سرک به الیههای نفتی مشترک با قطر

Iran Newspaper - - News - عطیه لباف خبرنگار

ایران در آستانه برداشتن گام دوم توسعه الیههــای نفتــی پــارس جنوبی اســت اما ایــن بار با ســرمایهگذ­اری و تکنولوژی یک شرکتخارجی. محمد مشــکین فام، مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس در این باره میگوید:«یک شــرکت چندملیتی برای ســرمایهگذ­اری در الیههــای نفتــی پــارس جنوبــی اعالم آمادگــی کــرده اســت و در حــال مذاکره با آنها هســتیم.» مشکینفام در گفتوگو با «ایران» ادامه میدهد: «پیشــرفت خوبی در مذاکــرات بــا ایــن شــرکت چندملیتی داشــتهایم. اکنــون در حــال بررســی مدل مالــی اجــرای طــرح هســتیم و اگــر بــه نتیجه برســیم بزودی خبرهای خوبی در خصوصتوسعها­ینالیههاین­فتیاعالم خواهدشد.» نــام ایــن شــرکت فراملیتــی کــه بــه گفته مدیرعاملشر­کتنفتوگازپ­ارسدست کــم در بخشهایــی از فعالیت مــورد نیاز توســعه تجربــه و تــوان کافــی دارد، فعالً منتشر نخواهد شد اما حضور این شرکت، نشان دهنده یک موضوع مهم است و آن هم جذابیت فعالیت در صنعت نفت و گازایرانبا­وجودتحریمه­است.البتهقطر، بهعنوان شــریک ایران در این میــدان، در ســالهای بعــد از ٢٩٩١ میالدی توانســت به برکت قراردادهای کالن با شرکتهای انرژی جهان گامهای بلندی در این مسیر بردارد. ■ افتتولیدقط­ربه703هزار­بشکه آخرین آمارهایی کــه از میزان تولید نفت خام قطــر از این الیههای نفتی مشــترک اعالم شده بود، 450 هزار بشکه در روز بود. اما پس از قریب به سی سال بهرهبرداری از میــدان «شــاهین» در بخــش قطــری میدان نفتی مزبور افت تولید رقم خورده است. اطالعاتی بهدســت خبرنگار ما رسیده که نشــان میدهد اکنون این کشور 307 هزار بشــکه در روز از ایــن میــدان، نفــت خــام برداشــت میکنــد. میدانی که توســعه در آن بــه خاطــر نوع ســاختار ســنگ مخزن و رفتار ســیال مخزن کار آســانی نیســت و بویــژه نیازمند تکنولوژیهـ­ـای روز حفاری افقی اســت. قطر با حفــر 0٦3 حلقه چاه توســعهای (تولیدی و تزریــق آب)، فعال کردن بیش از ٨١ ســکوی حفــاری ٦ مورد تأسیسات تولیدی متصل به 0٢ خط لوله از میدان الشــاهین ،نفــت تولید میکند و برنامه رســیدن به تولید 5٢5 هزار بشــکه در روز را توســط شــرکت توتــال در اهداف توسعهای خویش قرار داده است. میزان برداشت قطر از این الیههای نفتی حــدود 50 درصــد از کل تولیــد نفــت این کشــور است. آخرین آمارهای اوپک نشان میدهــد که قطــر در مجمــوع نزدیک به 05٦ هــزار بشــکه در روز نفــت خام تولید میکند. ■ تولیدالیهه­اینفتیچقدر­است؟ تولیــد از الیههــای نفتی پــارس جنوبی از فروردیــن مــاه ٦٩3١ بــه مجرد ســاخت و نصبوراهاند­ازیشناورفر­آورش،ذخیره، صادرات )FPSO( که در نوع خود اولین در خاورمیانه بوده است آغاز گردید. رکوردی کــه در تولید از این الیهها به ثبت رســیده، روزانه53 هزاربشکه (در روزهای نخست) بوده است که پس از آن از همان سال اول برداشــت، بــا کاهش جــدی مواجه شــده اســت. نبود چاههــای تزریــق آب (جهت ســیالبزنی و تثبیت فشــار مخــزن) و لذا صیانتی نبودن تولید، نبــود تکنولوژی روز تکمیل هوشــمند و منطقهای حفرههای افقــی چاههــای تولیــدی، تعــداد انــدک چاههــای فــاز یــک توســعه 7( حلقــه) و طبیعتخاصمخ­زنکهازپیچی­دگیهای بســیار باالیی برخوردار است (ناهمگونی سنگ و گرانروی زیاد سیال)، علت کاهش میزان اســتحصال نفت خام از این الیهها بــود. اکنون آمار تولید محرمانه اســت اما متأثر از توان تولیــدی چاههای هفتگانه مزبــور و شــعاع ریــزش مخزنــی انــدک اطراف دهانه تحت االرضی چاهها به نظر میرسد زیر 0١ هزار بشکه در روز نفت خام از این الیهها برداشت میشود.

■ توسعهفازاو­ل فــاز اول توســعه الیههــای نفتــی پارس جنوبی براســاس قــرارداد بیــع متقابلی کــه در انتهــای ســال 3٨3١ امضــا شــد، به یک شــرکت نفتــی توســعهای ایرانی رســید. قــراردادی بــرای مــدت ٩١ مــاه کــه آذرمــاه ســال 5٨3١ میبایســت به بهرهبرداری میرســید اما در این قرارداد کــه تکمیــل آن تــا فروردین ســال ٦٩3١ طول کشــید، اگر برنامهریزی­های کالن و پیگیریهای مجدانه پس از ســال ٢٩3١ جهــت تأمیــن FPSO صدرالذکــر نبود،

همچنــان بــه بهرهبــردا­ری نمیرســید. آمارهــا نشــان میدهــد از آغــاز ســال ٦٩3١ تاکنــون، اطالعات ارزشــمندی در خصــوص وضعیت ســاختاری مخزن و رفتار سیال تولیدی بویژه در ارتباط با الیه مخزنی تولیدی «داریان» باالیی حاصل شــده و بخشــی از عــدم قطعیتهــای مخزنی را دســت کــم در ارتباط با ناحیه در حال تخلیه کم کرده که بواســطه آن، امکان تهیه مــدل مخزنی دقیق تری در خصــوص نواحی مرزی و نزدیک به مرز فراهم شده است.

■ چندالیهوجو­ددارد؟ در بخــش ایرانــی میــدان مشــترک نفتی مزبــور، حداقــل 4 الیــه مخزنــی قابــل استحصال وجود دارد که بسته به توصیف دقیق این الیهها در نقاط مختلف میدان گستردهپارس­جنوبیامکان­تولیدخواهن­د داشــت. برگــزاری مناقصه تأمین شــناور ویژه فــرآورش و ذخیرهســاز­ی و صادرات نفت )FPSO( در ســال 3٩3١ و اجرای آن عیناً مطابق قرارداد و ظرف دو سال (طی سالهای 4٩3١ و 5٩3١) با سرعت و دقت قابلمالحظه­ایانجامپذی­رفت. ■ مرسکرفتاما... بعــد از برجام، وقتی کــه مذاکــرات ایران با شرکتدانمار­کی«مرسک»پیشرفتخوبی داشــت، شــرکت «توتــال» فرانســه، بخش نفــت این شــرکت را خریداری کرد. از ســال ٢٩٩١ قرارداد توسعه و تولید میدان مشترک شــاهین قطر به مدت 5٢ ســال به شــرکت مرسکمحولشد­هبودولذاشر­کتمرسک تجربه زیادی در توســعه الیههای مشترک نفتی در ســمت همســایه داشــت. با وجود این،اکنون طرح فنی پیشنهادی شرکتی که در حال مذاکره جدی برای سرمایهگذار­ی و توســعه و تولید در قالب قراردادهای جدید باالدســتی صنعت نفت است، بیشباهت بهپیشنهادش­رکتمرسکنیس­ت. یکــی از مســئوالن این طــرح در گفتوگو با خبرنــگار مــا توضیــح میدهــد: «قــرار بود شرکت مرســک سه سال نخست فعالیت خود را (از اواســط ســالجاری میــالدی) به تکمیــل فــاز اول (حفــر چاههــای تزریقی و تولیدی روی شیارهای خالی سکوی فعلی ســرچاهی) و توصیف دقیق ساختار و رفتار میدان در نقاط مخزنی متعدد اختصاص دهــد. تــا اجــرای فازهــای بعــدی توســعه آســانتر شــود. شــرکتی که در حال مذاکره اســت، نیز در طرح فنی خود پیشنهادهای مشــابهی دارد. این پیشــنهاده­ا مورد قبول واقعشدهوپی­شنهادجامعآ­نشرکتتحت بررســیهای مدل مالی اســت. چنانچه به نتیجه نهایی برســد، از اواســط ســال آینده وارد مرحله عملیاتی توســعه فــاز دو طرح خواهیم شد.» او که تمایلی به ذکر نام خود در این گزارش نداشت، ادامه میدهد: «اگر هــم اینک بــه قراردادی برســیم کــه بتواند منابعمالیا­لزموتکنولو­ژیهایموردن­یازرا تأمین کند، علی رغم عقب ماندگی جدی در توســعه الیههای نفتی پارسًجنوبی در قیاس با کشــور همســایه، حدودا 3 سال توسعه این میدان جلو میافتیم. این مهم نیازمند تأمین ابزارآالت ویژه و برخورداری اپراتــور آتــی توســعه از تیــم مطالعاتــی و اجرایی قوی و توانمند است که بتواند تولید نفت خام ایران از این میدان مشترک را در آیندهنزدیک­افزایشدهد.»

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.