ضرورت غربالگری روانی قبل ازاعزام بهخدمت

دبیر کارگروه سالمت روان استانداری تهران تأکید کرد

Jameh Pouya - - چشم‌اندا‌ز سربازی -

دکتر ناصر قاسمزاد، روانشناس و دبیر کارگروه سالمت روان استانداری تهران، به سبب تخصص و سالها کار تحقیقاتی، نگاهی منطقی به موضوع سالمت روان در جامعه دارد. به دلیل مسئولیت فعلیاش در استانداری و دسترسیاش به آمارها، با پشتوانهای محکم از ضرورت توجه به این موضوع سخن میگوید. گفتوگو با او مشخصا حول محور سالمت روان سربازان انجام شد. گرچه در میان بحث گریزی هم به غفلت دستگاههای مختلف در این حوزه زده شــد؛ اما درنهایت قاسمزاد تأکید داشت در شرایط فعلی حتما باید تمامی مشموالن سربازی هنگام تعیین تکلیف وضعیت خود تحت غربالگری و تستهای روانی قرار بگیرند و دولت و نیروهای مسلح به هیچ عنوان نباید از این موضوع غافل شوند. شرایط ایدهآل این است که مانند پرونده سالمت و کارتواکسیناسیون نوزادان، پرونده سالمت روان هم برای افراد تشکیل شده و این پرونده در مقاطع مختلفتحصیل ازطریقمشاوران آموزش و پرورش تکمیلشود

Ï

آمارهایی که هرازگاهی از وضعیت سالمت روان ایرانیان منتشر میشود، بعضا آمارهای نگرانکنندهای است، با وجود این گویا توجه جدی به موضوع سالمت روان سربازان نشده و خیلی راحت آنان وارد شــرایط ســربازی میشوند. متأسفانه در کشــور ما بحث غربالگری روانی، جز درباره برخی مشــاغل خاص صورت نمیگیرد و از افراد گواهی سالمت روان درخواست نمیشود. خب این مسئله گاهی مشکالتی ایجاد میکند که یکی از آنها هنگام خدمت سربازی است. زمان اعزام به سربازی اگر فردی ادعا کند که بیماری روانی دارد، او را تحت یکسری معاینات قرار میدهند؛ اما اگر چنین ادعایی نداشته باشد به هیچ عنوان سالمت روان وی پایش نمیشود. بهخصوص اینکه بعضی از افراد ممکن است دارای اختالل روانی بوده اما از آن بیخبر باشند. تشخیص این اختالالت از عهده یک مشاور و روانشناس برمیآید؛ بنابراین معتقدم باید تمام ســربازان هنگام اعزام به سربازی تحت غربالگری قرار گرفته و برایشان پرونده سالمت روان هم تشکیل شــود. در غیر اینصورت ممکن است حوادثی مانند کار آن جوان ســرباز که با تفنگ به همخدمتیها و فرماندهاش شلیک کرده بود، تکرار شود. از سوی دیگر پیامدهای اختالالت روانی فقط محدود به تیراندازی و هفتتیرکشــی نمیشود. ترویج اعتیاد، بروز آسیبهای اجتماعی ...و هم از مشکالتی است که با غربالگری روانی میتوان از آنها جلوگیریکرد. Ï

فکر نمیکنید اجرای چنین طرحی هزینه زیادی دربر داشته باشد؟ بلــه هزینــه دارد؛ اما راه دیگری نداریم. شــرایط ایدهآل این است که مانند پرونده سالمت و کارت واکسیناسیون نوزادان، یک پرونده سالمت روان هم برای افرادی که متولد میشوند، تشکیل شده و این پرونده در مقاطع مختلف تحصیل ازطریق مشاوران آموزش و پرورش تکمیل شود. در این شرایط هم اختالالت روانی فرد بهموقع تشخیص داده و درمان میشــود و دیگر نیازی نیست هنگام استخدام در نهادی یا اعزام به ســربازی گواهی سالمت روان از متقاضی دریافت شود. این شرایط ایدهآل است و اگر در آینده اجرائی شود، قطعا تأثیر آن را در سالمت روان جامعه و شهروندان خواهیم دید. Ï

مشخصا درباره سربازان و در شرایطی که این اتفاق ایدهآل رخ نداده، چه باید کرد؟ بایــد از تمامی آنان تســتهای روانــی گرفته و غربالگری شوند و متناسب با شرایط روحی و روانی که دارند یا از ســربازی معاف شده یا معاف از رزم شده یا در قسمتهایی که الزم است، به کار گرفته شوند.

Ï اما این کار هزینه باالیی دارد.

بله. این وظیفه فقط بر دوش نیروهای مسلح نیست، بخشــی از آن را نیروهای مسلح باید تأمین کند و بخشــی دیگر را دولت باید بر عهده بگیرد. وزارت بهداشت میتواند مشاوران و روانشناسان متخصص را در مراکز اعزام سربازان مستقر کرده و آنان ابتدا غربالگری شــده و ســپس به خدمت اعزام شوند. منظور از غربالگری هم انجام تستهای روانشناسی صحیح به وسیله متخصصان است. Ï

چنین اقدامی برای یک دوره دوساله سربازی منطقیاست؟ چرا منطقی نباشــد؟ ما میخواهیم اسلحه دست جوانی بدهیم تا از جایی محافظت کند و اگر جنگی هم شد، از کشــورش حفاظت کند. این فرد باید ســالمت روان داشته باشد. در بسیاری از کشورها سربازی اجباری نیست و در این میان یکی از شروط اســتخدام و جذبشدن بهعنوان ســرباز داشتن گواهی سالمت روان است، اما حاال که در کشور ما سربازی اجباری است، باید حداقل به استانداردهای جهانی نزدیک شویم و سربازان تحت پایش روانی قرار بگیرند. ضمن اینکه باالخره توجه به موضوع سالمت روان باید از جایی آغاز شود و میتوان فاز نخست آن را درباره ســربازان و با تشکیل پرونده سالمت روان آغاز کرد. Ï

در جامعه ما بسیاری از عنوان پرونده سالمت

روان وحشــت دارند وآن را دارای بار منفی میدانند. این تصور نادرســت است که متأسفانه رایج است. حتی همین تصور گاهی باعث میشود جوانی که مثال دچار افسردگی یا سابقه اختالالت روانی است، هنگام اعزام به سربازی حرفی از آن نزند و بعد حین خدمت مشکلش دوباره پدیدار شده و مشکالتی را ایجاد کند. Ï

البته از طرفی هم برخی به دنبال معافیت از سربازی به بهانه اختالالت روانی هستند؟ تعداد این افراد کم اســت، اما نمیتوان منکر آنها شد. چه بسا ممکن است اگر پرونده سالمت روان اجرائی شود، تعداد چنین افرادی افزایش هم بیابد، اما مســئله اینجاســت که چنین افرادی ازطریق متخصصانروانشناسیبهراحتیشناساییمیشوند و اگر فردی تمارض کرده باشــد با چند تست ...و میتوان تشخیص داد. Ï

آمارهایی که درخصــوص اختالالت روانی ایرانیان منتشر میشود، چقدر درست است؟ آمارهای مختلفی منتشر شــده که بعضی از آنها صحت دارد؛ مثال در همین شهر تهران 34 درصد مردم از داروهای اعصاب استفاده میکنند و حدود 40 درصد دچار اختالالت روانی هســتند. باالخره درصدی از اینها را جوانانی شامل میشوند که قصد اعزام به سربازی داشته یا درحال خدمت سربازی هســتند. اختالل روانی گاهی افســردگی است و منجر به خودکشی میشــود و گاهی هم ممکن است آسیب به دیگران را به دنبال داشته باشد که همه اینها را میتوان با یک چرخه صحیح غربالگری پیشگیریکرد. Ï

این غربالگری که برآن تأکید دارید، فقط باید هنگام اعزام به سربازی باشد؟ خیر. در طول خدمت سربازی هم باید روانشناسان، مشاوران و روانپزشکان متخصص در محل حضور داشته باشــند تا هم وضعیت افراد دارای زمینه را بررسی کرده و هم بر دیگر افراد نظارت داشته باشند و با ورود بهموقع اقدامات پیشگیرانه را انجام دهند. Ï

به نظر شــما دیگــران نباید تحت چنین غربالگریقراربگیرند؟ بله. همه باید غربالگری شوند، اتفاقا در بسیاری از کشــورها نظامیان در بازههای زمانی معین تحت تستهای مختلف قرار میگیرند و سالمت روانشان تأیید میشــود. در کشور ما هم باید اینگونه باشد و دیگــران هم باید در بازههای زمانی تحت چنین ارزیابیهایی قرار گرفته و در صورت بروز اختالل با یک مشاور گفتوگو کنند. متأسفانه آمارهایی دارم که نشان میدهد فرار از سربازی روبهافزایش است. ســربازی که راحتتر شده و ساعت دو سرباز را به خانهاش میفرســتند؛ درنتیجه یکی از دالیل آن همین اختالالت روانی است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.