میانجیگر‌تهران‌و‌ریاض‌از‌اسال‌مآباد‌م ‌یآید

عمران خان، نخست وزیر پاکستان امروز به ایران سفر میکند

Iran Newspaper - - News - مریم ساالری خبرنگار حوزه دیپلماسی

عمران خان، نخســت وزیر پاکســتان در شــرایطی امروز به ایران سفر میکند که او از چنــد هفتــه پیــش تالشهایــی را با هدف میانجیگــر­ی میان تهران و ریاض و کاستن از تنشهای فزاینده در منطقه آغــاز کــرده بــود. تالشهایی کــه اندکی بعد از متزلزل شــدن اتحادی آغاز شده اســت که پیشــتر عربستان و کشــورهای تحــت حمایتــش در منطقــه روی آن حســاب ویژه ای باز کرده بودند و امریکا را پشــتوانه قابــل اعتنایی بــرای خود در منطقــه میدیدنــد؛ امــا حــاال در فقدان حمایت این متحد قدرتمند میکوشند، برای بحران خودخواستهش­ان در منطقه چارهای جست وجو کنند.

درســت در چنیــن روزهای پرتنشــی اســت کــه نخســت وزیــر پاکســتان گفتوگوهایـ­ـی را با مقامهای ســعودی داشــته اســت و حاصــل، آن شــده که به تهران بیاید و از آنجا راهی ریاض شــود. رســانههای پاکســتان اعــالم کردنــد کــه سفر آتی عمران خان به تهران و ریاض در راســتای تالشهای اســالم آباد برای کمک به تنشزدایــی در خلیج فارس و ایفای نقش در مسیر بهبود روابط میان دو کشــور مهــم اســالمی یعنــی ایــران و عربستان خواهد بود. روزنامه پاکستانی «اکسپرس تریبیون» به نقل از یک مقام وزارت امــور خارجــه این کشــور نوشــت: «هــدف از ســفرعمران خــان وســاطت میان تهران و ریاض جهت هموار شدن مســیر بهبود روابط میان این کشــورها و جلوگیــری از هرگونه تشــدید تنشها در منطقه است.»

ماه گذشته بود که عمران خان پیش از ســفر بــه نیویــورک جهت شــرکت در مجمع عمومی سازمان ملل، به ریاض رفــت و در جریــان همیــن ســفر محمد بن ســلمان ولیعهــد ســعودی از طرف پاکســتانی خواســت تا برای تنشزدایی با ایران نقش آفرینی کند. نخســت وزیر پاکســتان همچنین در حاشــیه نشســت مجمــع عمومــی ســازمان ملــل در نیویورک با ابراز نگرانی از تشدید تنشها در منطقه گفته بود که مصمم به ایفای نقش میانجیگری برای کاهش تنشها در منطقه است. رئیس جمهوری ایران در نشســت خبــریاش در نیویــورک توضیــح داد کــه عمــران خــان پــس از مالقات با مقامهای سعودی، با او دیدار کــرده و نکاتــی از این گفت وگوهــا را با او در میان گذاشــته است. حســن روحانی دربــاره چشــمانداز مذاکــرات احتمالی بــا عربســتان ســعودی ایــن را هم گفت که «عمــده مشــکل ایــران با عربســتان موضوع جنگ یمن است. اگر آتشبس حاکم شود، مشــکالت دو کشور سریعتر مرتفع خواهد شد.»

علی ربیعی، ســخنگوی دولت ایران نیــز چنــد روز پیــش در نشســت خبــری درباره تالشهای نخســت وزیر پاکستان بــرای کاســتن از اختــالف میان تهــران و ریاض گفته بود که «عربستان برای آقای روحانی پیغامهایی آورده بود. اما ما باید عالئــم آن را کامالً مشــاهده کنیم. اولین عالمت حملــه نکردن به یمن و کشــتار یمنیهاســت.» ربیعــی همچنین گفته بــود: «اگر عربســتان واقعــاً دنبال تغییر رفتار خود باشد، ما استقبال میکنیم.»

دو روز بعــد از ایــن ســخنان ربیعــی بــود کــه عــادل الجبیــر، وزیــر مشــاور در امــور خارجــی عربســتان ایــن اظهارات را غیردقیــق توصیــف کــرده بــود. او مدعی شــد که «درباره آنچه ســخنگوی دولــت ایــران دربــاره صلــح در یمــن گفت، پادشــاهی ســعودی دربــاره یمن بــا ایران صحبــت نکــرده و نخواهد کرد. مســأله یمن، کامــالً به یمنیهــا مربوط اســت.» این در حالی بــود که ربیعی روز پنجشــنبه گذشــته با قطعی شــدن سفر عمران خــان به تهران گفت: «نخســت وزیر پاکســتان به طور رســمی اعالم کرد کــه ولیعهد عربســتان از وی خواســته با رئیس جمهوری ایران درباره سعودیها مذاکــره کنــد.» ســخنگوی دولــت ایران افــزود: «ما نیازی نمیبینیم به نیابت از یمنیها یــا در غیاب آنها وارد گفتوگو با عربستان شویم.» ■ کناررفتنتو­هم

صرفنظر از اینکه مقامهای سعودی با چــه هدفــی و پیرامون چــه موضوعی خواســتار گفتوگــو بــا ایــران شــدهاند، پیداســت کــه بحــران یمــن از جملــه موضوعاتی اســت که گفتوگــو پیرامون آن میــان ایران و عربســتان بــه عنوان دو بازیگــر مهــم منطقــه ضــروری بــه نظر میرســد. ایــن در حالی اســت کــه ایران کــه در زمین ســوریه، عــراق و حتی یمن دســت بــاال را دارد در چنــد مــاه گذشــته بــا فعــال کــردن بیشــتر روابــط دوجانبه و چندجانبــه­اش بــا کشــورهای منطقــه و طــرح دکتریــن منطقه قویتــر، پیمان عــدم تجــاوز و ارائــه ابتــکار صلــح هرمز خواستار رسیدن همه کشورهای منطقه به یک فهم مشــترک و طراحی سازوکار منطقــهای بــرای مواجهــه بــا تهدیدات فراگیر این حوزه شده است. این در حالی بــود کــه دولتمــردا­ن ریــاض در مقابــل، کوشــیدند از طریــق تنشآفرینــ­ی بــرای تشدید تقابل با ایران بهره گیرند. روندی کــه بخشــی از آن بــا ترغیب و واداشــتن برخی کشــورهای حوزه نفــوذ به قطع یا کاهش رابطه با ایران آغاز شد و در ادامه با ترتیب دادن نشســتهای فوقالعاده در مجامعــی نظیــر شــورای همــکاری خلیج فــارس، اتحادیه عرب و ســازمان همــکاری اســالمی و تهیــه بیانیههــا­ی تنــد و تیــز علیــه ایــران ادامه یافــت. اما مقامهای ایرانی دســت کم در سالی که گذشت کوشــیدند از تبدیل مجادلههای کالمی به درگیریهای بیشــتر جلوگیری کنند تــا در صورت تفوق عقالنیت و کنار رفتــن توهمهای حاکم بــر رابطه ایران و عربستان، مبنایی برای بازگشت به ثبات در منطقه از مســیر همکاری قدرتهای صاحــب نفوذ آن فراهم شــود. باید دید میانجیگــر­ی عمــران خان بــرای گرفتن میانهاختال­فاتایرانور­یاضتحتتأثی­ر عقالنیت بازگشته به ریاض است یا نه.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.