بقای شبکههای آبیاری نوین در گرو حمایت از کشاورز

در‹گفت‹وگوی‹«گسترش‹صنعت»‹با‹کشاورز‹استفاده‹کننده‹از‹شبکه‹آبیاری‹نوین‹مطرح‹شد

Sanat Newspaper - - صنایع کوچک و کشاورزی -

تغیی//رات اقلیم//ی در مناط//ق مختل//ف ب//ا بروز پدیدههای//ی مانن//د گرمای بیس//ابقه، خشکس//الی، کمآب//ی ...و خودنمای//ی میکند. برخی کارشناس//ان معتقدند باید فعالیتهای اقتصادی را با این تغییرات سازگار کرد و برخی دیگر معتقدند که باید با اقدامات پیشگیرانه با بروز این پدیدهها مقابله کرد.

کمآبی و بحران آب باعث میش//ود انگش//ت اشاره به س//مت کش//اورزی و صنعت به عن//وان متهمهای اصل//ی آن گرفته ش//ود اما فعاالن حوزه کش//اورزی معتقدن//د آب در بخش کش//اورزی از بین نمیرود و تبدیل میش//ود و دوباره به چرخه حیات بازمیگردد. از طرفی، فعاالن حوزه صنعت نیز معتقدند آبی که در این بخش استفاده میشود ناچیز بوده اما اشتغالزایی و ارزشافزوده باالیی را به همراه دارد.

احمد قزاآنی، کشاورز استان قم که از شبکه آبیاری نوی//ن در مزرع//ه خود اس//تفاده کرده معتقد اس//ت صرفهجوی//ی در مصرف آبهای تولیدی کش//ور یک حرکت ملی اس//ت، مصرف بهینه و کم شدن مصرف آب به نفع همه کشور و آیندگان است.

وی در گفتوگ//و ب//ا «گس//ترش صنع//ت» تاکید کرد: برای استمرار اس//تفاده از سرمایهگذاری عظیم دولت در گس//ترش شبکههای آبیاری نوین در بخش کشاورزی راهکارهای حمایتی و پشتیبانی درازمدت از کش//اورز و بخش کشاورزی بهرهبردار از شبکههای آبیاری نوین دیده شده و انجام میشود. €

ب//رای مقابل//ه با کمآب//ی و مهار بحرانی ک//ه بر اثر مدیریت اشتباه سالهای گذشته به وجود آمده است، در درجه نخست باید آمارحقیقی و درست جمعآوری و بر اساس واقعیات تصمیم گرفت و برنامهریزی کرد.

اعالم مصرف ۰۹ درصد آب در بخش کشاورزی به طور قطع اشتباه و دور از واقعیت است(گفته میشود منابع آب کش//ور ۰۱۱ میلیارد مترمکعب است و در جایی دیگر گفته میش//ود مصرف آب در کش//اورزی ۰۷ میلیارد مترمکعب است این دو رقم هم ۰۹ درصد را تایید نمیکند.)

ام//ا مدیریت مصرف آب، اینکه ۰۱ درصد در بخش کش//اورزی صرفهجویی ش//ود میتواند مشکل را حل کن//د نیز درس//ت نیس//ت. دوس//تان در وزارت نیرو معتقدن//د ک//ه ۷۶ میلیارد مترمکع//ب آب در بخش کش//اورزی مص//رف میش//ود، باید ای//ن مصرف ۰۱ میلیارد مترمکع//ب کاهش یابد تا بتوان در یک دوره بلندم//دت تعادل بین تولید و مص//رف آب در بخش کشاورزی را ایجاد کرد.

بر اساس مصوبه شورای عالی آب کشور صرفهجویی ۰۲ درص//د در ی//ک دوره ۰۲ س//اله راه//کار مقابله ب//ا بحران آب اعالم ش//ده اس//ت ۰۲ درصد در همه بخشها(کش//اورزی، صنعت و خدمات، ش//هرداری و آشامیدنی)

€این€انتقال€آب€به€مصر €فکننده€بهین €هسازی€ € شده€یا€هدررفت€دارد؟

آب مورد نیاز بخش آشامیدنی و صنعت به ترتیب به دلیل کیفیت باالیی که باید داش//ته باشد به میزان ۰۱ برابر آب مصرفی در بخش کشاورزی برای تحویل به مصرفکننده بخش صنعت و آب آشامیدنی هزینه ایجاد میکند. به عبارتی، آب مصرفی برای آشامیدن و صنعت به برای مصرف عموم ش//هروندان و استفاده در ش//بکههای خنککننده دستگاههای صنعتی باید قب//ل از مصرف بهینهس//ازی و س//پس آماده مصرف شود. به عبارت دیگر، رسیدن به مرحله نهایی مصرف پرت باالیی را باعث میشود ضمن اینکه آب مصرفی در بخش صنعت و ش//رب در نهایت بدون بهرهگیری دوب//اره یا بازیافت ثانویه از دس//ترس خارج ش//ده و بیاستفاده در طبیعت رها میشود.

این پرت باال به ترتیبی که عنوان ش//د در هیچیک از آماره//ا دیده نمیش//ود. همانطور ک//ه تبخیر آب پش//ت سدها و پرت ناش//ی از شکستگی و فرسودگی شبکههای ش//هری و سرقت آب از شبکههای شهری در هیچ آماری منظور نمیشود.

€در€کشورهای€دیگر€برای€بهین €هسازی€مصرف€ € آب€چه€راهکاری€اجرا€شده€است؟

در هم//ه کش//ورهای دارای معض//ل کمآب//ی و کش//ورهایی با وضعیت ش//بیه ما یا حتی بسیار بهتر از م//ا درحالحاض//ر از آب در بخش مصارف عمومی شهری، آشامیدنی، بهداشت و صنعت با بازیافت بارها استفاده میکنند؛ اقدامی مهم و باارزش که در کشور ما به آن توجهی نمیشود.

€اگر€قرار€باشد€مصرف€آب€اولوی €تبندی€شود،€ € چه€پیشنهادی€دارید؟

بازیاف//ت آب در بخ//ش صنعت نخس//تین اولویت در ش//رایط فعلی اس//ت، امری که متاسفانه برخالف برنامهریزیه//ای س//اخت ش//هرکهای صنعت//ی و لزوم س//اخت ش//بکههای تصفیه آب مصرفی در این شهرکها به طور تقریبی در تمامی آنها نادیده گرفته شده و مغفول مانده است.

اما در بخش کش//اورزی که ب//ه دلیل مصرف باالی آب برای اس//تفاده بهینه آب پیش//قدم ش//ده و برای رس//یدن به ش//رایط مطلوب بهرهگیری از شبکههای آبیاری مدرن را در دس//تور کار قرار داده ش//رایط به گونهای دیگر است.

در مرحله نخس//ت وزارت جهاد کشاورزی با تقبل ۵۸ درصد از هزینههای اجرای طرحهای آبیاری مدرن به صورت بالعوض قدم بسیار موثر و خوبی را در این مس//یر برداشته، بر اساس آمار اعالمی از سوی وزارت جهاد کشاورزی س//طح وسیع و گستردهای از اراضی کشاورزی کش//ور به ش//بکه آبیاری مدرن(کمفشار، قطرهای و بارانی) تجهیز شده است.

€ب/رای€ترغی/ب€کش/اورزان€در€بکارگی/ری€€ € شبک €ههای€نوین€آبیاری€چه€باید€کرد؟

اس//تهالک و از دس//ترس خارج ش//دن امکانات و ابزار و وس//ایلی که در این ش//بکهها مورد اس//تفاده قرار میگیرد(ماش//ینآالت، دریپرها، لولههای آبیاری تیپ، فیلتراس//یون و پمپهای ثانوی//ه) برای دوام و اس//تمرار فعالیت کش//اورز در بکارگیری روش جدید آبی//اری م//درن هزین//ه باالی//ی را برای نگه//داری، س//رویس و تهی//ه اقالم موردنیاز طل//ب میکند. این مه//م در برنامهریزیه//ای انجامش//ده دیده نش//ده اس//ت. درحالحاضر که در مرحله ش//روع استفاده از ش//بکههای مدرن آبیاری هس//تیم تامین هزینههای اولی//ه این ش//بکهها با توجه به نوس//انهای ش//دید قیمتها از توان کشاورز به تنهایی خارج است.

به عنوان نمونه، افزایش ش//دید قیمتها در س//ال جدید(لوله آبیاری تیپ سال ۶۹ هر متر ۰۵۶ ریال در سال ۷۹ هر متر ۰۵۸۱ ریال) هزینه باال و قابلتوجهی را برای کش//اورز باعث شده اس//ت. کشاورز برای یک هکتار س//طح زیر کش//ت غله باید ۵۲ تا۰۳ هزار متر لوله قطرهای تیپ را تهیه کند بهعالوه لولههای توزیع آب و اتص//االت مربوط و توزیع آن در س//طح مزرعه که جمع این ارقام درحالحاضر برای کش//اورز در هر هکتار رقمی نزدیک به ۰۵ میلیون ریال هزینه ایجاد میکند این رقم به معنای بهای نزدیک به ۴ تن گندم تولیدی در شرایط فعلی است. متوسط برداشت گندم در س//طح کشور از این رقم کمتر است و اگر کشاورز نابغه باشد هم نمیتواند با احتساب این هزینه و سایر هزینهه//ای تولید بیش از یک یا دو س//ال به فعالیت خود ادامه دهد.

€ب/ا€همه€این€موارد€ش/ما€چه€راه/کاری€برای€ € بهین €هسازی€مصرف€آب€در€کشور€دارید؟

هم//ه این عالئ//م و هش//دارها میطلبد ک//ه برای استمرار اس//تفاده از س//رمایهگذاری عظیم دولت در گسترش شبکههای آبیاری نوین در بخش کشاورزی راهکارهای حمایتی و پشتیبانی درازمدت از کشاورز و بخش کشاورزی بهرهبردار از شبکههای آبیاری نوین دیده شده و انجام شود.

باید تهیه س//االنه نیازهای بهرهگیری از شبکههای آبی//اری م//درن ب//رای بخ//ش کش//اورزی در ردیف نهادههای کش//اورزی همچون بذر و کود قرار گرفته و ب//ا نرخ ثابت و معقول ام//کان تهیه این ارقام وجود داشته باشد، این حمایت برای بقای شبکههای آبیاری مدرن الزم و ضروری است.

‹سخن‹آخر ‹

صرفهجویی در مصرف آبهای تولیدی کشور یک حرکت ملی اس//ت، مصرف بهینه و کم شدن مصرف آب به نفع همه کشور و آیندگان است.

وقت//ی آب در تولی//د محصوالت کش//اورزی کمتر اس//تفاده ش//ود به نس//بت آب صرفهجویی ش//ده از هزینههای تغذیه و احیای سفرههای زیرزمینی کاسته میشود. یعنی وزارت نیرو باید هزینه کمتری را برای تغذیه سفرههای منابع زیرزمینی آب بپردازد. این روند یعنی استفاده بهینه از آب زیرسطحی زمانی میتواند در ۰۲ س//ال پیشبینی شده در مصوبه شورای عالی آب کشور تداوم داشته باشد که حمایتهای ضمانتی بروز و تداوم یابد.

€آماره/ای€ مختلف/ی€ از€ مص/رف€ آب€ در€ بخ€شه/ای€ مختل/ف€ کش/اورزی،€ صنع/ت€ و€ آش/امیدنی€ارائه€م €یش/ود.€ارزیابی€ش/ما€از€این€ آمارها€چگونه€است؟

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.