گام به گام و تدریجی

Iran Newspaper - - News - علی دینی اقتصاددان

موضوع یارانههای پنهان و ضرورت اصالح آن یکی از بحثهای قدیمی در اقتصاد ایران است، بهطوری که از دهه 60 مطرح شــد. دراین راستا، واقعی کردن قیمتهــا که مبتنی بر نرخهــای منطقهای و جهانی باشد به عنوان راه حل طرح میشود.

ایــن موضــوع دو کارکــرد دارد؛ یکــی کارکــرد بودجهای اســت و با نگاه درآمدزایی افزایش قیمت حاملهــای انــرژی را مطــرح میکنــد. کارکــرد دیگر کارشناســی است که از پشتوانه کارشناسان برخوردار اســت، نــگاه ایــن کارکرد این اســت که بــرای اصالح مصرف انــرژی باید قیمتها اصالح شود.

نکته این است که دلیل اصلی تفاوت زیادی قیمت سوخت در داخل ایران با کشــورهای منطقه افزایش باالی نرخ ارز در دهههای اخیر است. چنانچــه نــرخ ارز 20 تومــان بــود، قیمــت ســوخت در ترکیه بر ایــن مبنا مقایســه میشــد، اما امروز که نرخ ارز 11 هزار تومان است، مابه التفاوت آن را بــه عنوان یارانه پنهان محاســبه و تأکیــد میکنیم که باید قیمتها اصالح شــود. این درحالی اســت که این نوع نگاه اشــتباه اســت، چرا که بایــد متغیرهایــ­ی را که در دهههــای اخیر باعث افزایش نــرخ تورم و ارز شــده اســت، کنترل کرد وگرنه دوباره پس از چند سال قیمتهای داخل از خــارج فاصلــه میگیــرد و دوباره بایــد قیمتها را اصالح کــرد. از نظر بودجهای طبیعی اســت کــه دولت با نگاه درآمدی بــه اصالح قیمتها مینگــرد، امــا باید توجه داشــت که همیــن موضوع آثــار تورمی خواهد داشت.

درهمیــن راســتا، یک نقد جدی به کســانی که یارانه پنهــان را مطرح میکنند وارد اســت. اگر قرار باشــد که قیمت انرژی را براســاس نرخهای جهانی محاســبه کنیم باید ســایر متغیرها مثل دســتمزد را نیز برهمین مبنا احتســاب کنیــم و نباید منطق دوگانه باشــد. البتــه دراین خصوص پاســخی ارائــه میشــود مبنی براین کــه حاملهــای انرژی بــه دلیل این کــه جــزو کاالهــای قابل تجــارت اســت و دســتمزد قابل تجارت نیســت نمیتوان این دو را یکســان دید. این درحالی اســت که تمام حاملهای انرژی قابل تجارت نیســت. اگر فرض کنیم کــه مصرف داخلی گاز صفر شــود با تولید گاز چه کار خواهیم کرد ایا امکان صادرات تمام گاز و برق و نفت مازاد وجود دارد؟

تنهــا راه حــل برای ایــن موضوع این اســت کــه زمانی کــه اقتصاد در شــرایط باثباتی قرار دارد و تعامل ســازندهای نیز با دنیا دارد و انباشــت ســرمایه قــوی اســت باید اصــالح قیمتهای انــرژی را اجرا کــرد. دراین زمینــه نیــز باید بــه صورت تدریجــی و گام به گام حرکت کــرد. درواقع با تقویت بخشهای واقعی اقتصاد میتوان به بخش تولید فرصت رشــد بهره وری انرژی را داد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.