پرندهها

Jahan e-Sanat - - NEWS -

برخالفبسیاریازمجسمههایبهمنمحصصبهخصوصپیکرههایانسانیاو،كهبرگرفته از اسطورهها هستند، در مجسمههایی كه از حیوانات و پرندگان ساخته، بیش از هر زمان به تصویرهایی از زادگاهش، شمال و ارتباطش با شاعر آن خطه، پدر شعر نو ایران، نیما یوشیج بازگشته است. پرندهها در این میان گاه بار سمبلیک دارند و گاه همچون اثر حاضر تجسمی زنده و پویا از پرندگان شاد و آوازخوان هستند.

دو كبوتر كه روی شاخهای نشستهاند، میتوانند در هر جایی تصور شوند، میان جنگل، كنار ساحل، در باغ یا بر گلدانی در یک خانه؛ بالهای خود را گشوده و مشغول آوازخوانیاند. پرندگان در اندازه طبیعی خود ساخته شدهاند و با آنکه از جنس برنز بوده و بر شاخهای استوار شدهاند، اما صلب و سخت به نظر نمیآیند. بافت اثر به ضربهقلمهای نقاشی میماند و اثر را از یک مجسمه تزئینی دور كرده و حالتی بیانگر بدان بخشیده است.

بهمن محصص، برخالف بسیاری از همنسالن خود، عالقهای به رجوع مستقیم به سنتهای هنری گذشته نداشت. او با اندیشه مدرن به جهان و انسان مینگرد. موجودات غریب همچون مینوتورهای اسطورهای و جانوران كابوسوار سرگردان در دشتهای برهوت ناامیدی موضوعات بسیاری از نقاشیها و مجسمههای او هستند. شخصیتهای خلق شده او گویی در حال مسخ شدن، پدیدههایی هستند قدرتمند با عضالتی ستبر، اما مفلوک و مفلوج. دنیای او دنیایی بیرحم است و ستمگر. انسان و پرندگانش موجوداتی هستند در حال گذار از موجودیت زنده خود به سنگ و خاک.

نقاشیها و مجسمههای محصص شبیه آثار هیچ یک از همدورهایهایش و حتی هنرمندان پس از خود نیس//ت. او نگاهی ویژه و منفرد را در جریان هنر نوگرای ایران و كوش//شهای بهمنمحصص هنرمندان برای ایرانیسازی صوری هنر مدرن غرب پی میگرفت.

بهمن محصص كه مدت طوالنی از عمر خود را بیرون از ایران گذراند، هنرمندی بود صاحب یک ش//یوه، یک صدا، كه هم به شدت ایرانی بود و هم اروپایی. در آثار محصص بارزترین نش//انه مدرنیته فرهنگی او دیده میشود. به اعتقاد جوزپه سلواجی، منتقد برجسته ایتالیایی »میتوان هرچه را پیشتر دربارهاش به مثابه آفریننده گفته شده، تکرار كرد و باز هر بار به جلوه جدیدی از شخصیتش رسید«. نمیتوان تصمیم گرفت كه محصص را اول باید مجسمهساز خطاب كرد یا نقاش یا مترجم یا كارگردان. همه به یکاندازه توصیف محصصاند. او نمونه مشخصی از یک شخصیت روشنفکر ایرانی بود.

بهمن محصص چند س//ال پیش از درگذش//تش برای مدتی به ایران آمد و در خلوتی خودخواسته در شمال، زندگی كرد. اما باز به ایتالیا بازگشت و در همان جایی كه بیشتر سالهای زندگیاش را در آن سپری كرده بود، درگذشت. بهمن محصص در نامهای به احمدرضا احمدی مینویسد: »باید همیشه، در لحظه زندگی كنم و از قهوهای كه پس از ختم این نامه خواهم نوشید و سیگاری كه پس از آن خواهم كشید، لذت برم«.

الزم به ذكر است كه نمونه مشابهی از اثر حاضر در سال 1352 در نمایشگاه »سالن پاییز« پاریس به نمایش درآمد كه هماكنون در موزه جهاننمای نیاوران نگهداری میشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.