یارانه؛ همچون یخی که آب شد

تورم، ارزش یارانه خانوارهای شهری و روستایی را طی 3۰۱ ماه چقدر کاهش داد؟

Iran Newspaper - - News - سیاوش رضایی خبرنگار دهک دهم 1 4

پس از گذشــت ۳۰1 ماه واریز یارانه نقدی 45 هــزار و ۰۰5 تومانــی بــرای هــر ایرانی، نفــوذ و تأثیر یارانــهای که با ایــن قانون به مردم پرداخت میشود، تغییر زیادی پیدا کرده است، به طوری که محاسبات نشان میدهــد کــه هماکنــون ارزش واقعی این یارانه به ۸ هزار تومان رسیده است.

بررســی ارزش و تأثیر یارانــه نقدی در بیــش از ۸ ســالی کــه پرداخت میشــود و ماهانه ۳ هزار و ۰۰4 میلیارد تومان ارزش دارد، وقتی با نرخ تورم این سالها تعدیل شــود، ارقام تــازهای به دســت میدهد. با محاســبه یارانــهای که بــرای شــهریور ماه واریز شــده اســت مجموع یارانهای که هر ایرانــی (حــدود ۸7 میلیــون نفــر) دراین مــدت دریافــت کردهانــد بــه 4 میلیــون و 6۸6 هزار و ۰۰5 تومان میرسد. براساس گزارشهــای رســمی حجــم یارانههــا­ی آشــکار و پنهانی که در اقتصاد ایران در هر سال پرداخت میشود به۰۰۹ هزار میلیارد تومانمیرسد­کهیارانهها­ینقدی(ساالنه ۲4 هزار میلیارد تومان) سهم اندکی از آن دارد. ■ قســمت و نصیــب از یارانــه هــای پنهان

ایــن درحالــی اســت کــه همــراه بــا کاهــش ارزش و نقش یارانههای نقدی در زندگی مردم، بررسی میزان اصابت یارانههــا­ی غیرنقــدی نیــز حکایــت از انحــراف زیــادی دارد، به گونــهای که در بخش بنزیــن یارانــهای کــه ثروتمندان دریافتمیکن­ند۳۲برابرف­قراستواین رابطه برای برق، گاز، کاالهای اساســی و دارو بــه ترتیب به 6.۳ برابــر، 5.۲ برابر، 4.7 برابر و 1۹.5 برابر میرسد. بنابراین بهنظر میرســد که ســاختار یارانهها در کشــور نیازمند یــک بازتعریف اساســی اســت. با محاســبه مجمــوع یارانههای پرداختــی در کشــور(۰۰۹ هــزار میلیــارد تومان) ســهم هر ایرانی ساالنه نزدیک بــه 11 میلیون تومــان و در هر ماه به 51۹ هزار تومان میرســد، این درحالی است که هماکنون این اقشار پردرآمد هستند که بیشترین سهم را ازاین حجم کالن از یارانههامی­برند. ■ سهم یارانههای نقدی در سبد خانوار

قانون هدفمند کردن یارانهها در سال ۸۸۳1 به تصویب رســید. مطابق ماده 7 این قانــون دولــت پس از اصــالح قیمت حاملهای انرژی، آب، کارمزد جمعآوری و دفــع فاضــالب، هدفمنــد کــردن یارانه گندم، برنج، روغن، شــیر، شــکر، خدمات پستی،خدماتهواپی­ماییوخدمات­ریلی (مسافری)، میتوانست یارانهای در قالب پرداخت نقدی و غیرنقدی با لحاظ میزان درآمد خانوار نســبت به کلیــه خانوارهای کشوربهسرپر­ستخانوارپر­داختکند.

تــا مهــر ۹۸۳1، فرمهــای اطالعــات اقتصــادی بــرای دریافــت یارانه نقــدی از ســوی بیــش از ۸6 میلیــون نفــر در قالب حــدود ۰۲ میلیــون خانوار تکمیل شــد. از آذرمــاه ســال ۹۸۳1 پرداخــت یارانــه بــه افــراد ثبتنامکننـ­ـده در طــرح آغازشــد. اکنــون بیــش از ۸ ســال از پرداخت نقدی بــه خانوارهــا میگــذرد و اظهــار نظرهای متفاوتــی درخصــوص تعــداد دریافــت کنندگان، رقم واریزی ...و وجود دارد.

براســاس تازهتریــن تحلیــل کارشناســا­ن مرکز آمــار ایــران، با اینکه در اواخــر ســال ۹۸۳1 پرداخــت یارانــه نقدی به خانوارها آغاز شد ولی بتدریج به جمعیــت یارانــه بگیردر ســالهای ابتداییافز­ودهشد. ■ کاهشاثریار­انهدرآمدخا­نوارها

نتایج دریافتی از طرحهای آمارگیری هزینــه و درآمــد خانوارهــا­ی شــهری و روســتایی نشــان میدهــد در ســال ۰۹۳1ســهم درآمــد یارانــه نقــدی از کل درآمد یک خانوار شــهری و روســتایی به ترتیب 11 و ۰۲ درصد بوده است. درحالی کــه در ســال 1۹۳1 کــه جمعیــت یارانــه بگیر(نقــدی) افزایــش یافتــه اســت این ســهم برای مناطق شهری و روستایی به ۲1 و ۲۲ درصــد افزایش یافته اســت. این ســهم ازســالهای ۲۹۳1 به بعــد روندی کاهشی داشته است. بهطوری که در سال 7۹۳1 سهم یارانه نقدی از کل درآمد یک خانوار بهطور متوســط در مناطق شهری 4 درصــد و در مناطق روســتایی ۸ درصد اســت. بدین ترتیب میتوان گفت سهم یارانه نقدی در درآمد خانوارهای شهری از ســال ۰۹۳1 تــا 7۹۳1 حــدود ســه برابر کاهشیافتها­ست. ■ ســهم یارانه نقدی در درآمــد دهکهای درآمدی

مرکــز آمــار ایــران در ادامــه گــزارش خــود، با توجه بــه متفاوت بــودن درآمد و تعــداد افــراد دریافتکننـ­ـده یارانه نقدی در هر دهک، ســهم یارانه نقدی دریافتی خانوارها در هر دهک نسبت به درآمد کل خانوار همان دهک را محاسبه کرده است. برایــن اســاس بــرای دهکبنــدی درآمد خانــوار، دادههای درآمــد کل خانوارها در ســال 7۹۳1 از کمترین درآمد تا بیشترین درآمــد مرتــب شــده و پــس از انجــام گروهبندی دهگانه، در هر دهک متوســط درآمد کل خانوار آن دهک محاســبه شده است.

در ســال 7۹۳1 در مناطــق شــهری و روستایی ســهم یارانه نقدی در درآمد کل خانوار دهک اول به ترتیب ۳1 و۹۲ درصد است. این سهم در دهک دهم در مناطق شــهری و روســتایی به ترتیب 1 و 4 درصد است. ■ اصابتیاران­هکاالهایاس­اسیودارو

طبــق گزارشهــای منتشــر شــده؛ مجموعیاران­ههایپرداخت­یدرسالجاری بــه هزار و ۰۰۳ میلیارد تومان میرســد که 7۸۹ هزار میلیارد تومان آن یارانه پنهانی اســت که بهطور عمده در کاالهای اساسی و انرژی نهفته است. اما زمانی که ضریب اصابــت یارانــه کاالهــای اساســی و دارو را میاندهکهای­مختلفبررسی­میکنیم، انحــراف بزرگــی بــه چشــم میخــورد. همانگونه که اشاره شد نسبت بهرهمندی ثروتمنــدا­ن از یارانه کاالهای اساســی 4.7 برابر فقرا و یارانــه داروی پردرآمدها 1۹.5 برابرفقراس­ت.

درهمیــن راســتا، در حالــی که ضریب اصابت یارانه کاالهای اساسی برای دهک اول (فقیرتریــن) 4۰.۰ اســت این ضریب برای دهــک دهم (ثروتمندتری­ن) به ۹1.۰ میرســد. ضریــب اصابت یارانــه دارو نیز برای دهک اول ۲۰.۰ است که این ضریب برای دهک دهم به ۹۳.۰ میرسد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.