امنیت جنسی از حقوق افراد جامعه است

رئیس انجمن جامعهشناسی ایران، در نشست «آزار جنسی در عرصه عمومی، اما و اگرها و چالشهای آن»:

Iran Newspaper - - News - مهسا قوی قلب خبرنگار

آزار جنســی از جملــه مباحثــی اســت کــه در همه جوامــع دنیا وجــود دارد اما در چندســال اخیــر بهدلیــل گســترش شــبکههای اجتماعــی و افزایــش آگاهیهایجا­معه،درکشورمانی­زبیشتر بهاینمقوله­پرداختهشده­است.مفهوم آزار جنسی در سطوح مختلف و حتی در فرهنگهــای مختلــف متفاوت اســت. در اولین گام برای کاهش این خشــونت اجتماعــی که گاهی ســالها ســربه مهر باقی میماند، الزم است بدانیم مفهوم آزارجنســی چیســت و واکنشهایــ­ی که قربانیان در لحظه و پس از وقوع جرم از خودبروزمید­هند،کدامند.دراینمیان حمایتهای قانونی تا چه اندازه کارآمد است و عوامل فرهنگی و اجتماعی چه میزاندراین­مقولهدخیله­ستند.

بهگــزارش «ایــران» رئیــس انجمن جامعهشناسـ­ـی ایــران، روز یکشــنبه در نشســت تخصصــی «آزار جنســی در عرصه عمومی، اما و اگرها و چالشهای آن»که به همت این انجمن برگزار شد، در این باره میگوید : پدیده آزارجنســی، پدیدهای جهانی است و در همه جوامع دنیا مدتهااست که بهعنوان مسألهای جدی مطرح شــده امــا در جامعه ایران بحث و گفتوگــو در این باره موضوعی تازه اســت. دلیل عمدهای که این بحث در قلمــرو گفتوگوهــا­ی دانشــگاهی و پژوهشــی آنچنان مطرح نشده و بیشتر بهصــورت کلیشــهای و ذهنــی عنــوان میشــده، این اســت که مــردم مقید به هنجارهای شرعی بوده و این پدیده نیز بر اساس مصوبات فقه منکر به حساب میآید پس خیلی موضوعیــت ندارد و اساساًوجودندارد.

حسین سراجزاده در ادامه میافزاید: موضــوع آزارجنســی تــا مدتــی حتــی در دســتگاهها­ی مدیریتــی جنبــه انــکار داشــته و بتدریج شــواهدی مطرح شده و رســانهای شــده اما برای حفــظ آبروی جامعه مصلحــت بر این دیده شــد که بــاز هم کمتر درباره آن صحبت شــود و در محیطهای آکادمیک هم در مواردی با نگاهی محافظــه کارانه اجازه تحقیق درباره آن داده نمیشــد. البته این فضا بتدریــج تغییر پیدا کرد و از مرحله انکار و ســختگیری کاســته شــد این در حالی اســت که اکنون مطالعــات و تحقیقات در عین حال در ایران به اندازهای نیست که بتوان تصویر روشنی از میزان و شیوع آن داشــت و تحقیقــات در ایــن حــوزه بهصورت موردی انجام شده است.

بهگفتــه وی، بــر اســاس آمــار و اطالعات موجــود و پژوهشهای انجام شــده، میتــوان گفــت کــه ایــن پدیــده، پدیده شایعی است. در کشورهای دیگر تحقیقات زیــادی در این حوزه شــده در نیمــه دوم دهه 80 نیز پایــان نامهای در این خصوص در مقطع ارشــد داشــتیم و در آن از زنــان دانشــجوی دانشــگاه خوارزمــی با نمونــه 300 نفره ســؤاالتی در خصوص آزارهای جنســی در فضای عمومــی از ســطوح مختلــف مانند تنه زدن و تماسهــای معمولــی، آزارهای چشمی، تمسخرظاهر یا تحسین منفی از زیبایی تا تعرض جنســی مطرح شد. در ایــن تحقیق 90 درصد افراد به نوعی تجربه آزارجنســی را داشــتند. در ســؤال دیگری مطرح شده که وقتی وارد فضای عمومیمیشوی­چقدرنگرانه­ستیکه در معرض آزار جنســی قرار نگیری؟ بر اساس یک شــاخص 50 درصد نگرانی زیاد داشــتند، 40 درصد متوســط و تنها 10 درصــد از این موضــوع نگرانی کمی داشتند. این شاخصها نشان میدهند که این پدیده کم تکرار و نادر نیست.

ایــن جامعــه شــناس در ادامــه توضیــح میدهد: پدیده آزارجنســی در موقعیتهــا­ی مختلــف و در فضاهای مختلف مانند فضاهای عمومی، کاری یــا خانگــی اتفــاق میافتــد و بــه جرأت میتوانگفتک­هاینپدیدهب­یشتردامان زنان را میگیرد و ســبب آســیب به آنها میشــود و متأســفانه در عین حال هم فرآیند اثبات جرم هم در کشور ما بسیار مبهــم و نامشــخص اســت و معمــوالً قاضــی در معــرض ایــن تصمیــم قرار میگیــرد که آیا جــرم واقع شــده یا خیر و وقتــی هم کــه ادله ناکافی باشــد جرم اثبــات نمیشــود. در جامعــه مــا نوعی ناتوانی فردی و نهادی در مواجهه با این معضــل وجــود دارد و افــراد در برخورد با ایــن پدیده توانمند نیســتند و موضع انفعالرادر­پیشمیگیرند.

به اعتقاد ســراجزاده بهترین راه حل، توانمندساز­ی فردی در این عرصه است. در رابطــه بــا جنــس مخالف و نــوع نگاه مردســاالر­انهای که در جامعه وجود دارد نیز باید به ســمتی برویم که بــه این باور برســیم، هم زن و هم مرد، هر دو انسان هســتند و دارای حقوقی هســتند که باید رعایت شود و یکی از این حقوق هم حق داشتنامنیت­وامنیتجنسی­است. ■ آزارجنسیزن­اندرمحیطکا­ر

عالیه شــکربیگی مدیر این نشســت نیز، با بیان اینکه از ســال 1970 در غرب، تحقیقــات در ایــن حــوزه آغــاز شــده، گفت: در کشــور ما به طور خاص از سال 1382 در ایــن حــوزه با مســتندهای­ی که در مورد خشونت علیه زنان بوده بحث آزارجنسی هم در مسأله خشونت علیه زنانبخشکوچ­کیرابهخودا­ختصاص داد. بهگفتــه ایــن جامعــه شــناس، بــر اســاس تحقیقــات 40 درصــد زنــان در محیط کار مــورد آزار قــرار گرفتهاند. لذا امروز بحثی که وجود دارد این اســت که دستگاه حقوقی در مجازات آزارجنسی با مشــکالتی مواجه اســت والبته مردم هــم سیســتمهای کیفــری را نمــادی از قــدرت میداننــد و لــب بــاز نمیکنند. پیامدهــای ایــن امــر مشــکالت دیگری اســت که هــم دامان فــرد و هــم دامان جامعه را میگیرد. شــکربیگی در ادامه افزود:درهمهجایدن­یاشاهداینب­حث هســتیم همانطــور کــه در اروپا جنبش ‪»Me too«‬ به طــور اخص در زمینه این موضوع راه افتاده است. مهم این است که با پژوهشهای دانشــگاهی میتوان علل شــکلگیری این رفتار نامطلوب را پیداکرد. ■ چراخشونتجن­سیکاهشنمیی­ابد؟

یــک متخصص پزشــکی اجتماعی با اشــاره به اینکه خشونت جنسی انواع مختلفی مانند فیزیکی، روحی – روانی و اقتصــادی دارد، میگوید: آزارجنســی الزاماً از طرف آقایان نیســت و در خیلی مــوارد برعکــس آن هم اتفــاق میافتد هرچند نسبت آن قابل مقایسه نیست ولــی محتمــل اســت. متأســفانه انــواع خاصی از خشــونت جنسی مانند ختنه دختران یا ســایر آسیبهای فیزیکی به دختــران در خیلی از اســتانها بویژه در مناطق روســتایی اتفاق میافتد و فقط مــوارد معــدودی از آنهــا در رســانهها منعکسمیشود.

ســیدعلی آذیــن در ادامــه گفــت: ســقطهای انتخابی به بهانه جنســیت جنیــن، بــه کــرات در کشــور مــا اتفــاق میافتند و حتی فناوریهایی مانند IVF هــم به این عرصه وارد شــده و به کمک افراد آمده اســت کــه میتواند منجر به مرگ و انواع آســیبهای جنسی، روانی و اجتماعی شــود. از طرفی جوامع دیگر هم درگیر این مســأله هستند و تنها این موضــوع از جامعــهای بهجامعــه دیگر متفاوتاست.خشونتجنسیا­زجنس رفتارجنسیا­ستوعنصروهس­تهاصلی آن خشــونت اســت. برخــی نظریههــا میگویند که تفــاوت در یادگیری یکی از عللبروزاین­معضلاجتماع­یاست.از همان کودکی ممکن است افراد اعمال خشــونت را آموزش ببینند؛ مثــالً برای گرفتناسباب­بازیخشونتم­یورزندیا مثالً کودکی که شاهد لحظه اعدام است از همان سنین کودکی، اعمال خشونت را بــا چشــم میبیند. مــوارد دیگر آشــنا کردن کودکان با خشــونت در کتابهای کودکان است که متأسفانه به وفور دیده میشود.

بهگفتــه او، بایــد پرســید چــرا خشــونتهای عمومی و از نوع جنســی در جامعــه ما رو بــه کاهش نمیرود؟ با کمی دقت متوجه میشویم که جوهره خشونت جنسی، خشونت است و برای کاهش آن اساســاً باید ســطح خشونت کاهشپیداکن­د. ■ بایــد قانونــی بــه طــور خــاص درباره آزارهایجنس­یتدوینشود

یک عضو هیأت علمی گروه حقوق دانشگاه علوم انتظامی امین نیز با بیان اینکه آزارجنســی محــدوده وســیعی از رفتارهــا از مزاحمتهــا­ی خیابانــی تــا تجاوز جنسی را دربر میگیرد، میگوید: در اســالم بشــدت پرهیزکاران­ــه بــا ایــن قضیــه برخــورد شــده اســت و در قانون هــم در خصــوص زنای عنــف مجازات اعدام در نظر گرفته شــده، در عین حال در بحث آزارجنســی الزم اســت قانونی بهطور اخص در این باره نوشته شود.

راحلــه الیاســی ادامــه داد: تصویب الیحــه تأمیــن امنیــت زنــان در برابــر خشــونت نیــز میتوانــد در ایــن حــوزه مؤثر باشــد و ســرعت و ســهولت ثبوتی بهکاهشاینپ­دیدهدهد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.