ناشران هم باید خود را ملزم به اهدای کتاب بدانند

فراز و نشیبهای طرح اهدای کتاب به مناطق محروم در گفتوگو با مدیران و کارشناسان

Iran Newspaper - - News - مریم شهبازی خبرنگار

اگر اهل جســتوجو در فضــای مجازی و شــبکههای اجتماعــی باشــید هر چند وقت یک بار با خبرهایی مبنی بر تالش تشــکلهای مدنــی و از ســویی فراخوان ســازمانها­ی دولتی بــرای اهدای کتاب روبــهرو میشــوید؛ فراخوانهای­ــی کــه از شــما بــرای تجهیــز و حتــی راهاندازی کتابخانههـ­ـای مناطــق کــم برخــوردار دعــوت میکننــد. نکتــه قابــل توجه در ایــن فراخوانها این اســت که میتوانید بــا اهــدای کتابهایــی کــه خواندهایــ­د در کتابخــوان کــردن افــرادی از ســاکنان دورافتــاد­ه ســهمی بــر عهــده بگیریــد؛ درســت شــبیه فراخوانــی کــه بــه تازگی از ســوی گــروه تبــادل و اهــدای کتــاب کتابخانــه ملی منتشــر شــده اســت. در گــزارش پیــشرو تــالش شــده ضمــن بررســی جزئیــات و زیــر و بم ایــن طرح جدید ســاز و کارهای اجــرای این چنین ایدههایی بررسی شود. ■ فراخــوان کتابخانه ملی بــرای اهدای کتاب در ایــن فراخــوان کــه معمــوالً هر ســال یــک بــار از ســوی کتابخانه ملی منتشــر میشــود از مــردم خواســته شــده کتابهای مــازاد و خوانده شــده خود را به این نهاد بســپارند تا آنها را در اختیار عالقهمنــد­ان کتابخوانــ­ی در مناطق کم برخوردار و محروم کشورمان بگذارند. از ُبعد معنوی انجــام این کار که بگذریم، اغلب ما به لطــف گرفتاریهای زندگی آپارتمانــ­ی از فضــای چندانــی بــرای نگهــداری کتابهایــی کــه خواندهایــ­م برخــوردار نیســتیم. گــروه مبادلــه و اهدای کتاب ســازمان اســناد و کتابخانه ملــی هــم از جملــه مراکــزی به شــمار مــیرود که ســالی یــک بــار فراخوانی با همین مضمون منتشــر میکنــد. الهام حیــدری رئیــس ایــن گــروه به «ایــران» میگوید: «تاریخچــه برگزاری این طرح در کتابخانــه ملــی به ســال 73 و زمانی بازمی گردد کــه گروهی با همین عنوان شــکل گرفــت. این گــروه در تمام ســال مشــغول جمعآوری کتابهای اهدایی مــردم و مدیریــت آنهــا برای ارســال به مناطق کم برخوردار اســت منتها سالی یــک مرتبــه در قالــب یــک فراخــوان عمومی تالش میشود تا بیش از پیش توجه مردم به این کار جلب شود.» البتــه همانطور که ابتدا اشــاره شــد این تنهــا کتابخانــه ملــی نیســت که دســت بــه چنیــن کاری میزند، «نــذر و اهدای کتاب»بــرای تجهیــز کتابخانههـ­ـای روســتایی از ســوی باشــگاه دانشــجویا­ن دانشــگاه تهران، طرح«اهــدای کتاب به مناطــق محــروم» از ســوی امــور خیریه بنیاد رشــد، اجــرای طرح اهــدای کتاب در «کتابخانــه شــهر» و طــرح اهــدای کتاب«مؤسســه مهر و ماه» تنها بخشی از طرح هاییاند که برخی از سازمانها و تشکلها در این زمینه انجام میدهند. حیدری مهمترین شرایط شرکت در آن را ســالم بــودن کتابهــا میدانــد، اینکه صفحات آنها نباید مخدوش باشند و اگر کتابهــای اهدایی در زمــره آثار علمیدانشــ­گاهی هســتند اطالعات آنهــا باید همچنــان اعتبــار داشــته باشــند و نبایــد زمان زیادی از انتشــار آنها گذشته باشد. او نخســتین اولویت برای ارسال کتابها را مناطــق محــروم میدانــد و ادامــه میدهــد: «کتابخانه مــدارس، زندانها، مســاجد و حتــی تشــکلهای فرهنگی از جمله مراکزی هســتند کــه کتابها را در اختیــار آنها قرار میدهیم. جالب اســت بدانیــد در همین شــرایطی کــه برخی از گل ســرخ» کــه روایتــی از زندگــی شــهید علی صیاد شــیرازی به قلم محســن مؤمنی است، نوشــتهاند: «ایــن نمونه جالب و بیســابقها­ی اســت از گــزارش جنــگ در ضمــن داســتان شــیرین زندگــی یکــی از شــخصیتهای آن. آن را یکســره مطالعه کــردم. زیبا و هنرمندانه نوشــته شــده اســت. با بســیاری از حوادث آن کامالً آشنایم. البته بسیاری دیگر از حوادث آن دوران و نیز مطالب بسیاری از آنچه مربوط به این شهید عزیز است ناگفته مانده است.» رهبــر معظــم انقــالب در تقریظشــان بــر ایــن میگویند که مــردم ما اهل مطالعه نیســتند ما با درخواســته­ای متعددی روبــهرو بودهایــم. مــردم خودشــان میتوانند با معرفی مراکزی که به شکل رســمی در روســتا یا شــهر آنهــا فعالیت میکننــد و نیــاز بــه دریافت کتــاب دارند آنهــا را بــا خبــر کننــد.» حیــدری بــا ذکر توضیحات بیشــتری درباره نحــوه توزیع کتابها ادامه میدهد: «در وهله نخست دســت بــه تطابــق فهرســت کتابهــای مذکــور با مخازن خودمــان میزنیم، اگر کتابها در مخازن خودمان موجود باشد بــر اســاس درخواســت متقاضیــان آنها را بــه مناطــق روســتایی و کم برخــوردار اهــدا میکنیــم. کم نیســتند تشــکلها و ســازمانها­یی کــه طــی ســال دســت بــه کارهایــی مشــابه میزننــد، متأســفانه تا بــه امروز امکانــی برای تشــکیل کمپینی متشــکل از همه گروههای مذکور فراهم نشــده با ایــن حــال در تالش هســتیم تا همواره از تجربههای موفق دراین زمینه بهره بگیریم.» آنطور که رئیس این گروه تأکید میکند آنها نســخ خطی و کتابهای چاپی ارزشمند را در اختیار پژوهشــگرا­ن میگذارند تا درباره آنها تحقیقات الزم انجام شود. ■ «فرنگیــس» کــه روایتــی از مقاومــت خانــم «فرنگیسحیدر­پور»بانویروستا­ییمرزنشین کــرد کرمانشــاه­ی در مقابــل حمــالت رژیــم متجاوز بعثی اســت هــم فرمودهاند: «بخش ناگفتــه و بااه ّمیتی از حوادث دوران دفاع را به مناسبت شرح حال این بانوی شجاع و فداکار، در ایــن کتاب میتوان دید. بانو فرنگیس دالور بــا همان روحیــه اســتوار و ُپرقــدرت و بــا زبان صــادق و صمیمی یک روســتایی و با عواطف و احساســات رقیــق و لطیــف یــک زن، بــا مــا ســخن گفتــه و منطقــه ناشــناخته و مه ّمــی از ■طرحــی بــرای تجهیــز کتابخانــه بیمارستانه­ا یکــی دیگــر از تشــکلهایی که دســت به اقداماتــی اینچنینــی میزنــد «انجمــن ســالمت و هنــر» اســت، نیمــا رضایــی، رئیس این انجمن هم با اشــاره به طرح ■ جغرافیای جنگ تحمیلی را با جزئیاتش به ما نشــان داده است.» ایشان در تقریظ دیگری بر کتاب «دختر شــینا» که به خاطرات «قدمخیر مح ّمدیکنعان» از همســر شــهیدش (سردار حــاج ســتار ابراهیمــی هژیر) اختصــاص دارد هــم نوشــتهاند: «رحمــت خــدا بر ایــن بانوی صبــور و باایمــان؛ و بــر آن جــوان مجاهــد و مخلص و فداکاری که این رنجهای توانفرسای همسر محبوبش نتوانســت او را از ادامه جهاد دشــوارش باز دارد. جــا دارد از فرزندان این دو انسان واال نیز قدردانی شود.» «دوباره میخوانم» که چند ســالی است به راه افتاده بــه «ایران» میگوید: «چند ســالی ســت کــه همزمان بــا نمایشــگاه کتــاب تهران ما هــم با دراختیــار گرفتن غرفــهای در همــکاری با کانــون پرورش فکری کــودکان و نوجوانان از مردم برای اهدای کتابهــای خود دعوت میکنیم، هــر چند که امســال به دلیل واقع شــدن غرفــه در محلی پرت با اســتقبالی کمتر از ســالهای قبل روبهرو شدیم.» رئیس ایــن انجمــن کــه کتابهــای اهدایــی را بــرای تجهیــز و راهانــداز­ی کتابخانــه در بیمارســتا­نها و مراکــز درمانی اســتفاده میکنند ادامه میدهــد: «نه تنها مردم، بلکــه ناشــران هــم میتواننــد در حــد تــوان در ایــن قبیــل طرحهــا مشــارکت کننــد، حتی میتواننــد کتابهایــی را که در قفســههای کتــاب فروشــیها باقــی ماندهانــد اهــدا کننــد تــا به جــای خمیر شــدن به دســت مــردم برســند.» اغلب برگزار کنندگان این کمپینها تأکید دارند که سنگینی وضعیت اقتصادی بر چنین فعالیتهایـ­ـی هــم احســاس میشــود. میزان مشارکت مردمی در اهدای کتاب در یــک ســال اخیــر کاهــش محسوســی داشــته، به هــر حال نمیتــوان منکر این شد که حتی طبقه متوسط هم این روزها با کاهش توان خریدشــان خواستار تهیه کتابهای مورد نظر خود شدهاند. ■ ناشران بزرگ همراهی کنند شــهرام اقبــالزاد­ه، نویســنده و مترجــم از جمله موافقان انجام چنین کارهایی است و به «ایران» میگوید: «افزایش هزینههای انتشار کتاب و از سویی وضعیت اقتصادی به گونهای شده که حتی آن طبقه متوسط کتابخــوان هم توانایــی چندانــی در خرید کتــاب ندارنــد، حاال اوضــاع و احوال قشــر ضعیــف کــه مشــخص اســت. در چنیــن روزگاری ایــن قبیــل کارهــا اگــر بــه طریــق صحیح انجام شــود تأثیر خوبــی در توزیع کتاب میان افرادی خواهد داشــت که توان تهیــه آن را ندارنــد.» پیشــنهاد ایــن فعال اجتماعی به ناشــران بزرگ این اســت که در حــد توان خود به تجهیــز کتابخانهها­ی روســتایی بویــژه در مناطــق محــروم و کمبرخــورد­ار کمــک کننــد. اقبــالزاد­ه ادامــه میدهــد: «البته از ناشــران کوچک نمیتــوان چنیــن انتظاری داشــت چرا که اغلب آنها در حال ورشکستگی هستند. اما ناشران بزرگ میتوانند با هر اعتقادی که دارند به این قبیل کمپینها بپیوندند، اگر مذهبی هســتند میتوانند این کار را زکات کار خــود بداننــد. بــه رغــم این کــه برخی معتقدنــد مــردم ما کتابخوان نیســتند اما کافی اســت سری به روســتاها و شهرهایی بزنید کــه طرح باشــگاهها­ی کتابخوانی در آنها اجرا شده و ببینید که چه نتایجی را در پی داشته است.»

نیما رضایی: نه تنها مردم، بلکه ناشران هم میتوانند در حد توان در ایــن قبیــل طرحها مشــارکت کنند، حتــی میتوانند کتابهایی را که در قفسههای کتاب فروشیها باقی ماندهاند اهدا کنند تا به جای خمیرشدنبهد­ستمردمبرسن­د

شهراماقبال­زاده:بهرغماینکه برخیمعتقدن­دمردمماکتا­بخوان نیســتند اما کافی اســت ســری به روستاها و شهرهایی بزنید که طرح باشگاههایک­تابخوانیدر­آنهااجرا شــده و ببینید که چه نتایجی را در پیداشتهاست

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.