خودروهای برقی؛ قدرتمندتر و بدون آلودگی

صنعتی که در جهان روبهرشد است

Jameh Pouya - - پرده آخر فناوری -

خودروی برقی یا خــودروی الکتریکی به خودرویی گفته میشــود که برای نیروی محرکه به جای موتور درونسوز از باتری استفاده میکند.

تاریخچه

اولین خودروهای برقی در قرن نوزدهم ســاخته شــدند. فناوری تولیــد اینگونه خودروهــا با تولید انبــوه اتومبیل احتراقــی دچار افت شــدید شــد. در دهههــای 70 و 80 میالدی با وقوع بحران شــدید انرژی مجددا خودروی برقی مــورد توجه صنعتگــران قرار گرفت؛ ولــی این عالقهمندی ســبب تولید انبوه و ایجاد بازار رقابتی نشــد. از سال 2008 میالدی با توجه به پیشرفت فناوری باتریها، مدیریت شبکه بــرق، نگرانیها درباره قیمت نفت و نیــاز به کاهش گازهای گلخانهای، تحول اساسی در تولید خودروهای برقی ایجاد شد. از مزایای خودروی برقی نسبت به خودروی احتراقی میتوان به کاهش قابل مالحظه آلودگی هوای محلی، کاهش گازهای گلخانهای و کاهش وابســتگی به نفت اشــاره کرد. برخی از کشورها و دولتهای مربوطه بهمنظور ترویج و گسترش بازار خودروهای برقی از انگیزاننده­های دولتی برای خودروهای برقی استفاده میکنند.

خودرویالکت­ریکی

خودروهای الکتریکی از خودروهای معمولی که با سوخت فســیلی کار میکنند قدرتمندتــ­ر، جمعوجورتر و کارآمدتر هســتند و هیچگونــه آلودگی تولید نمیکننــد؛ برای مثال موتورهــای دوگانه القایی AC شــرکت تســال در خودروی ‪Model SD‬ قادر به تولید توان 691 اســب بخار و 687 پوند فوت نیروی گشتاور هستند؛ این موتور تقریبا 91 کیلوگرم که از موتور خودروهای فسیلی سبکتر است و درست بین چرخهای خودرو قرار گرفته و ازاینرو فضای بیشتری برای صندوق عقب و صندلیهای عقب خودرو فراهم میکند. خودروهای الکتریکی ترکیبی منحصربهفرد از عملکرد و بهــرهوری ارائه میدهند؛ راندمان انرژی از چاه تا چرخ در این مدلها بههیچعنوان قابل قیاس با نمونه موتورهای احتراق داخلی نیست. این خودروها در هر سرعتی که باشند باالترین میزان گشتاور را تولید میکنند و با استفاده از سیستم ترمزگیری احیاکننده قادر به بازیافت انرژی هنگام کاهش سرعت خودرو هستند.

بخش خودروهای ســنگین مثل اتوبوسهای ترانزیتی و کامیونهای حمل بار، پیشــگام الکتریکیسا­زی حملونقل خواهند بود، زیرا از نظر اقتصادی خودروهای الکتریکی بهترین گزینه برای مسیرهای کوتاه محسوب میشوند. شرکتهایی مثــل Proterra امکان حملونقل ارزان، بیســروصدا و فاقد هــر نوع آلودگــی را فراهم میکننــد و جذابیت حملونقل خودروهای سنگین را چند برابر خواهند کرد. شرکتهایی مثل Chargepoin­t و ابزارهایی مثــل ‪Constellat­ion Energy‬ ‪and Southern California Edison‬ در حال برطرفکردن مشکالت و اطمینانیاف­تن از دردسترسبود­ن ایستگاههای شارژ کافی در تمام نقاط مورد نیاز خودروهای الکتریکی هستند.

باتریخودرو­هایالکتریک­ی

باتریهای قابل شارژی که ذخیرهسازی برق را در خودرو امکانپذیر کند در سال 1859 میالدی و توسط یک فیزیکدان فرانسوی به نام گاستون پالنته اختراع شد؛ این باتریها، باتری سربی اسیدی نام گرفتند.

اولین خودروی برقــی را توماس پارکر، یک مهندس اهل لندن، در سال 1884 میالدی ساخت. پارکر که نگران آلودگی شهر لندن و نیز عالقهمند به ســاخت خودروهای با مصرف کارآمدتر ســوخت بود در نهایت توانست یک خودروی برقی قابل استفاده تولید کند.

ســرمایهگذ­اری در فناوریهــا­ی باتریهــا مثل کارخانه Gigafactor­y شــرکت تســال در ترکیب بــا نوآوریهای متحولکننده­ای که از سوی شرکتهای فعال در حوزه ساخت باتری عرضه میشوند، هزینه ذخیرهســاز­ی انرژی را بهطرز درخور توجهی کاهش خواهند داد. جریان الکتریسته با کربن پایین همچنان به کاهش قیمت ادامه خواهد داد درحالیکه هزینه تهیه و اســتفاده از ســوختهای فسیلی در درازمدت افزایش خواهد یافت. در نتیجه بخشهای بیشتری از صنعت حملونقل در برابر بازار خودروهای الکتریکی تسلیم خواهند شد.

طرز کار خودروی الکتریکی

خودروهای هیبریدی به گونهای از خودروها گفته میشود که هم از انرژی الکتریسیته و هم از انرژی سوختهای فسیلی

برای تولید نیروی پیشرانش خود بهره میگیرند، بدین صورت که عالوه بر موتور احتراق داخلی قدیمی )ICE( یک یا چند موتور الکتریکی نیز بهصورت موازی با آن موتورها قرار دارند. ترتیب قرارگرفتن نیز بهگونهای است که نیروی تولیدی از سوی هر موتور اثری همپوشــانی بر شفت انتقالدهند­ه نیرو داشته باشد و بدین طریق امکان استفاده همزمان تمام موتورها یا فقط یکی از آنها فراهم باشد.

خودروهــای هیبریدی بهگونهای پاســخ به مشــکالت خودروهای الکتریکی بود؛ این نوع خودروها آلودگی بســیار کمتر و همچنین میزان مصرف سوخت فسیلی بسیار کمتری نســبت به خودروهای قدیمی دارند و از منظر دیگر اشکاالت خودروهای الکتریکی مثل برد کم و توان پایین را کمتر دارند.

سیستم خودروهای هیبریدی معموال به گونهای طراحی شــده اســت که در مناطقی که خودرو سوخت زیاد مصرف میکند، خودرو از الکتریسیته استفاده کند و در مناطقی که خودرو کمتر از سوخت استفاده میکند (مثل اتوبانها) از بنزین یا گازوئیل اســتفاده کند و برخی اوقات از هر دو منبع انرژی بهصورت همزمان استفاده میکند که این موضوع را سیستم کنترل این نوع خودروها تعیین میکند.

پرچمداران

پس از دوران طالیی خودروهای الکتریکی در سالهای پس از 1920 میالدی شرکت تویوتا به کمک چند شرکت دیگر در ســال 1997 بار دیگر پا بــه عرصه تولید چنین خودروهایی گذاشــت؛ اما اینبار با موفقیت چشمگیری در ژاپن مواجه شد بهگونهای که توانست فقط در ژاپن چیزی در حدود 18 هزار دســتگاه را فقط در سال اول تولید خود بفروشــد و بعدازاین موفقیت ژاپنیها، دیگر شــرکتهای خودروسازی در جهان شروع به تولید خودروهای الکتریکی کردند؛ ولی هیچکدام نتوانســتن­د به موفقیت تویوتا دست یابند. جالب است بدانید شرکت هوندا برای اولینبار در سال 1999 با خودروی هیبریدی خود پا به بازار آمریکا گذاشت و شرکت تویوتا نیز سال بعد توانست برای خود در بازار آمریکا جا باز کند.

آمار فروش اینگونه خودروها فقط در سال 2009 چیزی در حدود دو میلیون دستگاه بوده است و همچنان با توجه به پیشرفت تکنولوژی و به تبع آن پیشرفت میزان برد و قدرت این نوع خودروها بازاری بسیار خوب برای آن متصور میشوند. البته امروزه عالوه بر شرکتهای بزرگ خودروسازی آسیایی شــرکتهای بزرگ اروپایی و آمریکایی نیز باقدرت وارد عمل شــدهاند و رقابت تنگاتنگی را با آسیاییها برای تصاحب این بازار شروع کردهاند.

ایران

اغلب افراد بر این باور هستند که خودروهای برقی بهاندازه خودروهای عادی چندان خوشایند و جالب نیستند و میگویند خودرو باید سروصدایی بسیار مهیب به پا کند (خوب چندان هم بیراه نمیگویند). در این میان کشور ما نیز گامهای کوتاه و بلندی در زمینه خودروهای برقی ساخت ایران برداشته است که میتوان به طرحهای اولیهای که فقط در دانشگاهها محدود میشود یا طرحهای بزرگتر اشاره کرد.

خودروی برقی ایرانی «دونیرو»

اکنون ایــران گام بلندتر و بهتری در ســاخت خودروی برقی برداشته است که این خودرو «دونیرو» نام دارد؛ دونیرو محصولی است که میتواند با برق یا بنزین کار کند. خریداران این خودرو میتوانند تا 80 کیلومتر بدون مصرف هیچ بنزینی سفر کنند و حتی در مواردی اگر مکانی برای شارژ مجدد موتور برقی وجود نداشــته باشــد میتوانند از یک موتور اضطراری استفادهکنن­د.

خودروی برقی ایرانی «قاصدک نصیر»

این خودرو محصول مشترک دانشکدههای برق و مکانیک دانشگاه خواجه نصیر است، خودروی برقی دو سرنشین ایرانی با حمایت علمی و نظارت دانشــگاه خواجه نصیرالدین طوسی در کیش تولید خواهد شــد. رئیس دانشــگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی از تولید انبوه خودروی برقی این دانشگاه در کیشخودرو خبر داد و گفت: «دانشگاه صنعتی خواجه نصیر امتیاز تولید انبوه نخستین خودروی برقی دو سرنشین ایرانی را به شرکت خودروسازی کیشخودرو فروخت».

رئیس دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی درباره این خودرو گفت: «این خودرو با یک بار شــارژ 100 کیلومتر را با سرعت 80 کیلومتر در ساعت میپیماید، ضمن اینکه آلودگی هوایی و صوتی نیز ایجاد نمیکند. همچنین 8 باتری 120 آمپر و 12 ولت برای یک بار شارژ این خودرو کافی است».

مدیریت بهینه مصرف انرژی را میتوان مزیت درخور توجه نخستین خودروی برقی دو سرنشین ایرانی دانست، این خودرو بازیافت انرژی نیز دارد، زیرا موتور آن در سراشیبیها انرژی را به باتری برمیگرداند، بهطورکلی میتوان گفت این خودرو راندمانی باال با کمترین مصرف انرژی دارد. رئیس دانشگاه خواجه نصیر با اعالم اینکه مدارک علمی مربوط به ساخت این خودروی برقی آماده است، افزود: «این مدارک علمی بهزودی به کارخانه تحویل داده میشــود. البته قرارداد و تفاهمنامه با شرکت خودروسازی منعقد شده و مقرر شده شرکت خودروساز بهازای حمایت علمی دانشگاه خواجه نصیر، درصدی از فروش این خودرو را برای تقویت بنیه علمی دانشگاه خواجه نصیر به این دانشگاه ارائه دهد».

خودروی برقی ایرانی «یوز»

خودروی دو سرنشــین کوآدرا Q1 با نام تجاری «یوز» با قابلیت پیمودن 200 کیلومتر مســافت با سه ساعت شارژ و سرعت 80 کیلومتر در ساعت توســط فناوران دانشگاه آزاد اســالمی قزوین طراحی و ساخته شــده است. این خودروی شــارژی که 120 ســانتیمتر عرض و دو متر طول و 400 کیلوگرم وزن دارد میتواند مشــکالت پارک در خیابانها را کاهش دهد و همچنین هیچگونه آلودگی زیستمحیطی ندارد. درحالحاضر نمونه اولیه این خودرو بدون ایربگ طراحی شده است؛ اما طراحان آن قصد دارند در نمونههای بعدی ایربگ نیز روی آن نصب کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.