KHABAR JONOOB

بى لغر نگاههاى شما نگرانبهسمت

-

مناقشــه قره باغ نــه تنها در منطقه تنش شــديدى ايجاد كرده بلكه در داخل ايران هــم اختلاف نظرهــاى فراوانى درباره آن وجــود دارد. در روزهاى گذشــته برخى نمايندگان مجلس و چهرههاى سياسى از موضع وزارت خارجه و دولت در قبال درگيرى ميان ارمنستان و جمهورى آذربايجان انتقاد كرده اند. پس از گذشت چند روز از درگيرىهاى در منطقه قره باغ ميان جمهورى آذربايجان و ارمنســتان، تنش ها همچنــان ادامه دارد. جامعه بين الملل خواستار پذيرش آتش بس از سوى دو كشور شده اند.شوراى امنيت سازمان ملل متحد با موافقت همه اعضاء خواستار »توقف فورى« درگيرى ها در ناگورنو قره باغ شده بود. گزارش ها از اين حكايت دارد كه بيش از 100 نفر در درگيرىها كشته شده اند. ارمنستان، تركيه را متهم به اعزام نيرو و حمايت از آذربايجان مى كند و البته تركيه هم به طوررسمى گفته از جمهورى آذربايجان حمايت مى كند. از طرف ديگر ارمنســتان متحد استراتژيك روسيه به حســاب مى آيد، با اين حال روسيه خواستار اعلام آتش بس شــده است.رهبران جمهورى آذربايجان و ارمنستان با گذشت چهار روز از درگيرى هاى ســنگين در منطقه ناگورنو قره بــاغ ضمن رد مذاكرات صلح يكديگر را به كارشكنى در مسير انجام گفت و گوها متهم كردند. موضع ايران چيست؟ در ايــن وضعيــت ايران به عنوان همســايه ارمنســتان و آذربايجان و همچنين كشــورى كه با مناطق اشــغال شــده مرز دارد در موقعيت ويژه اى قرار گرفته است حتى در روز اول خمپاره و راكتى هم به خاك ايران برخورد كرد البته تلفاتى در پى نداشت.جمهورى اســلامى از همان ساعات اول آغاز درگيرى ها تلاش كرد فضا را آرام كند. محمد جواد ظريف با وزارى خارجه دو كشــور گفت و گو كرد و پس از آن به طور رسمى اعلام كرد كه موضوع بايد از مسير ديپلماتيك حل شود و حاضر به ميانجيگرى است.سعيد خطيب زاده ســخنگوى وزارت خارجه در اين باره گفت: »ما فكر مى كنيم كه بايد يك آتش بس فورى و ترك مخاصمه در منطقه به وجود آيــد كه در ادامه آن گفت و گوهايى بين دو كشــور صورت بگيرد. چرا كه گفت و گوهاى دو جانبه تنها راه حل اين مناقشات است. سياست ايران در مورد اين مناقشات تغييرى نكرده و ما خواهان كمك براى تســهيل اين گفت و گوها بوده و هســتيم و معتقديم كه راه حل نظامى راه حل پايدارى براى حل اين مسائل نيست«.همچنين على ربيعى سخنگوى دولت در اين باره گفته است: »اختلاف دو كشور همسايه جمهورى آذربايجان و جمهورى ارمنستان راه حلِ صلح آميز دارد و ايران و تركيه و روسيه مى توانند در جهت اجرايى ســازى قطع نامه هاى سازمان ملل، آن دو همسايه را كمك كنند تا اختلافات خود را در اشكال مسالمت آميز حل كنند«.در همين حال در روزهاى اخير شايعاتى هم مبنى بر ارسال محموله هاى نظامى از ايران براى ارمنستان منتشر شده كه ايران قويا آن ها را تكذيب كرده است.

موضع متفاوت برخى نمايندگان مجلس در حالــى كه موضع رســمى جمهور اســلامى ايران در قبال مناقشــه قره باغ بىطرفى است اما در روزهاى اخير موضع ديگرى از سوى برخى نمايندگان مجلس و چهرههاى سياسى مطرح شده كه بحث برانگيز است. نمايندگان مناطق تُرك نشين كشور در شبكههاى اجتماعى از جمهورى آذربايجان حمايت كردند، موضعى كه در واقع خلاف رويكرد رسمى دولت ايران است.سيد كاظم موسوى نماينده اردبيل نيز با انتشار تصويرى از صحبت هاى آيت ا... سيد حسن عاملى نماينده ولى فقيه در استان اردبيل اين طور واكنش نشان داد كه »ضمن عرض تسليت به مردم مسلمان جمهورى آذربايجان على الخصوص خانواده هاى داغدار شهداى قره باغ. پيرو نظر صريح مقام معظــم رهبرى، هيچ ترديدى براى دفــاع از حق حاكميتى جمهورى آذربايجان وجود ندارد، قره باغ خاك اســلام است و خاك اســلام باقى خواهد ماند«.سيد غنى نظرى نماينده خلخال و كوثر با هشتگ قره باغ نوشت: »منافع قدرت هاى بزرگ، قره باغ را از ريشه خود جدا كرده و آن ها با شيطنت هايى همچون تغيير در تركيب جمعيت در سال هاى گذشته خيانت خود را اثبات كرده اند. قره باغ هم تاريخش، هم هويتش و هم نامش اجزاى هميشگى شناسنامه آذربايجان است«.مهدى عيسى زاده نماينده مياندوآب نيز گفت: »ارمنســتان، اسراييل و آمريكا مثلث شوم اسلام ستيزى در منطقه هستند. همان طور كه به گرانى و تورم حساس هستيم به مسئله قره باغ و ملت ها و مسلمانان مظلوم جهان حساســيت داريم. دستگاه ديپلماســى تعارفات ظاهرى را كنار بگذارد.

مبنــاى نظر ما در مورد قره باغ بر اساس مواضع رهبر معظم انقلاب است«.روح ا... حضرت پور نماينده اروميه هم در نامه اى به عبدالعلى على عســگرى رئيس صدا و سيماى كشور نســبت به »ارمنى نشــين« خواندن منطقه قره باغ در گزارش ها و برنامه هاى صدا و سيما اعتراض كرد.در اين نامه آمده است: »متاسفانه صدا و ســيما در بخش خبر ساعت 21 يكشنبه 23 تير ماه، منطقه اشغالى قره باغ را ارمنى نشين ناميده كه دور از واقعيت تاريخى، سياسى و اجتماعى است. اين منطقه مسلمان و شيعه نشين بوده و خواهد بود، ان شاء ا...«.نماينده اروميه خواستار آن شده اســت كه به منظور جلوگيرى از اختلافات و ايجاد تنش، ضمن

بررسى و اصلاح موضوع نسبت به تبعات پخش آن تذكرات لازم صادر و نتيجه به شخص وى اعلام شود. بيانيه مشترك نمايندگان ولى فقيه در شمال غرب كشور، درباره مسئله قره باغ نمايندگان ولى فقيه در آذربايجان غربى، آذربايجان شرقى، اردبيل و زنجان درباره مسئله قره باغ بيانيه مشترك صادر كردند.متن بيانيه به شرح زير است: »هيچ ترديدى در تعلق قره باغ به آذربايجان و اشغال آن و لزوم بازگشت اين اراضى به آذربايجان، كشور اهل بيت (ع) نيست و دولت آذربايجان در بازپس گيرى اين اراضى كاملاً قانونى و شــرعى عمل كرده و با اين اقدام درصدد اجراى 4 قطعنامه شوراى امنيت سازمان

ملــل برآمده اســت. مــا بــه اقتضاى آيات قرآن و ســيره معصوميــن (ع) و به اقتضاى فلســفه انقلاب اسلامى خود را ملزم به حمايت و دفاع از مظلوم مى دانيم. ملت آذربايجان بهتر از همه مى دانند كه جمهورى اسلامى بالاترين كمك و حمايت را در طول اشغال قره باغ بــه آذربايجان داشــته و در تمام محافل بين المللى از تماميت ارضى آذربايجان دفاع كرده و وزارت امور خارجه نيز اخيراً دوباره بر تماميت ارضى آذربايجان در غائله اخير تأكيد كرده است. اگر عنايات جمهورى اسلامى در بدو اشغال قره باغ نبود قطعاً اشــغال تا باكو امتداد مى يافت. در حال حاضر نيز تنها راه زمينى آذربايجان براى نخجوان، خاك جمهورى اسلامى است كه ايران سخاوتمندان­ه آن را در اختيار دولت آذربايجان قرار داده است. جاى تأسف است كه اخيراً دشمنان رابطه دو كشور دوست، به بهانه هاى واهى هياهو و غوغا راه انداخته و جمهورى اسلامى را متهم به خيانت كرده اند. اين نكته اقتضاء مى كند كه ما نسبت به حجم جنگ روانى دشــمن حساس بوده و ابزار برآورده شــدن منويات شوم آن ها نگرديم. ما با تجليل از پيروزى هاى اخير، از خداوند متعال براى شهداى ملت بزرگ آذربايجان علو درجات مسئلت داريم و اميدواريم اين غائله هر چه سريع تر با احقاق حق به ذى حق به پايان برسد و از خون ريزىهاى بيشتر جلوگيرى گردد«. موضع متفاوت برخى فعالان سياسى فقط نمايندگان مجلس نيستند كه موضع متفاوتى با موضع رسمى ايران دارند برخى فعالان سياســى هم ديدگاه مشابهى دارند از جمله على مطهرى نماينده پيشين تهران كه در توئيتى در اين باره به وزارت خارجه هشــدار داد و نوشــت: »وزارت خارجه بايد مراقب باشــد مثل درگيرى قبلى آذربايجان و ارمنستان بر سر قره باغ به خاطر ملاحظات قومى جانب ارمنستان را نگيرد. صرف درخواست آتش بس و دعوت دو طرف به مذاكره هم كافى نيست؛ بايد ديد حق با كدام طرف است همان طور كه ما در جنگ تحميلى انتظار داشــتيم«.على اكبر رائفى پور سخنران مشهور اصولگرا هم در اين باره موضع گرفته اســت و ضمن تاكيد بر اين كه »قره باغ پاره تن اسلام اســت و بايد بازگردد«، نوشت: »اما آن چه هم اكنون در حال وقوع است خيمه شب بازى طراحى شده بين مثلث الهام على اف، اردوغان و پوتين است كه هركدام منافع خود را دارند.«

محسن حسام مظاهرى كارشناس مسائل سياسى در تحليل وقايع قره باغ نوشت: » مســئله قره باغ گر چه اين روزها داغ شــده اما مسئله تازه اى نيست. در اين چند ســال، يك گرايش سياسى در بين بدنه هموطنان آذرى زبان تقويت شده كه قره باغ را موضوعى دينى قلمداد مى كند و آرمان آزادى قره باغ و بازگشــت آن به پيكره جهان اســلام را مشــابه آرمان آزادى فلسطين تبليغ و ترويج مى كند. اعلام حمايت شاخه تركمانان حشد الشعبى از آذربايجان در روزهاى اخير نشان مى دهد دامنه اين گرايش از مناطق شمال غرب ايران فراتر رفته و در كشورهاى مجاور نيز هوادارانى دارد. نكته جالب توجه اين كه فعالان اين گرايش از حيث تعلق جريانى جزو هواداران خاص سياسى اند و نمايندگان ديگر جريان ها تا به امروز در اين مسئله از اتخاذ موضع شــفاف پرهيز كرده اند.برخى جريانات تلاش دارند موضوع قره باغ را از مســئله اى اختلافى و تاريخى بين دو كشــور همسايه به مسئله جهان اسلام و حتى جهان تشيع تبديل كنند، موضعى كه برخلاف منافع ملى كشور است (كشورى كه هم شهروندانى دارد كه آرمان بازســتاند­ن قره باغ از ارامنه را درســر دارند وهم شهروندانى كه هر ســال تظاهراتى مسالمت آميز در گراميداشت »كشتار ارامنه توسط تركيه« برگزار مىكنند). با اين حال واقعيت آن اســت كه اين گرايــش و مطالبه در بين گروهى از هموطنان آذرى زبان وجود دارد و لازم اســت درست و دقيق زمينه ها و خاستگاه و دلايل آن شناسايى و فهم شود.«

 ??  ??
 ??  ??

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran