فرودگاه ها، تخت جمشيد و سى و سه پل در خطر فرونشست زمين

KHABAR JONOOB - - اخبار -

مناطقى است كه وضعيت آن را بررسى كرديم.

ميزان فرونشســت در مرودشــت كه جنوب تخت جمشيد اســت در برخى نقاط به حدود 40ســانتىمتر مىرســد. البته نقاط كمى چنين وضعيتى دارند اما در رابطه با نرخ فرونشست بالاى 30سانتىمتر مناطق زيادى در مرودشت چنين وضعيتى دارند. خود شهر مرودشــت و حتى خود شهر شــيراز هم درگير اين ماجرا هستند. نرخ فرونشست در شهر شــيراز حدود 1 يا 2 سانتىمتر اســت اما وقتى مناطق شهرى درگير مىشوند بايد منتظر وقوع حوادث خطرناكى در آن باشــيم. شــايد حفره هايى كه در دشــت ها ايجاد مىشــود خطرى نداشته باشد اما در مناطق شهرى اين موضوع مىتواند خطرناك باشد به اين دليل كه مردم مىتوانند در معرض خطر باشند.

حقيقتاً نه، ما مىگوييم 48 منطقه در خطر فرونشســت هســتند اما برآورد ما نشان مىدهد كه شايد 2برابر اين تعداد منطقه يعنى حدود 100منطقه درگير فرونشست بشوند چرا كه ما هنوز به بررســى تمام مناطق نپرداخته ايم. خيلى از دشــت ها هســتند كه در موضوع برداشــت آب زيرزمينى فعال هســتند و ما همچنان نتوانســتيم وضعيت آنها را بررســى كنيم.يك سرى دشتها هســتند كه فرونشست داشته اند و ما آمارى درباره آن نداشتيم.

حرف هايى كه شــما در چند ماه اخير مىزنيد بســيار شكل عجيبى دارد آمار بسيار بالا اســت اما شــما با لحنى توضيح مىدهيد كه انگار هيچ خطــرى ما را تهديد نمىكند. فكر نمىكنيد اين خوب نباشــد؟ مثلاً در زمينه زلزله اين اتفاق رخ داده و مردم ديگر از واقعيت ماجرا آگاه هســتند.اول حرف ها هم گفتيم قبلاً اصلاً اين چيزها مطرح نمىشــده و اين مســايل جــزو موضوعاتى بود كه همكاران ما در ســازمان فكر مىكردند ممنوعه اســت و اجازه بيان كردن آن را دارند. ما هم داريم بحث كارشناســى مىكنيم و اين كه موضوع به چه شــكلى معلوم شود ديگر كار رسانهها اســت.به نظر من خيلى مهم نيست كه مثلاً ركورد فرونشســت را اعلام كنيم. همين كه پديده فرونشست وجود دارد خودش خطر دارد. زلزله ناگهان مىآيد و مردم اثرات آن را مىبينند، اما فرونشســت يك ســرى

پيامدهاى بلندمدت دارد. يعنى خرابىهاى آن ديرتر مشــاهده مىشود، تازه وقتى آنها به وجود بيايد مردم و مسئولين به فكر مىافتند. چون اثرات اين موضوع مثل زلزله به شكل ناگهانى ديده نمىشود توجه كمترى نسبت به اين موضوع مىشود.براى مثال ورامين 15 سال پيش هم چنين نرخ فرونشستى داشت اما تازه پيامدهاى آن در شهر ديده شده است.

براى مثال توان علمى فهم يك بحران كه براى يك كشــاورز وجود ندارد.نه مثلاً شــكاف هايى كه در مناطق وجود دارد يا فروچاله هايى كه هســت باعث شــده آنها هم بترســند. چون آن قدر اين شــكاف ها اندازه وسيعى دارند كه قطعاً آن ها متوجه خطر اين اوضاع مىشوند.برآوردى وجود دارد كه چند هكتار از زمين هاى ما از اين بحران آسيب مىبينند و براى مثال ديگر نمىشود در آن كشاورزى كرد؟

ما هنوز چند ده دشــت ناشناخته در كل كشور داريم پس نمىشود آمارى براى كل كشــور اعلام كرد، اين كه بخواهيم بگوييم مردم چقدر در خطر هســتند، كدام ســازههاى تاريخى امكان دارد آســيب ببينند و ... مىتواند در فاز بعدى مطالعات رخ بدهد. تاكنون ما وارد اين فاز نشديم.گزارشــى كه مدتى پيش در مجله نيچر درباره فرونشست منتشر شــد دقيقاً اين موضوع را نشــان مىدهــد؛ در آن گزارش معلوم بود كــه در هر ناحيه از تهران چقدر فرونشســت رخ داده، آن منطقه چه ميزان جمعيت دارد، در آن جا چقدر خط راهآهن وجود دارد و ...

كمى درباره علت اين ماجرا صحبت كنيم. چه چيزى باعث ايجاد بحران در مناطق گسـتردهاى از ايران شده؟

ما به عنوان يك نقشــه بردارى خيلى نمىتوانيم به بحث ورود كنيم اما معمولاً اين موضوع اســتخراج بيش از حد منابع آب اســت. گواه اين قضيه هم تغيير ســطح آبهاى زيرزمينى در مناطق مختلف اســت. به طور كلى علت اين موضوع در بخش تخصصى ما نيست اما شواهد نشان مىدهد كه فرونشست با بحث كاهش منابع زيرزمينى آب ارتباط دارد. تقريباً اگر در بيشتر مناطق مختلفى كه فرونشست رخ داده، سطح آبهاى زيرزمينى را اندازهگيرى كنيد متوجه مىشــويد ارتباط بســيار معنىدارى بين تغييرات ســطح آب زيرزمينى و ميزان فرونشســت وجود دارد. خيلى جالب اســت در اطراف پاركهاى آبى

بزرگ در محدوده اسلامشــهر نرخ فرونشست زياد شده. اين خيلى تفريح خوبى است اما معلوم نيســت به چه قيمتى؟ در اقليم ما داشــتن اين همه پــارك آبى و درياچه مصنوعى كار درستى نيست. يعنى مىتوانيم بگوييم تنها علت بحران فرونشست برداشت بىرويه آب هاى زيرزمينى است؟ خيــر، كاهش چگالى به هر دليلى مىتواند منجر به وقوع اين علت شــود اما عمدتاً چون اكنون با كاهش آب هاى زيرزمينى رو به رو هســتيم در اكثر مناطق كشــور علت اصلى اين موضوع اســت. اما نبود ذخاير گاز، نفت و ... هم مىتواند منجر به فرونشســت زمين شــود.اما مىشود ارتباط مســتقيمى بين كاهش ســطح آبهاى زيرزمينى و ميزان فرونشست پيدا كرد. بخش زيادى از كاهش آب هاى زيرزمينى به دليل حوزه كشاورزى است و زندگى مردم هم به اين موضوع بستگى دارد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.