از اهدای نوبل به هانتکه خوشحالم نیستم

Iran Newspaper - - News - اسداهلل امرايی نويسنده و مترجم

برخــی از مــا ایرانیــان گمــان میکنیــم اگر فــالن نویســنده خارجــی را نمیشناســی­م عجیــب اســت اگر موفــق به کســب جوایز مطــرح شــود و جالب این اســت که مالک را بر میزان شــناخت خودمان میگذاریم. نمیگوییم اگر فالن نویســنده مطرح برای ما ناشــناخته مانده ایراد از جای دیگری، از جمله احتمال باالی سانسور آثارش است. درســت ماننــد مســألهای کــه در انتخــاب اولگا توکارچوک رخ داده اســت. شــاید این نویسنده لهستانی برای ما ایرانیها خیلی شــناخته شــده نباشــد اما او چهرهای مشــهور در عرصه جهانیست. اغلب خالق داستانهایی فراجنسیتی و متکی بر مشکالت انســان امروز و حتی فراتر از مرزهای جغرافیایی کشور خــودش بوده اســت. چند ســال قبــل مصاحبــهای با این دوســت نویســنده داشتم که تأکید کرد زنان هم مثل مردان برای او از جنبه انسانی اهمیت دارند. حتی به جریان ادبی لهستان اشاره کرد. این جریــان را به رود دانوب تشــبیه کرد و گفــت او و دیگر همکارانش را

میتــوان جــوی باریکی از ایــن رود عظیــم دانســت. توکارچوک در حوزه ادبیات مدرن جهانی کار کرده و مضامین انسانی از مهمترین عالقــه مندیهایــش بــرای نوشــتنند. البتــه او به مســائل زیســتمحیط­ی و همچنین مشــکالت سیاسی جهان و اتفاقات روز زندگی معاصر هم توجهی ویژه دارد. انسانی را به تصویر میکشد که گرفتار موقعیت خطیر زندگی امروز شده؛ البته این ویژگی را در نوشتههای پیتــر هانتکــه، دیگر برنده نوبــل ادبیات، هم میتوان دیــد. با اینکه نمیتوان منکر جایگاه ادبی هانتکه در گســتره ادبیات آلمانی زبان شــد، اما بابت موضعگیری سیاســی او در نسلکشــی «سربرنیتسا» ازســوی صرب هــا از انتخــاب او چندان خوشــحال نیســتم. هرچند کــه باز هم تأکید میکنم جایگاه ادبی قابــل قبولی دارد؛ تا جاییکه نویســندگا­ن جوان از او در خلق آثارشــان الگوبرداری میکنند. برای او هــم ادبیــات اعتراضــی جایگاهــی جــدی دارد. هانتکــه در تمام سالهایی که نوشته در تالش بوده از موقعیت انسان و مقابلهاش با قدرتهای مستبد و همچنین حکومتهای توتالیتر بنویسد؛ با این حال مواضع سیاســی نادرســتی که درباره جنگهای یوگسالوی در پیش گرفت چهره جهانیاش را خدشه دار کرده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.