کارنامه هنری محمدحسینمه­دویان

Iran Newspaper - - News -

ســال 1391 نســخه ســریالی مســتندی بهنام «آخرین روزهای زمستان» با موضوع سرلشکر حســن باقری از شبکه یک سیما پخش شد. این سریال ۰1 قسمتی به سبک و سیاق برنامههای «روایت فتح» ساخته شده بود و تصاویر قدیمی و سیاه وســفید آن یادآور مســتند روایت فتح بود. مهدویان در «آخرین روزهای زمســتان» برای اولینبار در تاریخ ســینمای جنگ ما، تمام کلیشــهها و باید و نبایدها را کنار میگذارد و بدون بهکارگیری هیچگونه بیان اســتعارها­ی، مستقیم از حسن باقری صحبت میکند و زندگی و فعالیتهای او را بدون هیچ آرایش و افکتی برای مخاطب به تصویر میکشد. مهدویان برای مخاطب میگوید حسن باقری کیست؟ چگونه با جنگ آشنا میشود و چگونه تصمیم میگیرد وارد میدان جنگ شود؟ تصویری که این فیلم از حسن باقری نشان میدهد، تصویری واقعی است، تصویری که از او قهرمان نمیسازد، او را انسانی نشان میدهد زمینی که تصمیم میگیرد برای دفاع از خاک سرزمین خود به میدان جنگ وارد شود. فیلم با زبانی ساده داستان این اتفاق را نشان میدهد، از ورود حسن باقری به جنگ و به شهادت رسیدن او. این همان شکل روایتی است که مهدویان در به تصویر کشیدن احمد متوسلیان هم برای فیلم اولش، که اولین فیلم بلند سینمایی اوست استفاده میکند. پروژه ساخت «ایستاده در غبار» اولین فیلم بلند مهدویان سال 1393 تمام شد و این فیلم برای اول بار سال 1394 در جشنواره فیلم فجر اکران شد و سیمرغ بلورین بهترین فیلم را هم از آن خود کرد. فیلم به داستان زندگی یکی از فرماندهان جنگ بهنام حاج احمد متوسلیان اختصاص دارد که سرنوشتی متفاوت از دیگر فرماندهان جنگی دارد. مهدویان از صداهای واقعی در این فیلم استفاده کرد و در شکل روایت، همچنان به گذشته مستندسازی خود اتکا داشت. نسخه سریالی این فیلم سینمایی تیر ماه 139۶ در شش قسمت از شبکه یک سیما پخش شد. به گفته بسیاری از منتقدان «ایستاده در غبار» مستقل از اینکه اثری در حوزه سینمای دفاع مقدس است،امامتناثره­م،حرکتیروبهج­لودردگرگون­ساختنقالبه­ایمرسومسین­ماییوتوسعه­بحثنسبیتدر­حوزههنرسین­مابهحسابمی­آمد.فیلمی که خط کشیها و معادالت رایج هنری، در دسته بندیهای مرسوم میان سینمای مستند و داستانی را بههم ریخت و در مجموع این فیلم با ارزش تاریخ سینمای ایران، فیلمی داستانی و روایت محور است بدون آنکه نشانههای کلیشهای تاریخ سینما را در خود داشته باشد. «ماجرای نیمروز» مهدویان در همین سال اکران شد و این بار موضوع فیلم ترورهای سال۰۶31 سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در ایــران بــود و اتفاقــات بعد از عزل ابوالحســن بنی صدر. شــیوه فیلمســازی مهدویان باز هم از مستندســاز­ی وقایــع و اتفاقات سرچشمه میگرفت. ماجرای نیمروز در سی و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم جشنواره، سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه ملی و سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران شد. مهدویان «ماجرای نیمروز» را با همان تکنیک «نیمه مستند» که در فیلم قبلیاش «ایستاده در غبار» ساخت و با این فیلم نشان داد توانسته سبک و سیاق فیلمسازی خود را پیدا و در همان مسیر حرکت کند. قاب بندیهای مستندوار که اغلب میتوان آن را در سریالهای تلویزیونی جســتوجو کرد و حتی ریالتیشــو­های غربی نیز متأثر از آن هســتند، از جمله ویژگی های تصویربردار­ی آثار مهدویان است که در «ماجرای نیمروز» هم از آنها مدد گرفت. این سبک از فیلمبرداری این ویژگی را در اختیار مخاطب قرار میدهد تا احساس نزدیکی بیشتری به رخدادهای فیلم داشته باشد و در بطن ماجرا قرار بگیرد. یکســال بعد و درســت در تاریخ 3۲ اسفند 139۶ «التاری» اکران شد. التاری برخالف فیلمهای قبلی مهدویان یک درام اجتماعی عاشقانه بود. به گفته سیدمحمود رضوی طرح اولیه داستان این فیلم از ترانه مسلخ (دوبی) از علی اکبر یاقیتبار با صدای محســن چاوشــی گرفته شــده بود. مهدویان هم در گفتوگویی این ماجرا را تأیید میکند و میگوید: «ترانه چاوشی، ترانه زیبایی بود و وقتی آن را شنیدم، حس کردم یک نگاه سینمایی دارد و تصمیم گرفتم این ترانه تبدیل به فیلم شود؛ بویژه اینکه مضمون و موضوع ترانه هم در شرایط اجتماعی این روزهای کشور حرف مهمی را میزد. یادم هست در صحبتی که با ابراهیم امینی، فیلمنامهنو­یس التاری داشتیم، گفتم ترانه چاوشی پر از عصیان و خشونت است.» این فیلم مهدویان هم در نهایت عنوان پرمخاطبتری­ن فیلم سیوششمین دوره جشــنواره فیلم فجر و تاریخ جشــنواره فیلم فجر را به خود اختصاص داد و از طرفی دیگر بهعنوان ســومین فیلم پرفروش غیرکمدی در تاریخ سینمای ایران و پر مخاطبترین فیلم اکران نوروزی 139۷ معرفی شد. مهدویان دوباره گریزی به مستندسازی میزند و سال6931 «ترور سرچشمه» را میسازد که در سال۷931 به نمایش درمیآید. این مستند بازخوانی مهمی از حادثه ترور شهید بهشتی و شخصیتهای برجسته حزب جمهوری اسالمی است که زمینهها و حواشی آن با تصاویر آرشیوی مربوط به حادثه انفجار شروع میشود و صحبتها به حالت بازجویی از تمامی افرادی که در آن حادثه نقشی داشته یا عضو حزب بودهاند ادامه پیدا میکند. مهدویان با «ماجرای نیمروز»، «التاری» و «ماجرای نیمروز؛ رد خون» از یک سو نشان داده که فیلم اولش جرقهای زودگذر نبوده و از طرف دیگر، به طور کامل گرایشهای فکری خود را در پرداختن به موضوعات ایدئولوژیک و چالشبرانگی­ز سیاسی و اجتماعی برمال میکند. او در اوقات فراغتی که بین فیلمبرداری­ها و پیشتولیدها داشت فرصت را غنیمت دانست و در سال ۶9 ساخت مستندی با نام «ترور سرچشمه» را آغاز کرد؛ اثر مهمی که در راستای تمایالت فکری خاص او، بهعنوان فیلمسازی که از مستندسازی به سینما رسیده و از دست گذاشتن روی موضوعات حساس واهمهای ندارد، این بار به ماجرای ترور شهید بهشتی پرداخت. «ماجرای نیمروز؛ رد خون»، دنباله فیلم ســینمایی ماجرای نیمروز مهدویان اســت که ساخت آن ســال 139۷ به اتمام رسید و بهعنوان یکی از مهمترین فیلمهای اکران سال 1398 چند روزی است به سینماها راه یافته است. این فیلم اولین بار در سیوهفتمین دوره جشنواره فیلم فجر اکران شــد و با نامزدی در ۲1 رشــته این جشــنواره، در نهایت سه سیمرغ بلورین را بهدســت آورد. ماجرای این فیلم هم به اتفاقات بعد از پایان جنگ ایران و عراق در سال۷۶31 و عملیات مرصاد برمیگردد و ماجراهایی شخصی و حیثیتی که مسأله شخصیتهای اصلی داستان، در جایگاه ملی و شخصی است. در واقع در ماجرای نیمروز ۲، این بار همان گروه اطالعاتی قرار است با ورود به یک عملیات نظامی عناصر اصلی منافقین را دستگیر کند یا از پای درآورد و در این میان همچون قسمت اول یک رابطه عاطفی نیز تعریف میشود که این بار به مراتب قویتر از قسمت اول است، به حدی که اساساً حضور این تیم اطالعاتی درعملیاتمر­صادتحتالشع­اعاینرابطه­قرارمیگیرد­وسرنوشتتلخ­یراپیشرویآ­نهاییقرارم­یدهدکهظاهر­اًخبرهاطالعا­تیومدعیاقت­داردراینعر­صهبودند. مهدویان این روزها مراحل پایانی ساخت فیلمی بهنام «درخت گردو» را پشت سر میگذارد. فیلمی که به گفته او و عوامل فیلم مهدویان هم در انتخاب بازیگران، تغییر و تحوالتی داشته و هم در داستان. در «درخت گردو» مینا ساداتی و پیمان معادی اولین همکاری خود را با کارگردان جوان اما صاحبسبکی بهنام محمدحسین مهدویان تجربه میکنند و حضور مهران مدیری دیگر بازیگر سینما در فیلم درخت گردو ترکیب تازه و جالب فیلم کارگردان ماجرای نیمروز را کامل کرده است. مهدویان همیشه به مسائل و اتفاقات جذابی پرداخته و به نوعی امضای مضمونی برای آثارش پیدا کرده و گفته میشود که در فیلم «درخت گردو» هم بار دیگر سراغ واقعهای تاریخی یعنی «بمباران شیمیایی سردشت» رفته است. از «درخت گردو» هنوز هیچ عکسی به طور رسمی منتشر نشده است.

خبرنگار

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.