میراث سیاستگذاران

Sanat Newspaper - - خبر -

بیشک سیاستگذاریهای دول//ت در ح//وزه صنع//ت، در جهتده//ی به الگوی توس//عه صنای//ع ی//ا ایج//اد زمینههای رش//د یا اف//ول ی//ک صنعت میتوان//د بس//یار تاثیرگ//ذار باشد. سیاستگذاری تعرفهای کش//ور درب//اره واردات خودرو یک//ی از قویتری//ن ابزاره//ای سیاس//تگذاری در ای//ران و کشورهای درحال توسعه اس//ت و میتواند در بلندمدت مانند سیگنالی برای جهتدهی خودروسازان در مسیری خاص عمل کن//د زیرا بازار، یکی از مهمترین پش//توانههای زایش و رش//د صنایع در کش//ورهای نوظهور در عرصه توسعه است و هرگونه جهتدهی به آن میتواند سمتوسوی فعالیتهای اقتصادی را تحتتاثیر قرار دهد. سالهاس//ت به خودروسازان کشور خرده میگیرند که چرا جادههای کش//ور جوالنگاه خودروهای چینی ش//ده است اما از این نکته غافلیم که سیاستگذاریهای انجام شده و شرایط محیطی حاکم بر کشور، خودروسازان را به سمت مونتاژکاری خودروهای چینی س//وق داده اس//ت. ازاینرو این عارضه تنها به یک یا دو خودروساز محدود نمیشود بلکه همه خودروسازان دولتی و خصوصی کشور را دربرمیگیرد زیرا بیش از آنکه این جهتگیری تابع راهبردهای حاکم بر یک ش//رکت خودروس//ازی باشد، تابع ش//رایط زمینهای مهیاشده در کشور بهواسطه سیاس//تگذاریهای کان حاکم بر این عرصه است. سیاس//تگذاری نادرس//ت تعرفهای، از آندست سیاستهایی است که زمینه را برای رشد مونتاژکاری خودروهای چینی مهیا کرده است. سیاس//تی که سیگنال نادرستی را به خودروسازان در راس//تای توس//عه کس//بوکار مبتنیب//ر واردات »CKD« خودروها و مونتاژ آنها، به س//بب س//ود مصنوعی ایجاد شده از تفاوت تعرفهها بین مونتاژ صرف و واردات خودرو تکمیل شده )CBU( میدهد. درحالیکه س//هم مونتاژ از نرخ خودرو برای خودروهای پرتیراژ، کمتر از ۷درصد اس//ت (یعنی ارزشافزوده مونتاژ در زنجیره ارزش خودرو کمتر از ۷درصد اس//ت) میزان تعرفه واردات قطعه به یکباره به میزان ۰۶درصد کمتر میشود یعنی اگر کس//ی بخواهد خودرو را بهش//کل کامل وارد کند به میزان بیشتر از صد درصد ارزش خودرو باید تعرفه و هزینههای دیگ//ر بدهد، حال آنکه اگر فقط قطعات منفصله خودرو را وارد کند )CKD( و در ایران تنها آنها را س//رهم کند، میزان تعرفه و س//ایر هزینهها به یکباره به ۰۴درصد میرسد (تعرفه واردات برای قطعات خودروهایی با داخلیس//ازی کمتر از ۰۲درصد به میزان ۰۴درصد اس//ت) و این یعنی ما برای مونتاژکاری صرف مش//وق در نظر گرفتهایم، حال آنکه مونتاژ خودرو ارزشافزوده چندانی در داخل ندارد (نه شغل قابلماحظهای ایجاد میکند و نه زمینه را برای توس//عههای آین//ده فراهم میکند، حتی به انتق//ال دانش فنی ه//م نمیانجامد). البته بس//یاری از عناصر زنجیره ارزش بهوجود آمده (همانند قالبس//ازان )...و از دایره زنجی//ره ارزش بی//رون میمانند و حتی این سیاس//تگذاری نادرست باعث شده گاهی خودروسازان وطنی نرخ پک قطعات منفصل//ه را از خودروس//ازان چینیه//ا گرانت//ر از معمول در مقایس//ه با نرخ فروش خودرو در چی//ن )MSRP( بخرند و با این شرایط اگر هنوز این فرآیند برایشان میصرفد و اقتصادی است، تنها بهواس//طه حفاظ تعرفهای است که دولت برایشان مهیا کرده است. یعنی این سیاست تعرفهگذاری مشوقی برای مونتاژکاری صرف اس//ت. دقت کنیم که هزینههای لجستیک ارس//ال قطعات منفصله به کش//ور بهمراتب سنگینتر از ارسال خودرو کامل است و بدینترتیب هزینههای این سیاستگذاری نادرست را مصرفکنندگان خودرو میپردازند (بهعنواننمونه) اگر قرار اس//ت تمام اجزای منفصله بدن//ه یک خودرو از خارج وارد ش//وند، ایجاد خط تولید مونتاژ بدنه در داخل بدون وجود چت//ر تعرف//های چه معنایی م//یداد؟ مگر نهآنک//ه هزینههای سرسامآور لجستیک قطعات منفصله باید این فعالیت را از نظر اقتص//ادی بیمعنا جلوه دهد؟) ح//ال به یک تجربه جهتدهی مناس//ب از طریق سیاس//تگذاری درس//ت در صنعت خودرو ترکی//ه نگاه//ی میاندازیم. در س//الهای گذش//ته در ترکیه بهمنظور گسترش و توسعه فعالیتهای مهندسی و ،»R&D« مشوقهای گستردهای از سوی دولت درنظر گرفته شده است. این مش//وقها را میت//وان در ۳حوزه مربوط ب//ه قوانین حاکم ب//ر حوزه تحقیقوتوس//عه (مانند معافیت مالیات//ی این حوزه) ایجاد پارکه//ای فناوری با هدف تس//هیل در نوآوری باایجاد اکوسیستم مناسب و حمایت همهجانبه از پروژههای مهندسی ازس//وی دولت خاصه کرد. براینمونه دولت فضاهای مناسبی را در پارکهای فناوری برای توسعه فعالیتهای تحقیقوتوسعه به رایگان دراختیار شرکتهای مرتبط قرار داده است یا بخشی از حق//وق کارکنان مراکز تحقیقوتوس//عه را که دارای مدرک علم//ی مرتبط هس//تند، بهمدت دو س//ال پوش//ش میدهد و حاصل اعمال این سیاستها افزایش دو برابری شاغان در این حوزه در دوره ۵س//اله (۸۸۳۱ ت//ا ۳۹۳۱) و همچنین افزایش می//زان اختراعات کاربردی ثبتش//ده در همین دوره به میزان ۵۶۱درصد است. این مش//وقها سبب شد که ترکیه به عنوان محلی کلیدی برای تحقیقوتوس//عه ازمنظر شرکتهای بزرگ جهانی مانند « ‪»FEV «،»AVL‬ ...و ش//ناخته ش//ود، شرکت بزرگ مهندسی انگلیسی ریکاردو با شرکت مهندسی ترکیهای »ANOVA« برنامهای را برای توس//عه موتور و قوایمحرکه در ترکیه آغاز کردهاند. در سالهای گذشته سرمایهگذاریهای کانی در عرصههای مختلف انجام ش//ده و بهتدریج حلقههای مختلف زنجیره ارزش این صنعت در کشور شکل گرفته است. حال اس//تفاده درس//ت از این حلقهها بیش از هر زمان دیگری نیازمند سیاستگذاری زیرکانه است.

عبداله توکلیالهیجانی دکترای مهندسی خودرو

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.