آمار دقیقی از میزان تأثیرگذاری سیالبها و بارشهــا بر ســفرههای آب زیرزمینی در دست نیســت و کار روی این موضوع تمام نشده اســت. اما نشانههایی مبنی بر اینکه میزان رشد فرونشستها کمتر از سالهای قبل شــده باشد، در دســت نیست. به نظر میرسد که بارندگیها تأثیر زیادی بر منابع آبزیرزمینی­نداشتهاست.» ■ تهران برای ســیالبهای احتمالی آماده میشود وزارت نیــرو بــرای همــه اســتانهای در معرض ســیالب دســتوری را صادر کرده که روی میز تمام مدیران اســتانی است و باید به آن عمل کنند. رضوی با اشــاره به اینکه دو ســوم استانهای کشور سیلخیز هســتند، توضیح میدهد: «تهــران یکی از اســتانهای ســیلخیز است و بهمنظور جلوگیــری از حادثههــای احتمالــی چند اقــدام در دســتور کار قــرار گرفتــه اســت. نخســت، بحث مدیریــت مخــزن و دوم پاکســازی رودخانههــ­ا و الیروبــی کــه در حقیقت چند نهاد نظیر شهرداری، اداره راه و شهرســازی و شــرکت آب منطقهای تهــران درگیــر آن هســتند.» وی ادامــه میدهد: «احتمال وقوع بارندگی شــدید در ســال آبــی جــاری کــه از ابتــدای مهــر آغــاز شــده، وجــود دارد. از ایــنرو بــرای

6 ســد تهــران برنامهریــ­زی کردهایــم و فعالیتهایـ­ـی را دنبــال میکنیــم که اگر امســال بارشهــا منجر به ســیالب شــد، خســارات حداقلــی باشــد. در این راســتا بــر اســاس تجربــه ســیالبهای گذشــته نقــاط حادثه خیز را مشــخص کردهایم و مقاومسازی و پاکسازی آنها در دستور کار قرار گرفته اســت. مثالً برای رودخانه کن تعــداد نقــاط حادثهخیز 20 مــورد پیش بینی شــده اســت و در اولویــت کاری قرار دارد.» مدیرعامل شــرکت آب منطقهای تهــران میگویــد: «برخــورد با ســاخت و سازهایغیرق­انونیامسال­نسبتدوسال

گذشته حداقل 3 برابر افزایش داشته و با همکاریقوهق­ضائیهدرتخر­یبسازههای غیرقانونیب­سیارخوبعمل­کردهایم.» بهگفتهرضوی،ساماندهی،آزادسازیبس­تر و حریم آنها و گرفتن سندهای رسمی برای رودخانهها از مهمترین اقداماتی است که در کل کشور در حال اجراست. ■ ذخایرآبتهر­انبرای8 ماهکافیاست سدهای تهران اکنون شرایط خوب و باالتر از حــد نرمــال دارنــد. مدیرعامل شــرکت آب منطقــهای تهــران میگوید کــه ذخایر آب ســدهای تهــران بــرای 8 مــاه مصرف آن کافــی اســت و وضعیــت باالتــر از خط

مطلوب اســت. رضوی توضیــح میدهد: «در ســدهای تهــران 950 میلیــون متــر مکعب آب ذخیره داریم که نسبت به سال قبلحدود023­میلیونمترم­کعب،یعنی 30 درصد بیشتر است.» امــروز اگرچــه ســدهای تهــران را زلزلــه و کمآبی تهدید میکند اما مصرف مدیریت نشــده و برداشــت آبهــای زیرزمینــی، پایــداری این کالنشــهر را در معرض خطر قــرار داده اســت. از این رو، در شــرایطی که تغییر اقلیم ایران را تهدید میکند، ساکنان تهران و تمام شــهرهای کشور باید بیش از هرموضوعینگ­رانمصرفخود­باشند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.