بردهداری نوین میراثی شوم در عصر حاضر

این پدیده شوم، سود فراوانی برای افراد دخیل در آن دارد؛ برای مثال سازمان بینالمللی کار چند سال پیش اعالم کرد سود این تجارت شوم در یک سال نزدیک به 44 میلیارد دالر است. برهمیناساس سازمان ملل میگوید قاچاق انسان پس از مواد مخدر و قاچاق اسلحه، سومین صنعت پرسود

Jameh Pouya - - جهان آسیب اجتماعی -

جنسی حدود ۲۲ درصد از کل بردهها را دربر میگیرد. نکته تأسفبارتر این است که حدود ۶۵ درصد از این ۱۲ میلیون نفر در کشورهای محل زندگی خود تحت چنین شرایطی قرارمیگیرند.

بردهداری در تعاریف مدرن را میتوان در اغلب کشورهای جهان مشــاهده کرد. بااینحال گزارشهای رسمی نشان میدهد حدود نیمی از این افراد در قاره آسیا حضور دارند. گزارش شده اســت حدود ۸۵ درصد از کل بردهها در پنج کشور هند، چین، پاکستان، بنگالدش و ازبکستان زندگی میکنند. البته اروپاییها نیز در برخی از انواع این بردهداری از دیگر کشورها پیش هستند، بهگونهای که از لحاظ میزان جمعیت، کشــورهای مرکز و جنوب شرق اروپا بیشترین تعداد کارگران اجباری را دارند.

از سوی دیگر اگرچه بردهداری نوین بخشهای مشخصی از جامعه را تحت تأثیر خود قرار میدهد، اما برخی گروهها و افراد در مقایسه با دیگران آسیبپذیرتر هستند. در همین راستا بیشتر گزارشها نشان میدهد زنان و دختران بیشترین سهم را در این زمینه دارند، بهگونهای که گزارش شده است حدود ۵۵ درصد از کل بردهها را در جهان زنان تشکیل میدهند و از این میزان بسیاری از آنها آزار و اذیتهای شدید جنسی دیدهاند. مردان و پسران برده نیز در فعالیتهای سختی مانند معدن و ساختوساز به کار گرفته میشوند. در این میان گفته میشود حدود یکچهارم از این قربانیان را افراد زیر ۸۱ سال تشکیل میدهند. این افراد معموال وابسته به گروهها و اقلیتهایی هستند که در جامعه خود طرد شدهاند؛ برای مثال بردههای کار اجباری و کار گرویی در جنوب آسیا با نظام طبقاتی حاکم در این منطقه مرتبط هستند. از سوی دیگر گزارشهای مختلف نشان میدهد این پدیده شوم، سود فراوانی برای افراد دخیل در آن دارد؛ برای مثال سازمان بینالمللی کار چند سال پیش اعالم کرد سود این تجارت شوم در یک سال نزدیک به ۴۴ میلیارد دالر است. برهمیناساس سازمان ملل میگوید قاچاق انسان پس از مواد مخدر و قاچاق اسلحه، سومین صنعت پرسود مجرمانه در سطح دنیا به حساب میآید. متأسفانه با وجود تمام اقدامات انجامشده در این زمینه، سود هنگفت ناشی از این صنعت وحشتناک همچنان به جیب کسانی میرود که آن را در کنترل و حمایت خود دارند. تحقیقات انجامشده اخیر نشان داده هزینههای اقتصادی و اجتماعی این بحران، توسعه اقتصادی را با مانع روبهرو میکند و میزان فقر در جوامع را افزایش میدهد.

رایگان کار کنند. بســیاری از افراد ممکن است بدهیهای خود را پرداخت نکنند و این مسئولیت روی دوش نسلهای بعدیبیفتد.

کار اجباری: این معضل زمانی برای افراد اتفاق میافتد که آنها بهاجبار ســر کار بروند و معموال بدون داشتن حقوق و مزایایی، با آنها خشونت و بدرفتاری شود. این اتفاق بیشتر برای افــرادی میافتد که در کشــورهای خارجی گرفتار میشوند و بدون داشتن مدارک الزم قادر به ترک آنجا نیز نیستن .د

بردگی وراثتی: این نوع بردگی برای افرادی است که اساسا برده به دنیا میآیند، زیرا خانوادههای آنها در جامعه خود در طبقه بردگان زندگی میکننــد. این نوع بردگی از مادر به فرزند منتقل میشود.

قاچاق انســان: انتقال و تجارت افــراد از یک منطقه به منطقهای دیگر و در اوضاعی که شرایط بردگی بر آنها حاکم باشد.

بردگی کودکان: از کار اجباری در معادن و مناطق دشوار تا قاچاق آنها برای بهرهبرداری جنسی و کودکان سرباز، همگی در طبقهبندی بردگی کودکان قرار میگیرند.

با توجه به غیرقانونیبودن ایــن موضوع، نمیتوان آمار و ارقام دقیقی از تعداد این افراد داشــت. بااینحال سازمان بینالمللــی کار تخمین میزنــد درحالحاضر نزدیک به ۱۲ میلیون نفر با این معضل دســتوپنجه نرم میکنند. این آمار، تمام انواع بردگی را که در باال اشــاره شــد، دربر میگیرد. این ســازمان اعالم کرده حدود ۰۹ درصد از این ۱۲ میلیون نفر از سوی افراد و شرکتها مورد سوءاستفاده قرار گرفته و ۰۱ درصد باقیمانده را نیز دولتها و گروههای شورشی نظامی به بردگی میگیرند. در این میان، بردههای

حدود ۰۵۱ ســال از این موضوع میگذرد که بیشــتر کشــورها بردهداری را ممنوع اعالم کردند (برزیل آخرین کشــوری بود که این معضــل را در ســال ۸۸۸۱ ممنوع اعــالم کرد)؛ اما هنوز میلیونها مرد، زن و کودک در نقاط مختلف دنیا به بردگی گرفته میشــوند. البته شکل و نوع این بردهداریها در مقایسه با گذشته تغییرات فراوانی کرده اســت، بااینحال هنوز میتوان رد پای این پدیده تلخ را در تمام قارهها و بسیاری از کشورها مشاهده کرد. برای درک بهتر این مسئله ابتدا بهتر است تعریفی درست از بردهداری در عصر حاضر داشته باشیم.

بیانیه جهانی حقوق بشــر در سال ۸۴۹۱ که بردهداری را ممنوع اعالم کرد، میگوید: «هیچ انسانی نباید به بردگی گرفته شود. بردگی و تجارت برده باید در هر شکل و نوعی ممنوع اعالم شود». تعریف و توضیح بردگی مدرن از «توافق مکمل ســازمان ملل در سال ۶۵۹۱» گرفته شده است که اینچنین میگوید: «بردگی برای پرداخت بدهی، نظام ارباب و رعیتی، ازدواج اجباری و فروش کودکان برای سوءاستفاده از آنها در فعالیتهای مجرمانه». «کنوانسیون کار اجباری» در سال ۳۰۹۱ نیز کار اجباری را اینگونه تعریف میکند: «هر نوع کار یا خدماتی که به فرد با زور تحمیل شده و عالوه بر اینکه اختیاری در آن ندارد، تهدید به جریمه و مجازات هم میشود». با توجه به اینکه نظامهای بردهداری معاصر تغییرات گستردهای داشتهاند، تعاریف جدیدی نیز در این زمینه مطرح شده است. برخی از انواع بردگی در عصر جدید به این شرح است:

کار گرویی: افراد زمانی بهعنــوان کارگران گرویی در نظر گرفته میشوند که نتوانند بدهیهای خود را پرداخت کنند و در نتیجه مجبور هســتند برای بازپرداخت آن بهصورت

میتواند با پرستار بخش صحبت کند. البته دکتر از پیشرفت وضع جســمانی او راضی است و سرش را به نشانه رضایت تکان میدهد.

ســه هفته پیش حتی همین حرکات اندک نیز برای احمد غیرممکن بود. پس از رسیدن کمکهای سازمانهای بشردوســتانه به این بیمارســتان، احمد تحت چند عمل جراحی قرار گرفت. جراحتهای کنونی او به دلیل انفجار مهیبی است که در نزدیکی خانهاش به وقوع پیوست. او در حالی تنها بازمانده این اتفاق بود که چهار نفر از همسایگانش کشته شدند. احمد پس از انتقال به بیمارستان، بهسرعت مراقبتهای پزشــکی را دریافت کرد، اما بیمارستان نیز از حمالت در امان نبود. با وجود شرایط نامناسب جسمی، او توانست به خانه یکی از اقوامش پناه ببرد. البته درگیریها به حدی شدت گرفت که مجبور شد چند هفته آنجا بماند.

شــرایط احمد درواقع داســتان درد پنهانی است که صدها نفر از مردم این شهر را تحتتأثیر قرار داده؛ افرادی که ســعی میکنند در مناطق امنتر شــرق موصل و در کمپهای مخصوص آوارگان به زندگی خود ادامه دهند. در این مکانها، بسیاری از مردان، زنان و کودکان از دردهای جامانده بر روح و جسمشان رنج میبرند. افرادی که جای سوختگیهای قدیمی و جراحات شدید روی بدنشان دیده میشود. بیمارانی که حاال با رسیدن اندک امکانات پزشکی، سعی میکنند مانع از فلجشدن دائمی بدنشان شوند. برای بســیاری از آنها، التیام دردها و جراحات ناشی از جنگ و داشتن یک زندگی عادی همچون گذشته، درواقع مسیری طوالنی و بسیار نامشخص است. بسیاری از بیمارستانها در موصل تخریب شده یا آسیب دیدهاند و این بدین معناست که بیماران برای دسترسی به خدمات پزشکی و مراقبتهای درمانی چالش سختی پیشروی خود دارند.

یکــی از ســازمانهایی کــه در چند هفته گذشــته کمکهایی ارائه کرده، سازمان خدمات پزشکی MSF است. پزشکان این سازمان با هدف ارائه خدمات حیاتی و مهم به بیماران، تاکنون دو پروژه را در بیمارستانهای این منطقه انجــام دادهاند، با این حال بســیاری بر این موضوع تأکید دارند که این کمکها در مقابل حجم باالی بیماران تقریبا ناچیز است. عبود، پسر نوجوانی است که این روزها در حال دریافت خدمات درمانی این سازمان پزشکی در بیمارستان حمدانیا در ۵۳ کیلومتری خارج از موصل است. او در زمان فرار در یکی از مناطق غربــی موصل، از ناحیه کمر مورد اصابت گلوله قرار گرفــت. با آمدن تجهیزات و کمکهای پزشکی، او بهخوبی متوجه شد که دسترسی به مراقبتهای درمانی تا چه اندازه میتواند آینده زندگی او را تغییر دهد.

پزشکان ابتدا به او هشدار دادند ممکن است دیگر نتواند روی پاهایش بایستد. خودش میگوید کامال فلج شده بود و هیچ امیدی به بهبودی نداشت. حاال این روزها پزشکان شاهدند که او نیز مانند احمد پیشرفتهای اندک و البته مداومی در روند درمان خود دارد.

زنی از یــک در داخل منطقه قدیمی موصل در حالی خارج میشود که دو نوزاد را در آغوش گرفته و دو کودک کمسنوســال نیز پشت سرش حرکت میکنند و دامن او را گرفتهاند. این خانواده درواقع یکی از صدها شــهروندی هستند که در چند روز گذشته و به دنبال پیشروی نیروهای ارتش عراق در اطراف موصل، توانستهاند بعد از مدتها از خرابهها و ویرانههای این شهر خارج شوند. تخلیه مناطق و بازرسی خانهبهخانه از جمله آخرین اقدامات ارتش برای پاکسازی مناطق آزادشده این شهر است.

بسیاری از آنهایی که این مدت در مناطق تحت کنترل داعــش زندگی میکردند، یا مصدوم شــده یا با معلولیت مواجه شدهاند. برخی از شهروندان موصل در هفتههای اخیر و پس از شدتگرفتن درگیریها، برای چند روز در زیرزمین خانههای خود پنهان شــده بودند. خطر دیگری که جان موصلیها را تهدید میکرد، گزارشی بود که سازمانملل ماه گذشته منتشر و اعالم کرد با تنگترشدن حلقه محاصره، داعش بســیاری از ساکنان موصل را بهعنوان سپر انسانی استفاده میکند.

برونو گیدو، مدیر مرکز آوارگان ســازمانملل اخیرا در مصاحبهای درباره اوضاع این شــهر گفت: «مردم موصل دسترسی به آب و مواد غذایی ندارند. داعش غذاهای مانده در شــهر را یا تصرف کرده یا از بین برده است. مردم به ما میگویند به دلیل گرسنگی شدید مجبور بودهاند علفهای اطراف خانههایشان را بخورند». در این میان سازمانهای کمکرســان تالش میکنند افراد آواره را به نزدیکترین کمپهای موقت منتقل کنند. آنچه مقاماتی همچون گیدو بر آن تأکید دارند، این اســت که شــهروندان آواره موصل از لحاظ جســمی و روانی کامال خسته شدهاند. او در این بــاره میگوید: «هر بار که به صورت یکی از این مردم نگاه میکنیم، گویی آنها تجربهای همچون جهنم را پشت سر گذاشتهاند».

اواخر ماه ژوئن بود که حیدر العبادی، نخستوزیر عراق، همزمان با درگیریهای شدید خیابانی در موصل، از پایان کار داعش در این شــهر قدیمی سخن گفت. این جمالت اگرچه موجب خوشحالی بســیاری از مردم عراق شد، اما برای مردم موصل اضطراب به همراه داشت. جنگ طوالنی و طاقتفرسا، بخشهای زیادی از این شهر را غیرقابل سکونت کرده بود و این بدین معنا بود که بازگشت سریع به برخی از مناطق تقریبا غیرممکن است. سؤال مهم این روزها این است که سرنوشت صدها هزار نفری که به دلیل جنگ از این شهر آواره شدهاند، چه خواهد شد؟

آوارگی فقط بخشی از مشکالت عدیده مردم این منطقه است. در این میان باید به حجم باالیی از افرادی اشاره کرد که به واســطه این جنگ سالمت خود را از دست دادهاند. احمد یکی از همین افراد اســت که در بخش مراقبتهای ویژهبیمارستانالتحیل،بیمارستانیدرشرقموصلبستری اســت. او بهسختی پای چپش را باال و پایین میبرد. اثرات خســتگی در صورتش بهوضوح دیده میشود و بهسختی

راه طوالنی التیام دردهای مردم موصل

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.