صنعت نفت در مدار تابآوری

برنامه توقف صدور گاز مایع با هدف ایجاد ارزش افزوده

Iran Newspaper - - News - عطیه لباف خبرنگار

قرار اســت صادرات گاز مایع یا همان الپیجی LPG تا 1404 متوقف شــود. محصولــی پاالیشــگا­هی کــه خــوراک پتروشــیمی­های در مرحلــه ســوم توســعه ایــن صنعــت خواهــد شــد و ارزش افــزوده باالتــری بــرای کشــور ایجاد خواهد کرد.

ارزش افــزودهای کــه نــه تنهــا در میــزان درآمدهــای ارزی خودنمایــی میکنــد، بلکــه از فشــار تحریمها هم میکاهــد. ایــن خبــر را علــی محمــد بســاقزاده، مدیــر طرحهــای شــرکت ملی صنایع پتروشیمی در گفتوگو با خبرنگار ما بیان کرد.

بســاقزاده میگوید: «سیاســت بر این اســت کــه در نتیجه جهش ســوم صنعــت پتروشــیمی، دیگــر گاز مایع معــروف به ال پی جی صــادر نکنیم. اســتفاده از آن بهعنــوان خــوراک پتروشــیمی نســبت بــه صادراتــش، عواید بیشتری برای کشور دارد.» ■ صــادرات ال پــی جــی تحــت تأثیر تحریمها

آمارهــای قابــل اســتناد نشــان میدهد که تحریمها میزان صادرات الپیجــی را تحــت تأثیــر قــرار داده اســت و ایــن موضــوع بیانگــر تحریم پذیــر بــودن صــادرات آن اســت کــه ماننــد نفــت خــام و میعانــات گازی باید برای کاهش صادرات آن دســت بهکار شد.

بــه بیان دیگــر، در ســال ۶۹ میزان تولیــد ال. پی. جی کشــور حــدود ۳.۸ میلیــون تن بود که از ایــن میزان ۵.۵ میلیون تــن آن به ارزش تقریبی 0۵۴ دالر بــرای هــر تــن صــادر شــد و ۳.۲ میلیــون تــن نیز به مصــرف خودروها و بخشهایــی از کشــور رســید که هنوز به شبکه گاز دسترسی ندارند. در سال ۷۹ بــا عملیاتــی شــدن تحریمهــای نفتــی و گازی کشــور، میــزان صادرات این فرآورده با ارزش کاهش داشــت. بیــش از یــک میلیــون تــن کاهش در صــادرات ایــن محصــول طــی یــک ســال و اعطــای تخفیفهــای ویژه به خریــداران بینالمللــ­ی، از اهمیت به کارگیــری آن در صنایــع پایین دســتی به عنوان خوراک حکایت میکند. ■ ■

یعنــی اگــر قیمــت جهانــی تقریباً 500 دالر بــه ازای هــر تن اســت ایران بــا حدود 100 تــا 150 دالر تخفیف این کاال را میفروشد. درحالی که میتوان در صنعت پتروشــیمی ســود باالتری از قیمتهای جهانــی برای محصول ایــن خــوراک طراحــی کــرد. پروپان و بوتــان از گاز مایع خوراک پتروشــیمی خواهد شــد. ایــن گازها از مواد ســبک باالســری برجهای تقطیر پاالیشگاهه­ا به دست میآید.

بنابرایــن اگــر کشــور مطابــق زمانبندیها­ی انجام شده برنامههای توســعهای را اجرایــی کنــد، میــزان تحریمپذیــ­ری ایــران کاهــش و درآمدهــای ارزی افزایــش مییابــد. ضمن آنکه دیگر نیاز نیســت سوخت گرانبهایی بهنــام ال پی جی بیهدف بسوزد. ■ افزایش تنــوع محصوالت در جهش سوم

جهــش دوم پتروشــیمی تــا 1400 رقــم خواهــد خــورد. اما جهش ســوم نیــز در دســتور کار قــرار دارد. برخی از طرحهــای جهــش ســوم همیــن حاال هــم پیشــرفتی بیــش از 45 درصــد دارند. در نتیجه این دو جهش تعداد محصــوالت اصلــی تولیــدی بــه 105 محصول در پایان سال 1404 میرسد. ظرفیت تولید محصوالت پتروشیمی هــم در این ســال ۳۳1 میلیون تن در ســال خواهــد شــد. این یعنــی کاهش خــام فروشــی در افــق 1404 و کــم اثر شدن تحریمها در این سال.

مدیــر طرحهــای شــرکت ملــی صنایــع پتروشــیمی میگویــد: «در 1404 محصوالتی را در ســبد تولیدات پتروشــیمی داریــم کــه تاکنــون نداشــتهای­م. گرایــش صنعــت بــه تکمیــل زنجیــره ارزش و جلوگیری از خامفروشــی اســت. این کار با توسعه بــه ســمت پاییــن دســتی و تولیــد محصــوالت نهایــی اتفــاق خواهــد افتاد. متنــوع کردن ســبد محصوالت صنعت پتروشــیمی و تکمیل زنجیره ارزش، تحریمپذیــ­ری را کمتر میکند و در نتیجــه آن درآمــد ارزی بیشــتری نصیب کشور خواهد شد.»

برنامههــا نشــان میدهــد کــه در جهــش دوم تولیــد محصــوالت پتروشــیمی بــه 100 میلیــون تــن بــا ارزش 5۲ میلیــارد دالر میرســد. امــا در جهــش ســوم بواســطه تولیــد محصــوالت در انتهــای زنجیره ارزش این عــدد به ۷۳ میلیــارد دالر خواهد رســید. درآمدی که میتوانــد به مرور افزایش بیشــتری داشــته باشد. عالوه بــر ایــن از خــروج ارز هــم جلوگیــری میشــود. چراکه نیاز داخل به بعضی از محصوالت ماننــد آکریلونیتر­یل که هماکنون وارد میشود، در نتیجه این جهش تأمین خواهد شد. ■ حرکت بهسمت محصول نهایی

مقایسه نســبت درآمد محصوالت باالدســتی و میان دســتی پتروشــیمی و پاییــن دســتی آن را میتــوان با یک مثال انجام داد. متوسط ارزش هر تن محصول پتروشــیمی ایران که بیشــتر محصوالت باالدســتی و میان دســتی پتروشــیمی اســت، حــدود 0۵۶ دالر اســت اما این مقیاس در دنیا نزدیک بــه 1000 دالر بــه ازای هــر تــن اســت. چراکه محصوالت پایین دســتی تولید میکنند.

بســاقزاده توضیــح میدهــد: «در نتیجــه جهــش ســوم ســعی شــده که محصــوالت پاییــن دســتی بیشــتری تولیــد شــود. قبــالً ســعی میکردیــم محصــول میانــی تولید کنیــم اما االن ســعی بــر تولیــد محصــول نهایــی اســت. به این منظــور اعطای مجوزها ســختگیران­هتر شده اســت. قبالً مجوز تولیــد متانــول داده میشــد اما اکنون بایــد خوراک ترکیبــی و محصول چند پلــه جلوتر باشــد. مثالً تولیــد متانول بــه تنهایی کفایــت نمیکند و مجتمع پتروشــیمی جدیــد باید بــه پروپیلن و پلی پروپیلن برسد.»

تنــــــــ­وع محصــول و مقاصــــــ­ـد صادراتی از جملــه راهکارهای کاهش تحریمپذیری پتروشــیمی است که در حال پیادهسازی است. ■ توسعه در قشم و چابهار

توســعه صنعــت پتروشــیمی در جهش ســوم بیشتر در ســواحل اتفاق خواهــد افتــاد. بویژه در حاشــیه خزر، ســواحل مکــران و چابهــار و قشــم. چراکــه پتروشــیمی بــرای فعالیــت خود بــه آب نیــاز دارد و طرح آمایش ســرزمین نیــز تأکیــدش بــر توســعه صنایع در سواحل است.

مدیــر طرحهــای شــرکت ملــی صنایع پتروشــیمی میگوید: «جهش ســوم پتروشــیمی در قشــم و چابهــار فعالتر شود.»

گفته میشــود چابهار قطب ســوم پتروشــیمی ایران خواهد شــد. هم به بازارهــای صادراتی نزدیکتر اســت و هم فضای مناسبی برای توسعه دارد.

مدیــر طرحهای شــرکت ملی صنایع پتروشــیمی: در 1404 محصوالتی را در ســبد تولیدات پتروشیمی داریم که تاکنون نداشتهایم اگر کشــور مطابــق زمانبندیها­ی انجام شــده برنامههای توســعهای را اجرایی کند، میزان تحریمپذیری ایران کاهش و درآمدهای ارزی افزایش مییابد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.