تأملی در نامه خاتمی به دبیرکل سازمان ملل

Iran Newspaper - - News - غالمرضا ظریفیان استاد دانشگاه

نامهنگاریه­ایی نظیر نامه اخیر ســید محمد خاتمی به دبیرکل ســازمان ملل متحد برای درخواست از سازمان ملــل جهــت پیشــقدم شــدن در مقابلــه بــا یــک جنگ احتمالــی در خاورمیانــ­ه، اقدامــی معمــول در عرصــه بینالملل است که البته هر سیاستمداری دارای جایگاه مناســب برای انجام آن نیســت. رئیس جمهوری اسبق ایران به وضوح در دنیا شــخصیتی ضد جنگ و خواستار گفتوگــو و مصالحــه شــناخته میشــود و از ایــن منظــر دارای اعتباری جهانی است. هم هشدارهای مورد اشاره این نامه خطاب به آقای گوترش واقعبینانه بــه نظر میرســد و هــم پیشــنهاده­ای ذکر شــده منطقی هســتند. این نامه در واقــع دبیرکل ســازمان ملل را در جریان دو مســأله مهم قــرار میدهد؛ اول موضــوع ظلمی کــه امریکا در نظام بینالملل بــا وضع تحریمهای رو بــه افزایــش علیه ملت ایران مرتکب شــده و میشــود. دوم نیز خطری که از جانب سیاســتهای واشــنگتن متوجه منطقه خاورمیانه و البته کل دنیا است. به عبارتی این نامه دو دغدغه ملی و بینالمللی را در ادامه یکدیگر طرح کرده و به دنبال ایجاد موضعی همدالنه در نفی این وضعیت و قدم برداشــتن در جهت عکس آن اســت. ضمن اینکه رئیس دولت اصاحات تذکــر درســت و منطقــی هــم دربــاره نقــش ســازمان ملــل در این دســت مناقشــات و لزوم فعال شــدن این ســازمان به شــکل عادالنه در میانه این اختافــات دارد. در شــرایطی کــه به وضوح خطر درگیــری نظامی جدیدی در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه رو به افزایش اســت، نمیتوان از لزوم باالتر رفتن صداهایی در داخل خطاب به خارج از کشــور چشمپوشــی کرد. در اینکه در صورت وقوع درگیری نظامی، کشورهای فرامنطقهای و همین طــور همپیمانان آنها در منطقه متحمل صدمات و خســارات ســهمگینی خواهند شــد شــکی نیســت اما در این نکته هم نمیتوان شــک کرد که دود چنین اتفاقی در چشم تمام کشورها خواهد رفت و مسیر توسعه و آرامش را در کل خاورمیانــ­ه مختــل خواهد کــرد و همه اطراف قضیه در خســارات چنین اتفاقی سهم خواهند داشت.

بــا توجــه بــه این واقعیت روشــن اســت کــه یک ضــرورت این شــرایط، اســتفاده بیــش از پیــش از توان و ظرفیــت چهرههای صاحب نــام و دارای کارنامه ایرانی در ســطح جهان بــه موازات تاشهــای بازدارنده نیروهای نظامی کشورمان است. بارها تأکید شده که توان دیپلماتیک و توان نظامی دو بال پیشــرفت یک کشــور و دو ابزار اصلی بازدارندگی هستند. در شرایط کنونــی برای آینده منطقه میتوان دو فــرض عمده را مطرح کرد؛ یکی رخ دادن درگیــری نظامــی و دیگری عــدم وقوع این اتفاق. چیزی که کشــور ما در هــر دوی ایــن حــاالت و موقعیتهــا بــدان نیازمند اســت «وحدت» در داخــل میان تمام نیروهای سیاســی و اجتماعی اســت که نگران از دســت رفتــن ظرفیتهای ســرزمینی و انســانی ما هســتند. ما اکنون نیــاز داریم تا وضعیت کوشــندگان راه گفت و گو و کسانی که حامان پیام صلح منطقی و عزتمندانــ­ه بــرای دنیــا هســتند، در داخــل نیز تغییــر کرده و متناســب با ظرفیت و پایگاه اجتماعی آنها تثبیت شــود. به عبارتی استفاده از ظرفیت کســانی که دارای موقعیتی بینالمللی هستند برای حفظ صلح در منطقه تنها در شــرایطی امکانپذیر است که موقعیت داخلی آنها هم متناسب با مقبولیت عمومی آنها تغییر کند.

یادداشت

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.