شرط کافی برای مبارزه با فساد 3

Iran Newspaper - - News - عضو فراکسیون امید مجلس

کــوه یخ بــرای شــرایطی کــه دارای زوایــای مخفــی و پنهــان زیــادی است شــاید مثالی کلیشــهای باشد اما همچنــان بهترین مثال اســت؛ مخصوصــاً بــرای مســأله فســاد در کشــور مــا. در موضــوع فســاد تمام سیســتم و جامعــه مــا بهدنبــال آن اســت کــه کل ایــن کــوه یــخ را نابــود کنــد. دادگاههــا­ی برگــزار شــده اخیــر هــم ظاهــراً در همیــن راستاســت امــا در واقع خروجــی آن از بیــن بــردن بخشــی از این ماجراســت، نه کل آن. بهعبارتی این دادگاهها با سیاقی که در حال برگزاری اســت و سیاستی که برای آن وجــود دارد تنها به زدن و قطع ســر کوه یخ فساد منجر میشود، حال آنکه بخش اعظم ماجرا هنوز زیر آب اســت و در آنجــا مشــغول تولیــد یــخ جدیــد؛ یخهایــی که دوبــاره بعد از چندی ســر از آب درخواهنــد آورد و دوبــاره بایــد بــا دادگاههایـ­ـی آنها را قطع کــرد و این سیکل همچنان ادامه دارد. ســیکلی کــه در بهتریــن شــرایط اگر به بیشــترین خروجی و بازده منجر شــود، نتیجــهاش خارج شــدن فســاد از منظر دیــد جامعه بهصــورت موقتی اســت. یعنــی ما تودهای از یــخ داریم که فقط چون ســری بیــرون از آب ندارد، چیزی هم نمیبینیم. با ایــن مقدمه بهتــر میتــوان موضوع دادگاههــا­ی اخیــر را بررســی کــرد. نــام ایــن دادگاههــا را دادگاه مبــارزه بــا مفاســد اقتصــادی گذاشــتهان­د در حالــی کــه نگارنــده معتقــد اســت نــام درســت و دقیــق آنهــا میبایســت «دادگاه مبــارزه با مفســدان اقتصادی» باشد. فــرق بین این دو عبــارت فقط یک واژه ســاده نیست. فســاد یک پدیده است با علتها و معلولهای متعدد و مفســد تنهــا یک معلول آن پدیده کلی اســت؛ بهعبارتــی وقتــی ما حــرف از مبــارزه با فســاد و مفاســد میزنیــم، نمیتوانیــ­م و نبایــد آن را صرفاً به دادگاه مفســدان تقلیل داده و خاصه کنیم. تجربــه دنیــا در برخــورد و حــل پدیــده فســاد بوضــوح نشــان میدهــد کــه برخــورد بــا مجموعــه مفســدان تنهــا بهعنــوان بخشــی از پروژه حذف فســاد از سیســتمهای حکومتــی و اقتصــادی کشورهاست. بهتریــن نمونــه در ایــن موضوع شــاید گرجستان باشــد که حدود 15 سال قبل از فاســدترین کشورها در حوزه اوراسیا و شرق اروپا محسوب میشد اما با توسل به اصاحات عمیق ســاختاری و اداری و بدون رفتن به ســمت برخورد پلیسی و قضایی با مفســدان، اکنون به کشوری مثــال زدنــی در زمینه ســامت اداری و اقتصادی تبدیل شده است. مســأله ایــن نیســت کــه برخــورد بــا مفســدان اقتصــادی اتفــاق و اقدامــی بد و ناکارآمد اســت. مســأله این اســت کــه تکیــه صــرف و تنها بر ایــن موضوع باعــث بیتوجهــی عمدی یا ســهوی از پرداختن به زمینههای فســاد و برخورد با علل اصلی آن شود. در واقــع تبلیغــات بیــش از انــدازه و پرداختــن بیــش از حــد الزم بــه ایــن دادگاههــا و نشــان کردن آنهــا بهعنوان کل پــروژه مبــارزه بــا فســاد در کشــور، میتوانــد منجــر بــه انحرافــی در ایــن مســیر شــود و زمینههــای اصلــی وقوع فسادها را از چشم دور بدارد. بــه همیــن دلیــل اســت کــه بــه نظــر میرســد باید در گفتمــان مبارزه با فســاد کشــور تحولی جدی صورت بگیرد. هماکنــون در گفتمــان مبــارزه بــا فســاد در کشــور ما دو واژه و عبارت نقطــه اصلــی تمرکز هســتند؛ یکی همیــن بحــث دادگاههــا­ی اخیــر و دیگری موضوع عدالت. بــدون شــک ایــن دو از نیازهــای اصلــی موفقیــت رونــد مبــارزه بــا مفاســد میباشــند اما باید متوجه بود که اینها اگر شــرط الزم هستند، شــرط کافی نیستند؛ چیزی که آنها را تکمیــل کرده و به پروژه مبارزه با فساد در کشــور هویت و شخصیت میدهد در نظر گرفتن فاکتورهای اساســی و الزم دیگــری چــون شــفافیت کامــل و بــدون اســتثنا، تضمین آزادی بیان و پذیرش نیاز جدی کشــور به تحــول و اصاحات بنیادیــن در حوزههــای مختلــف است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.