تکنولوژی در خدمت حفاظت از حیات وحش

Jameh Pouya - - جهان محیطزیست -

آنطور که کمیسیون جهانی اقیانوسها گزارش داده، ماهیگیری غیرقانونی، بدون مجوز و بیرویه ساالنه بین 10 تا 22 میلیارد دالر برای قاچاقچیان سود به همراه دارد. این موضوع عالوه بر اینکه اکوسیستم تمام اقیانوسها را با خطر مواجه کرده، موجب شده امنیت غذایی میلیونها انسان نیز در شرایط بغرنجی قرار گیرد

قاچاق حیات وحش و گونههای مختلف حیوانی این روزها به معضلی فراگیر در نقاط مختلف دنیا تبدیل شده است. این تجارت غیرقانونی که ساالنه برای افراد دخیل در آن میلیاردها دالر ســود به همراه دارد، موجب شده حیوانات مختلفی از کرگدنهــا و فیلها گرفته تا مورچهخوارها و کوســهها در معرض خطر انقراض قرار بگیرند. همزمان با اینکه شبکههای قاچاق هر روز پیچیدهتر و پیشرفتهتر میشوند، راهکارهای مبتنی بر فناوری نیز توسعه یافته و برای حفاظت از حیات وحش به کمک فعاالن و سازمانهای دفاع از حقوق حیوانات آمدهاند. در این میان دانشگاهها و مراکز فناوری نقش پررنگی دارند و تجربیات سالهای اخیر نشان داده که میتوانند سهم بسزایی در این زمینه داشته باشند. در ادامه به چند فناوری اشــاره میشود که در سالهای گذشته توانستهاند عملکرد خوبی در راستای دفاع از حیات وحش داشته باشند.

تحلیلدیاِناِی

تحلیل دیانای ثابت کرده میتواند در زمینه بررســی جرائم مربوط به حیات وحش، نقش تعیینکنندهای داشته باشــد. تحلیل دیانای عاج فیلها که از ســوی ساموئل واســر از دانشگاه واشنگتن در سیاتل معرفی شده است، به محققان اجازه میدهد محل و منشأ قاچاق عاجها را مشخص کرده و مناطقی را تعیین کند که بیشترین خطرات را برای فیلها به همراه دارد. یکی دیگر از این راهکارها، بارکدکردن دیانای بود که اولین بار از سوی محققان دانشگاه گولپ در اونتاریو مطرح شده و این امکان را فراهم کرد تا کوچکترین بخشهای ژنتیکی گونههای مختلف جانوران شناسایی شود. پروژه بینالمللی «بارکد حیات» که از ســوی دانشمندان و طرفداران حفظ محیط زیســت در ۵۲ کشور مختلف دنیا اجرائی شده، مجموعه جهانی از دیانای گونههای مختلف جانوری را به وجود آورده است.

تلههایصوتی

مجموعهای از گوشــیهای همراه دور ریختهشــده به صفحههای خورشــیدی و آنتنهایی که نقش حســگر را بازی میکنند متصل شــده و فناوریای با عنوان «ارتباط جنگلهای بارانی» را به وجود آورده که هدف آن شناسایی قطع غیرقانونی درختان در منطقه بورنئو است. این گوشیها که داخل صفحههایی ضد آب قرار گرفته و در سراسر جنگل نصب شده است، هر صدای مربوط به فعالیتهای غیرقانونی همچــون صدای موتور هواپیما و کامیون، ارهها و انفجارها را ضبط کــرده و آنها را برای تحلیل بــه مرکز اطالعاتی میفرســتد. با کمک همین ابزار، بســیاری از قاچاقچیان درخت در این منطقه دستگیر شدهاند.

تصویربرداریگرمایی

برای مقابله با چالش گشتزنی مناطق جنگلی وسیع و گسترده، محققان در حال استفاده از دوربینهای گرمایی هستند که هرگونه ورود و تردد غیرقانونی به داخل پارکها و مناطق حفاظتشده را شناسایی میکند. این دوربینها در مناطق حفاظتشــده و در امتداد کورهراههای جنگلی نصب شــده و به محض ورود شــکارچیان به این مناطق، هشدارهایی را به صورت اتوماتیک برای نگهبانان میفرستد. نرمافــزار بهکاررفته در این دوربینها قادر اســت حرکات مختلف را شناسایی کرده و بین تکانخوردن بوتهها بر اثر باد یا حرکت حیوانات و حرکت انسان تمایز ایجاد کند.

کنترل از راه دور صداهای حیات وحش

محققان در چند سال اخیر، فناوری کامپیوتری جدیدی را ایجاد کردهاند که میتواند در یک لحظه صداهای مختلف پرندگان را شنیده و مشخص کند که چگونه ممکن است آنها به واســطه تغییرات آب و هوایی یا ازدستدادن محل سکونت خود، در نوع رفتارشــان تغییر به وجود آید. این فناوری گونههای مختلف پرندگان را تحت نظارت خود قرار داده و دیگر نیازی نیست محققان برای انجام این کار شخصا به جنگلها و محل زندگی آنها مراجعه کنند. محققان بر این باورند که این فناوری نهتنها برای پرندگان مفید بوده، بلکه میتواند صداهای مختلف موجود در جنگل همچون حشرات و قورباغهها را شناسایی کرده و مانع از آن شود که در معرض خطر یا انقراض قرار گیرند.

اتاق نظارت مجازی

آنطور که کمیسیون جهانی اقیانوسها گزارش داده، ماهیگیری غیرقانونی، بدون مجوز و بیرویه ســاالنه بین 10 تا ۲۲ میلیارد دالر برای قاچاقچیان سود به همراه دارد. این موضوع عالوه بر اینکه اکوسیســتم تمام اقیانوسها را با خطر مواجه کرده، موجب شده امنیت غذایی میلیونها انسان نیز در شــرایط بغرنجی قرار گیرد. در همین راستا و برای نظارت بهتر بر محیطهای دریایی، مرکز تحقیقات پیو و شرکت ماهوارهای ،Catapult فناوری جدیدی به نام «اتاق نظارت مجازی» را به وجود آوردهاند. این سیســتم با اســتفاده از تصویربرداری دقیق ماهــوارهای، قایقها و کشتیهای مشکوک را شناسایی کرده و مانع از ماهیگیری غیرقانونی میشــود. یکی دیگر از فناوریهای معرفیشده برای محافظت از آبزیان و بهخصوص کوسهها در سالهای اخیر، قالب ماهیگیری هوشمندی است که کوسهها را از خطوط ماهیگیری دور میکند. این قالب یک پوشش فلزی مخصوص دارد که ولتاژ مشــخصی از بــرق را در آب دریا تولید میکند و به دلیل آنکه کوسهها نسبت به میدانهای مغناطیسی در آب بسیار حساس هستند، موجب میشود آنها از خطوط ماهیگیری که برای دیگر آبزیان تعبیه شده، دور بمانند.

قالدههای هوشمند برای گونههای در معرض خطر

گوشــیها و ابزارهای هوشمند که این روزها به بخش جداییناپذیری از زندگی انســانها تبدیل شده، به کمک زیستشناسان نیز آمده است. یکی از این ابزارها، قالدههای هوشمند است که با استفاده از جیپیاس و فناوری سنجش شتاب، نهتنها موقعیت و محل زندگی حیوانات وحشی را مشــخص میکند، بلکه نشــان میدهد که این حیوانات چگونه حرکت میکنند، چه زمانی و چه چیزی شکار کرده و بــه عبارت بهتر، هر حرکت این حیوانات را ثبت و ضبط میکنند. محققان امیدوارند با شناخت دقیق و کامل حرکت و رفتارهای حیوانات از یکسو نبردهای بین انسان و حیوان را کاهش داده و از سوی دیگر در مدیریت و ارتباط با حیات وحش انقالبی مهم ایجاد کنند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.