بازگشت هزار و 783 لوح هخامنشی بعد از 14 سال تالش به ایران

مونسان: 71هزار لوح دیگر در دست دانشگاه شیکاگو است

Iran Newspaper - - News - زهرا کشوری خبرنگار

چهارمیــن محمولــه الــواح هخامنشــی از امریــکا بــه ایــران بازگشــت. ایــن الواح 08سالپیشبا­هدفمطالعهب­همؤسسه شــرق شناســی شــیکاگو رفت. آنطــور که «علــی اصغــر مونســان» وزیــر میــراث فرهنگــی، گردشــگری و صنایــع دســتی کشــور به «ایران» میگویــد: «71هزار لوح دیگر در دســت دانشــگاه شیکاگو است.» «محمدرضــا کارگــر» مدیــرکل امــور موزههای کشور هم در گفتوگو با «ایران» و در پاســخ بــه نگرانیهایـ­ـی کــه دربــاره عــدم بازگشــت این 17 هــزار لــوح وجود دارد میگوید: «براساس کنوانسیونه­ای جهانی آثار فرهنگی متعلق به یک کشور نمیتواند مورد ادعاهای گروه یا کشــوری قرار بگیرد و الواح باقی مانده در نهایت به ایران باز میگردد.»

نزدیــک بــه 90 ســال پیــش بــود کــه 0۳هــزار لــوح هخامنشــی در تخــت جمشــید کشــف شــد. آنطــور کــه کارگــر میگویــد آن روزها هنوز ســاختاری مثل میــراث فرهنگــی یا مــوزه ملــی در ایران وجــود نداشــت. کاوشهــای باســتان شناســی تخت جمشــید را هم دانشگاه شــیکاگو انجام میداد. الواح کشف شده بــه زبان میخــی عیالمــی بــود. زبانی که آن روزهــا در تخصــص متخصصــان در دانشــگاه شــیکاگو بودند. همین مســأله هم دلیلی شد تا الواح ایرانی به امانت و برای مطالعه به امریکا بروند. نخستین محموله الواح هخامنشی آنطور که وزیر تازه دولت روحانی میگوید ســال 1۳27 بــه ایران وارد شــد. علی اصغر مونســان تعــداد الواح اســتردادی آن ســال را 179 قطعه اعالم میکند. سال 1۳29 هم 7۳ هزار قطعه به ایران بازگشــت. نخستین محموله بعد از انقــالب 00۳ قطعه بود که دانشــگاه شــیکاگو برای اعتباربخشی خــود در مجامــع بینالمللــ­ی بعــد از انقــالب بــه ایــران بــاز گرداند. بازگشــت محمولــه چهــارم امــا وارد یــک بــازی سیاسی میشــود. در مرحله چهارم قرار بــود که تعداد 178۳ لوح هخامنشــی به ایــران باز گــردد. الواحی که 14 ســال بعد در یک روز پاییزی در سال 1۳98 به ایران بازگشت. ■ اولین اســترداد تاریخی بعد از41 ســال تاشحقوقی

17 ســال پیش بود که یک گروه، ایران و حماس را متهم به عملیات تروریستی کردند.آنهاخواهان­توقیفاموال­ایراندر امریکا شدند و دســت روی الواح 2 هزار و 500 ساله هخامنشی گذاشتند. دادگاهی در امریــکا حکــم داد آثــار تاریخــی ایران که به صورت امانت در دانشــگاه شیکاگو نگهــداری میشــدند، مصــادره شــوند و غرامــت 71 میلیــون و 00۵ هــزار دالری قربانیــان امریکایی یک انفجــار انتحاری در بیتالمقدس، از فروش این کتیبهها و اشیایتاریخ­یایرانپردا­ختشود.

اینجــا بــود که به گفتــه وزیــر عمارت آزادی، 14 ســال دعــوای حقوقی شــروع شد و در نهایت رأی دادگاه به نفع ایران و مؤسسهشرقشن­اسیصادرشد.

به گفته مونسان، در تاریخ 72مارس 2014 بــود کــه دادگاه ایالتــی درخواســت طرحدعوایای­رانومؤسسهش­رقشناسی را پذیرفت. برخالف انتظار شاکیان، این دادگاه هیــچ دلیلی بــرای توقیــف الواح ایرانینیاف­ت.

شــاکیان بــه گفتــه وزیــر میــراث فرهنگــی شــکایت را بــه دادگاه تجدیــد نظــر امریکا بردنــد. دادگاه عالــی ایالت متحده هم دست آنها را خالی گذاشت و اعــالم کــرد کــه الــواح تخت جمشــید نمیتوانند توقیف شــوند. الواحی که به گفته «محمدحســن طالبیــان» در دوره بــردهداری در غرب از مســاوات و حقوق زنــان و کارگران در ایــران خبر میدادند. آنطور کــه طالبیــان پیشتر بــه «ایران» گفته است: «الواح اداری تخت جمشید حــاوی اطالعــات ارزشــمندی در مــورد مدیریتمناب­عوراهها،روابطاجتما­عیو دستمزدها و اقتصاد جامعه هخامنشی است که پژوهش در باره آنها پاسخگوی بســیاری از پرســشها و ابهامات درباره تمــدن ایــران اســت. در واقع این اســناد ارزشــمند رمزگشــای بخــش مهمــی از تاریــخ مکتــوب هخامنشــیا­ن در دوره داریوش اول محسوب میشود.» ■ شتاببازگشت­استردادهای­تاریخیدر دولتروحانی

ســال ۳9 بود 94۳ شــیء ســه هــزار و 005ســاله محوطه باســتانی «خوروین» بعــد از 50 ســال بــه ایران بازگشــت. این اشــیاء با یــک پــرواز چارتر و با برچســب بار سیاســی برگشــت. هزینــه چارتر آنها 002هــزار دالر خــرج بــرد. برچســب بــار سیاســی تمهیــدی بــود که ســازمان میــراث فرهنگــی اندیشــیده بــود. چون «محمدحسن طالبیان» معاون میراث فرهنگی اعتقاد داشت تنها یک شکایت از شهروندان اروپایی میتوانست باز هم اســترداد این اشــیاء را که پس از نیم قرن بــه ایران بازگشــته بود بــا تأخیر جدیدی روبــهرو کنــد امــا آنطــور کــه «مســعود سلطانیفر» رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی،صنایعدستیو­گردشگریگفت­ه بــود: «پس از ۳۳ ســال دعــوای حقوقی و دو بــار صــدور رأی بــه ضرر ایــران، این اشــیاء به ایران بازگشــت تا تعداد اشیای «خوروین» ســاوجبالغ با توجه به وجود 228 شیء از این محوطه تاریخی در موزه ملی به 00۵ شــیء ۳هزار تا 00۵۳ ســاله برسد.»

دومین محموله ارزشــمند تاریخی؛ حــاوی 108 شــیء تاریخــی منطقــه چغامیــش بــود کــه از ســوی مؤسســه شرق شناسی دانشــگاه شیکاگو در سال 94 در فــرودگاه امام خمینــی(ره) ایران به مســئوالن ســازمان میــراث فرهنگی تحویــل داده شــد. اشــیای تاریخــی منطقه چغامیش، ســاعت یک بامداد چهارشنبه دوم اردیبهشت ماه آن سال بــا پــرواز لوفتهانزا ابتدا بــه آلمان و از آنجا به ایران بازگردانده شــد تا در موزه ملی قرارگیرد. سومین استرداد تاریخی هم همان ســال اتفاق افتــاد اما این بار از ایتالیا.

مرداد همان ســال بود که طالبیان به عنــوان نماینــده ایران 0۳ شــیء تاریخی و ارزشــمند پیــش از اســالم و همچنیــن دوران اسالمی متعلق به کشــورمان را از مقامهای ایتالیایی در شهر رم و در محل مــوزه هنرهای شــرقی این شــهر تحویل گرفت. این ســومین اســترداد تاریخی در دولت یازدهم بود که شهریور همان سال وارد ایران شد.

مهر 97 هم ســرباز هخامنشی بعد از 80 ســال دوری از وطن به تخت جمشید بازگشت.الواحهخامن­شیدومیناست­رداد تاریخی دولت دوازدهم اســت. این الواح امــروز با حضــور وزیــر میــراث فرهنگی، صنایــع دســتی و گردشــگری کشــور در حضورخبرنگا­رانرونمایی­میشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.