امام خمینی و مبارزات انتخاباتی!

Iran Newspaper - - صفحه اول - علی ربیعی دستیار ارتباطات اجتماعی رئیس جمهوری و سخنگوی دولت

در مصاحبــه مطبوعاتــی گذشــته رئیــس جمهــوری، نوبت به خبرنــگار روزنامــه کار و کارگــر رســید. او در ســؤال خــود به جای مبارزات انقالبی امام خمینی، به ناخودآگاه با اشتباه سهوی به مبارزات انتخاباتی امام اشــاره کرد. این بیان تلمیحدار موجب خنده حضار شــد. در نوشتن این یادداشت، من هم ناخودآگاه یاد این ســؤال پرمعنا و پرمفهوم افتــادم. اما در حقیقت تأکید امــام بــر حق تعیین سرنوشــت هر نســل در پــای صندوقهای رأی چنــان جایگاهــی محوری در مشــی مبارزاتی او داشــت که خطکشــیهای مرســوم و جزمی میان «انقالب» و «انتخابات» را مخــدوش میکرد. رهبری که با توســل بــه گفتمان انتخابات آزاد و ضــرورت ابتنــای مشــروعیت و قانونیــت یــک نظــام بــر انتخابــات آزاد و واقعی به مصاف رژیم دیکتاتوری رفت، کامالً طبیعــی بود که در فردای انقالب میزان را رأی ملت بداند و نظارت و حاکمیت ملت را جایگزیــن حاکمیت شــاهانه نماید.به نظــرم انقالب هم یک انتخــاب بود و مردم دست به یک انتخاب زدند. اساساً برگزیدن جمهوری اسالمی و به شعار درآمدن آن هم یک انتخاب بود و حتی پذیرش رهبری امام از ســوی مردم هم یک انتخاب بود. رئیس جمهوری در سخنرانی ۲۲ بهمن، اشارهای داشت به اینکه «اگر رژیم گذشته به مردم امکان انتخابات آزاد، ســالم و ملی را میداد، انقالب نمیشــد.» این بیان مورد حمله و هجوم عدهای قرار گرفت. من میخواهم از چند جهت این نظریه را واکاوی کنم. جامعهشناسا­ن و اندیشمندان حوزه علوم سیاسی در مطالعه چرایی انقالبها، هــر یک از منظری، علل شــکلگیری انقالبها را مــورد واکاوی قرار دادهاند. به عنوان مثــال تدا اســکاچپل دولــت رانتیر را مــورد توجه قرار داده اســت، یروانــد آبراهامیان نظریه «سیاست توسعه ناموزون» را طرح کرده، چارلز تیلی نظریه «بسیج منابع» را واکاوی کرده و ویلفردو پارتو مسأله گردش نخبگان را در شکلگیری انقالبها برجسته کرده که بنابر این نظریه فقدان گردش نخبگان و انسداد سیاسی و رانده شدن نخبگان از بازیهــای سیاســی یکــی از علل انقالب اســت. من پیشــتر با ترکیبــی از نظریههای انقــالب جمعیتی و تغییرات نســلی و فقدان مشــارکت نســلهای جدیــد در گردش نخبگان به مقوله انقالب پرداخته بودم. اصوالً انقالبها پدیده اجتماعی هســتند که به وقوع میپیوندند. انقالبها را کسی نمیسازد. انقالبها در فرآیندهای اجتماعی به وجود میآیند و شکل میگیرند. از الیههای پایین به سطح کشیده میشوند. رئیس جمهــوری با مطرح کــردن زوج «انقالب-انتخاب» یا «انقالب بــه منزله انتخاب» در حقیقت گزارشی بدیع از آن رخداد باشکوه ملی و معنوی به نسلهای جدید عرضه کرد. رئیس جمهوری نشان داد که انقالب اسالمی یک انتخاب «یک بار برای همیشه» نبوده بلکه این یک انتخاب مستمر است و هر نسل آن را به شیوه خود تکرار میکند. به بیان رئیس جمهوری انتخاب یک ملت فقط در لحظه ۲۲ بهمن ۷۵ تجلی نیافت بلکه در همان ســال نخســتین آنگاه که ملت با رأی خود اراده تأسیسگرانه خود را به نمایش گذاشــت و نهادهای مردمســاال­ری را یکی پس از دیگری تأســیس کرد شاهد تکرار همان عملیات انقالبی در شــکلی ســازنده بودیم. انقالب اســالمی را نمیتوان صرفاً در جنبه ســلبی خود که منجر به تخریب بنای ظلم و دیکتاتوری شــد تلخیص کرد. در جریان رفراندوم تأســیس جمهوری اســالمی و تشکیل مجلس قانون اساسی و تأســیس نخستین مجلس شورای اســالمی نیز همه اقشار و جریانهای ملت، همه احــزاب ملــی و مذهبــی و نهضــت آزادی و حتــی جریانهای کمونیســتی حق نامزد شــدن یافتند و صدای همه احزاب و همه مخالفین و موافقین شــنیده شد و نهایتاً در بطن چنین فضایی از آزادی انتخابات بود که نهادهای مردمســاال­ری تأسیس شدند. اکنون پس از 40 سالی که از آن نخستینهای طالیی (مجلس قانون اساسی نخست، مجلس اول...) میگذرد، شــدت فشــارهای تحریمها و تروریســم اقتصادی به حدی است که جز از طریق تکرار آن حماسه تأسیسی نمیتوان مقابله کارآمدی با امریکای کنونی در هیأت منحوس ترامپ به عمل آورد.

در این انتخابات مجلس که در شرایط دشوار بینالمللی و نیز مسأله سرمایه اجتماعی برگزار میشــود، شایسته بود نهادهای دستاندرکار انتخابات آنچنان شرایطی از حضور همگان را فراهم میساختند تا صندوقهای رأی به مثابه انتخاب اکثریت جامعه ایدهها، آرمانها و آرزوها، خواســتها و روشهای اداره کشــور متبلور شــود. به هر حال هم اکنون روی سخن با مردم است که با حضور در انتخابات دو مفهوم را دنبال کنند؛ یک جنبه این حضور انتخاب افراد مورد نظر مردم است. جهت دیگر حفظ صندوق رأی و روند انتخاب و پایدار کردن مفهوم انتخاب توسط مردم به عنوان یک ارزش است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.