مجازات تخریبکنندگ­ان میراث فرهنگی

Jameh Pouya - - جها‌ن میراث‌فرهنگی -

«تقاضای بخشش میکنم و از آنها میخواهم به من همچون فرزندی نگاه شــود که راه خود را گم کرده است. آنهایی که از اشتباهم گذشت کنند، به آنها قول میدهم این اولین و آخرین اشتباهی باشد که از من سر زد». این دفاعیات فردی بود که در مقابل دادگاه جرائم بینالمللی، سخنانش را خطاب به مردم شهر تیمبوکتو در کشور مالی ایراد کرد. احمد المهدی متهم است در سال 2012 و هنگام تصرف این شهر توسط شورشیان و اعضای القاعده در منطقه مغرب اسالمی، به 9 مقبره و در یک مسجد تاریخی آسیب رسانده یا تخریب کرده است.

المهدی در ابتدای جلسه دادگاه در شهر الهه هلند، تأسف شــدید خود را در قبال این موضوع برای مردم تیمبوکتو ابراز داشــت؛ او بهخوبی میدانست که این بناهای تاریخی اهمیت فرهنگی و مذهبی فراوانی برای ساکنان این شهر دارد. المهدی که روز نهایی محاکمه کت و شلواری خاکستری به تن داشت و کراوات زده بود، سخنانش را اینطور ادامه داد: «ما باید حقیقت را دنبال کنیم، حتی اگــر این موضوع بیش از همه به خود ما آسیب برساند. همینجا اعالم میکنم که تمام اتهامات علیه من صحیح است».

تیمبوکتو که در زمان رنسانس ایتالیاییه­ا همراستا و همتراز شــهری همچون فلورانس بود، در ســال 2012 مورد تهاجم شبهنظامیان القاعده قرار گرفت و این نیروها بهواسطه سالحهای سنگینی که از جنگ لیبی در اختیار داشتند، توانستند این شهر را پس از چند هفته به تصرف خود درآورند. بهسرعت دستورات افراطگرایا­نه در این شــهر وضع شد و افرادی که کوچکترین تخطی از آن میکردند، در مألعام شــالق میخوردند. المهدی ازجمله افرادی بود که به عضویت یکی از گروههای وابســته به تروریستها درآمد و معاونت گروهی را به عهده گرفت که چند خانه بهظاهر ســاده را تخریب کردند؛ اما فاتو بنسوال، دادستان دادگاه الهــه، میگوید ایــن خانههای بهظاهر ســاده درواقع مقبرههایی بوده که نماد تاریخ مالی در اعصار گذشته به حساب میآمد.

المهدی 04ساله که پیش از سقوط تیمبوکتو در این شهر کار میکرد، صادرکننده دستور تخریب این مقبرههای تاریخی شناخته شده است. در برخی از ویدئوها و عکسهای منتشرشده نیز، خود او در حال تخریب این بناها با کلنگ دیده شده است. بنسوال در این باره میگوید: «المهدی نسبت به اقدامی که انجام میداد، کامال آگاهی داشــت و هنگام نظارت بر این کار کامال مصمم و جدی به نظر میرســید». دیگر ویدئوها نیز نشان داد چند نفر از اعضای همین گروه با تبر و کلنگ به جان مجسمهها و بناهای تاریخی افتادهاند. یکــی دیگر از اجناس تاریخی که المهدی تخریب آن را تأیید کرد، در مســجدی بود که صدها سال بسته بود و مردم منطقه اعتقاد خاصی به آن داشتند. در آن روز المهدی که یک کالشینکف روی دوشش انداخته بود و شال سفیدرنگی دور گردنش دیده میشد، به نیروهایش دستور داد آن دِر چوبی را شکسته و وارد مسجد شوند.

با وجودی که المهدی آن روز توجیهات فراوانی برای انجام این کارها بیان میکرد، در جلسه دادگاه با قاطعیت اعالم کرد که آن کارها را تحت افکار شیطانی القاعده و گروههای وابسته به آن انجام داده است. او گفت حکم نهایی دادگاه را میپذیرد اما امیدوار است که این مجازات باعث شود مردم تیمبوکتو

و مالی او را ببخشند.

بنسوال با بیان اینکه المهدی اولین متهمی است که به دلیل تخریب میراث فرهنگــی در دادگاه بینالمللی جرائم محاکمه میشــود، به این موضوع اشــاره میکند که پس از این دادگاه تهدیدهای فراوانی از سوی گروهای افراطی و بهخصوص داعش دریافت کرده است. او در این زمینه گفت: «میراث فرهنگی ما یک کاالی لوکس نیست، ما باید آن را از تخریب و نابودی حفظ کنیم. باید این حقیقت را به یاد داشته باشیم که تاریخ هرگز در قبال اشــتباهات ما با سخاوت برخورد نمیکند». بنا بر قوانین موجود، مجازات افرادی کــه میراثهای فرهنگی و تاریخی را تخریب میکنند، حداکثر 30 سال زندان است، اما حکم نهایی دادگاه المهدی بین 9 تا 11 سال زندان اعالم شده است.

در ســالهای اخیر همواره این انتقاد به دادگاه بینالمللی جرائم وارد بود که نتوانسته چنین افرادی را مجازات کند؛ حاال ماجرای دستگیری و مجازات المهدی میتواند نقطه قوتی برای این دادگاه باشــد. البخاری بن ایسایوتی که بر بازسازی بناهای تاریخی زیر نظر یونســکو نظارت میکند، بر این باور است که محاکمه المهدی یک درس مهم به حســاب میآید. او در این زمینه میگوید:«این جریان به افراطگرایا­نی که در این مســیر حرکت میکنند، بهخوبی نشان میدهد که کشتن انسانها و تخریب میراثهای فرهنگی و تاریخی جهان نمیتواند بهراحتی بدون مجازات باقی بماند».

از زمان آغاز به کار این دادگاه تاکنون، دادســتانه­ا علیه 39 نفر اقامه دعوی کردهاند که در میان آنها افرادی همچون جوزف کانی، رهبر شورشیان اوگاندا، عمر البشیر، رئیسجمهور سودان و اوهورو کنیاتا رئیسجمهور کنیا به چشم میخورد. این دادگاه که ساالنه بودجهای نزدیک به 130 میلیون یورو دارد، در تمام این مدت فقط ســه نفــر را پای میز محاکمه کشانده است. اگرچه سوریه در این دادگاه عضویت ندارد، اما با توجه به حجم بــاالی تخریب داراییهای فرهنگی در این کشور، شورای امنیت سازمان ملل از این دادگاه خواسته پرونده این کشور جنگزده را نیز مدنظر قرار دهد. بسیاری امیدوارند که محاکمه المهدی آغاز روند اینگونه دادرسیها در مجامع قضائیبینال­مللیباشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.