از زمین سوخته

Iran Newspaper - - News - بابک شاکر نويسنده

هفــده ســال از مرگ احمد محمود گذشــت؛ نویســندها­ی کــه جایگاهى برجســته در ادبیات داســتانى ایران دارد و رمانهای «همســایهها»، «داســتان یک شــهر» و «زمین سوخته» به قلم او هنوز هم اهمیت خود را حفظ کردهاند. محمود را از دنبالکنندگ­ان مکتب رئالیســم اجتماعى در ادبیات ایران مىدانند. فضاسازی،ریتمنفسگیر،حرکت،پویایىوپیش­بردنروایته­اوداستانکه­ایموازیدرک­ارهای محمــود حــرف اول را مىزند؛ به حدی که خواننده اتفاقات را با تمــام جزئیات در ذهن خود تصویر مىکند. محمــود با انتخاب کلمات، با بازی با کلمات، همــان کاری را انجام مىدهد که یک عکاس حرفهای هنگام گرفتن عکس؛ اینکه چطور یک صحنه را به تمامى به تصویر بکشــد که تأثیر گذارتر باشــد،که ضربه بزند، که پویا باشــد و راه باز کند. نوشــتههای محمود، تأیید و تأکید بر زندگى است. نویسندهای که دوستدار زندگى بود و نه جنگ. دیدگاه او به مسئله مرگ و البته زندگى شاید موتور مولد داستانها و شخصیتپرداز­یهایش آنطور که خودش مىگفت: «تا وقتى من هستم مرگ نیست،ووقتىمرگاو­مدمندیگهنی­ستم.پسچرابایدآ­نقدربهشفکر­کنم…؟» احمــد محمــود در دهــه 0۳۳۱ زنــدان، تبعید و شــکنجه را لمس كــرده بــود و هرچــه مىنوشــت برخاســته از طبع بلنــدش در كنار تجربیــات عمیــق بــود. محمــود از مهمتريــن چهرههــای ادبیــات اقلیمــى اســت و «داســتان يــک شــهر» او از بهتريــن نمونههــای نگاشــته شــده در اين حــوزه. او در آثــارش ســنتها، باورهــا و اعتقــادات مــردم جنــوب را روايــت مىكند و در كنار كســانى چون منیــرو روانىپور و صادق چوبک با مهارت تمام به ترسیم وضعیت خطه جنوب مىپردازد. محمود عالوه بر توصیف اين مناطق، بازنمايى چیرهدستانه­ای دارد از وضعیت دوران جنگ، تبعات آن و آسیبهايى كه به جنوب و مردمانش رسید. البته او هیچ گاه دربند اقلیم نمىماند و داستانهايش به نوعى تصويرگر وضعیت تمام مردم ســرزمینش است. رمان «همســايهها» از بهترين نگاشتههای اوست كه در آن به بهترين وجه، وضعیت ايران را به تصوير مىكشد. خانهای كه افراد مختلف در آن ساكنند و هركدام مسائل خــاص خــود را دارنــد. محمود بــا چشــمانى تیزبین به روايت همســايهها مىپردازد و نیز وضعیت سیاسى آن روزگار را به خوبى بازنمايى مىكند. همسايهها با سبک رئالیســم اجتماعى خــود به نمايش وضعیت سیاســى اجتماعى ايران و مســائلى مانند نابرابریها­ی طبقاتى و اجتماعــى مىپردازد و از نظر جامعهشناسـ­ـى ادبیات بسیار قابل توجه است.

محمود در 0۲ ســال پايانى عمــر پربار خود همچنان مىنوشــت. رمان«مــدار صفــر درجــه» او از بهتريــن نوشــتهها در حــوزه ادبیــات پايــداری اســت. «زمیــن سوخته» او نیز با زبانى ساده و روان به تجسم وضعیت ســه ماهه اول جنگ در خطه خوزســتان مىپــردازد. اما محمــود بــا وجــود قدرت بــاالی خــود در حــوزه ادبیات داستانى آن چنان كه بايد قدر نمىبیند. بىگمان اغلب ما ســال 6۷ و جشــنواره بیســت ســال ادبیات داســتانى ايران را از ياد نبردهايم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.