هشدارسیالب­یبهدستگاهه­ایدولتی

مسئوالن: ما آمادهایم!

Iran Newspaper - - News - عطیه لباف - سهیال یادگاری خبرنگار

آیا زمستان امسال و بهار سال آینده دوباره ایران میزبان سیالبهای شدید و ویرانگر خواهد بود که اوایل امسال زندگی بسیاری از مــردم کشــور را بــه مخاطــره انداخت؟ چشماندازها­یهواشناسیچ­همیگویند؟

بررســیها نشــان میدهــد کــه ایــن احتمال امســال هم وجــود دارد. اما هنوز در حــد احتمال اســت و باید برای کاهش هزینههای ناشــی از وقوع این ســیالبها خودمــان را آماده کنیم؛ تــا بحرانی دیگر گریبان کشور را نگیرد.

کارشناســا­ن میگویند که اگــر آمادگی الزم چــه از لحــاظ پیشبینیهــ­ا و آمادهســاز­ی بســتر جغرافیایــ­ی طبیعت و چه از لحاظ امدادرســا­نی، بیمه داشــته باشــیم، میتوانیــم هزینههــای وارده بــه کشــور و جــان مــردم را بهحداقل ممکن برسانیم.

در این بــاره رضا مکنون، عضو هیأت علمی دانشکده عمران دانشگاه صنعتی امیرکبیــر در گفتوگــو با «ایران» هشــدار میدهــد: «تغییــرات اقلیــم در نتیجــه افزایــش گرمــای کــره زمیــن مخاطراتــی بــه همــراه دارد کــه در قالــب تغییــرات حــدی خودنمایــی میکنــد. یعنی ســیل از یکطــرف وبارشهــای زیر 10 میلیمتر در طــرف دیگر. با این تغییرات نمیتوان مقابله کرد، بلکه باید آماده و سازگار شد. ایــن خطرات هــر لحظــه ایــران را تهدید میکند و راه سازگاری و کاهش هزینههای ناشــی از آن توجــه به اقدامات ســازهای و غیرسازهایا­ست.»

مکنــون، ادامــه میدهــد: «تغییــرات اقلیــم خصوصــاً بــرای ایــران پیچیدهتــر شــده و بارش کم (خشــکی) و بارشهای شدید (ســیل) بیشــتر شده اســت.باید با ایــن شــرایط ســازگار شــد. بررســی دقیق سیالبهای اخیر در ابعاد مکانی، زمانی، کاربــردی، خســارات، امدادرســا­نیها تــا برگشت مردم به زندگی عادی، میتواند راهنمایی دقیقی برای اصالح آییننامه، جبران ضعفها و کاهش خسارات باشد. اما زمان محدود اســت و باید هر لحظه را غنیمتشمرد.»

چنــد روزی اســت که ســال آبــی -98 97 تمام و ســال آبی 98-99 شــروع شده اســت. در ســال گذشــته ارتفاع بارشی که ثبت شــد، 342 میلیمتر بود که در قیاس بــا آمــار بلندمــدت، رشــد 37 درصدی و نسبت به ســال گذشته رشد 100 درصدی داشــت. 27 درصــد از ایــن بارشها فقط سهم فروردین ماه بود که در 50 سال اخیر بیسابقه اســت. در همین حال سال آبی 96-97 یکی از خشکترین سالهای نیم قرن اخیر و در جایگاه سوم از نظر خشکی بــود. ایــن اقلیمی اســت که بــا آن مواجه هستیم و هر لحظه باید برای خشکسالی شــدید یا سال تر آماده باشیم. سیالب که بهار امسال وسعت آن در ایران به مراتب از بزرگتریــن بالیــای طبیعــی در امریــکا بیشتر بود، یک تهدید جدی است. ■ «آمادهباش»ها

از وزارت کشــور و وزارت نیــرو گرفته تا وزارت راه و مسکن، وزارت جهاد کشاورزی و ســازمان هواشناسی همگی چند ماهی اســت که درگیر بررسی شرایط و اقدامات کوتاهمــدت بــرای مقابله با ســیالبهای احتمالیهست­ند.

وزارتنیروم­یگویدکهبنا­برپیشبینی ســازمان هواشناســی، پاییز امسال نرمال خواهد بــود، یعنی نــزوالت جوی معدل متوسط 30 ســاله است و این را نمیتوان لزومــاً بــه معنــی ترســالی تلقی کــرد اما برنامــه بازنگــری در میــزان آب قابــل دســترس را در دســتور کار داریــم و بــرای کاهش خسارت سیالبهای احتمالی نیز دست به کار شدهایم.

سازمانهواش­ناسیدقتپیش­بینیها و اعــالم اخطارهــا را بیشــتر کــرده اســت. وزارت جهــاد کشــاورزی بهدنبــال تقویت آبخیزداری اســت و وزارت راه و مسکن در حال ایجاد قوانینی برای افزایش ایمنی و استحکامساز­ههاست.

اما در میان این نهادها کار وزارت کشور و مجموعــه مدیریــت بحــران بهعنــوان متولی اصلی پیچیدهتر اســت. بخشــی از کارهــا بواســطه نهادهای مربوطــه انجام شده و بخشی نیز در حال انجام است.

درهمیــن حــال، بــه نظر میرســد که مــردم هم بایــد از هــم اینک هوشــیاران­ه رفتــار کنند و ســازههای مسکونیشــا­ن در مسیر رودخانهها احداث نشده باشد. ■ یک طرح ضروری

هــر حادثهای نشــان دهنــده خألهای ما در مقابل حوادث طبیعی اســت و باید درس گرفت و خسارات را برای نوبتهای بعدی کمتر کرد.

در این باره اشــکان فرخنیا، مدیرگروه آبهای ســطحی پژوهشــکده منابع آب مؤسســه تحقیقــات آب، در گفتوگــو بــا خبرنــگار مــا میگویــد: «رویکــرد دنیا، مدیریت یکپارچه ســیالب اســت. در دنیا تمــام روشهــای ســازهای و غیرســازها­ی را ترکیــب میکننــد تــا خســارت ســیالب را بــه حداقــل برســانند. مــا نیــز بــه ایــن نــگاه نیــاز داریــم. امیدواریــ­م مجموعــه مدیریت بحران نیز کــه این طرح کاهش خســارتپذی­ری از سیالب را آغاز کرده، به نتیجه نهایی و اجرا برســد و مانند گذشته متوقفنشود.»

در ســازگاری بــا ســیل چند نکتــه باید رعایت شود. نخست اینکه ما نمیتوانیم خسارتهای سیالب را به صفر برسانیم. بویــژه برای ســیالبهای­ی نظیــر آنچه در خوزستان اتفاق افتاد و دوره بازگشتی 500 سالهداشت.امامیتوانی­مبایکمدیری­ت بهــم پیوســته ایــن خســارات را کاهــش دهیــم کــه در قالــب طرح جامــع کاهش خطرپذیری ســیالب تعریف میشود. در این طرح سه بازه کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تعریف میشود.

در کوتــاه مــدت برنامهریــ­زی بــرای تخصیصبهینه­منابعآبسده­ا،الیروبی و مهندســی رودخانهها، آزادسازی حریم و بســتر و پاکســازی مســیر رودخانههــ­ا و آموزش بــه مردم باید مدنظر مســئوالن قرارگیرد.دراینخصوصش­نیدهمیشود که هوشیاری دستگاههای مربوطه بیشتر شده و اقداماتی در دست اجراست.

امــا در میــان مــدت و بلندمــدت باید کارهــای اصولیتــر و ترکیــب روشهــای ســازهای و غیرســازها­ی شــود. احــداث ســدهای تأخیــری کوچــک، اصــالح ســازههای تقاطعــی و اقداماتــی از ایــن دست باید به منظور کاهش خطرپذیری سیالب در دستور کار قرار گیرد. برنامههای واکنش فــوری و نقشــههای خطرپذیری، نقشه فرار و استقرار نیز از مواردی است که باید تهیه شود.

ایــن اقدامات در کوتاهمدت قابل اجرا نیســت امــا تا ســه ســال دیگــر در صورت تأمیــن منابع مالــی میتوانیــم به نقطه امنتــری از امــروز برســیم. بایــد ســیل را مانندخشکسا­لیجدیگرفت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.