ناکامی سودجویان از احتکار برنج

بررسی‹«گسترش‹صنعت»‹از‹کشت‹جایگزین‹در‹شالیزارها‹به‹جبران‹هزینه‹برنجکاران‹نشان‹داد

Sanat Newspaper - - صنایع کوچک و کشاورزی -

چند س//الی اس//ت که ب//ه علت بح//ران کمآبی ب//ا تصوی//ب هیاتوزیران، کش//ت برن//ج فقط در اس//تانهای گیالن و مازندران و بر اس//اس الگوی کش//ت وزارت جهاد کش//اورزی مجاز اعالم شده و شالیکاران س//ایر استانها با شرایط خاص مجاز به ای//ن کار خواهند بود به طوری که کش//ت برنج در نوبت اول یا دوم در برخی اس//تانها با ممنوعیتها و محدودیتهایی همراه بوده و باعث ش//ده سطح زیرکش//ت برخ//ی از اس//تانها کاهش پی//دا کند و کش//اورزان ب//ه کش//ت جایگزین مانند کش//ت آفتابگردان، پنبه، سویا ...و رویآورند.

همچنین وزارت جهاد کش//اورزی باید به منظور بهب//ود معیش//ت کش//اورزان، افزایش به//رهوری نهاده//ا و تولید برنج، زیرس//اختهای مورد نیاز از جمله تجهیز و نوس//ازی اراضی شالیزاری، ساخت و توس//عه آببندانه//ا، اج//رای روشه//ای نوین آبیاری و تکمیل ش//بکههای آبیاری و زهکش//ی و کمکه//ای فنی و اعتباری برای ماش//ینی کردن، بذره//ای اصالحش//ده، تغذی//ه متع//ادل، مدیریت آفات، بیماریها، علفهای هرز و کش//ت نش//ایی در استانهای گیالن و مازندران و مناطق مشروط مندرج در تبصرهها را اجرایی کند.

کمبود آب و خشکسالی، تغییر کاربری زمینهای ش//الیزاری، فرس//ودگی ش//الیکوبیها، ب//اال بودن ضایعات کش//ت و کار س//نتی باعث شده تا دومین محصول پرمصرف ایران یعنی برنج با چالش روبهرو شود. ش//اید این پرسش به ذهن برسد که با وجود بحران آب و چنین مش//کالتی، با کش//ت برنج چه باید کرد؟

‹غفلت‹از‹آموزش‹کشت‹جایگزین ‹

نبی ش//فیعی یکی از برنجکاران اس//تان گلستان اس//ت. او از شرایط کش//ت جایگزین ناراضی بوده و معتقد اس//ت که کش//ت جایگزین کفاف معاش آنه//ا را نمیدهد و آنها به جز برنجکاری با کش//ت دیگر آشنا نیستند و دولت هم اقدامی برای آموزش کشت جایگزین نکرده است.

ای//ن در حالی اس//ت که هیاتوزی//ران، وزارت جهاد کشاورزی را مکلف کرده تا نسبت به معرفی کش//تهای جایگزین برنج در خارج از استانهای گیالن و مازندران اق//دام و با فعالیتهای ترویجی و اعطای کمکهای فن//ی و اعتباری، حمایتهای الزم را به عمل آورد.

از س//وی دیگر، دولت برای کاهش مصرف میزان آب در برنج//کاری، طرح کش//ت خش//کهکاری و آبی//اری نوین را مط//رح کرده اس//ت. در خارج از اس//تانهای گیالن و مازندران، خش//کهکاری برنج مش//روط به آبیاری تحت فش//ار و نص//ب کنتور از س//وی متقاضی یا تحوی//ل حجمی و اس//تفاده از حداکث//ر ۷ هزار مترمکع//ب آب در هکتار در یک دوره کشت که به تایید مشترک جهاد کشاورزی و شرکت آب منطقهای استان برسد، مجاز اعالم شده است.

بر اساس آمارهای موجود میزان مصرف آب برای کش//ت برنج در ی//ک هکتار زمین در اس//تانهای مختلف، متفاوت است. به طور مثال، میزان مصرف آب در اس//تان مازندران نس//بت به استان گلستان به دلی//ل تبخیر کم آب و س//طح ب//االی آبهای زیرزمینی کمتر است.

بر این اس//اس، مص//رف آب در ه//ر هکتار ارقام محل//ی ۷ هزار مترمکعب و ارقام پرمحصول ۸ هزار مترمکعب اس//ت. این میزان در اس//تان گلس//تان بی//ن ۲۱ تا ۵۱ هزار مترمعکب تخمین زده ش//ده است.

به گفته محمدرضا عباسی، معاون بهبود تولیدات گیاه//ی اس//تان گلس//تان، میزان مص//رف آب در خش//کهکاری ۵۳ درصد کاه//ش پیدا میکند. وی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: اگر در این روش از شبکه آبیاری نوین استفاده شود میزان مصرف آب ۷ هزار مترمکع//ب خواهد بود. در غیر این صورت، می//زان مصرف آب تا ۰۱ ه//زار مترمکعب افزایش پیدا خواهد کرد.

‹نگاه/ی‹ب/ه‹بهای‹تما ‹مش/ده‹ ‹ کشت‹برنج

بح//ث بعدی در تولی//د برنج، میزان بهای تمامشده اس//ت. با توجه به نرخ ارز ۳ ه//زار ۰۰۲ تومان در س//ال ۶۹، هزینه کشت، داشت و برداشت شامل به//ای کارگر، بیمه، ماش//یناالت، آب ...و ب//رای هر کیلو برنج ۶ هزار و ۰۰۸ تومان تخمین زده ش//ده است که این میزان در س//ال ۷۹ ب//ه دلیل افزایش ن//رخ ارز در کش//ت دوم، به طور قطع افزایش پیدا خواهد ک//رد که آمار آن درحالحاضر از سوی مسئوالن منتشر نشده است.

درحالحاض//ر ب//ا احتس//اب تمامی فاکتورها در بهای تمامش//ده، به ازای هر هکتار کشت برنج مبلغ ۳۲ میلیون توم//ان برای ارق//ام پرمحصول و مبلغ ۱۲ میلیون تومان ب//رای ارقام محلی هزینه میشود.

ب//ر مبن//ای گفت//ه مدی//ران بخش کشاورزی، خشکهکاری برنج عالوهبر کاهش دادن هزینهه//ای برنجکاران میتواند در مواردی کیفیت برنج کش//ت ش//ده و میزان محصول برنج تولیدی را نی//ز افزایش ده//د. اما به دلیل آزمایش//ی بودن طرح در مساحت کم(۰۵ هکتار در گلستان) میزان هزینه و تولید در دست نیست.

این در حالی اس//ت که میزان درآمد برنجکاری بسته به قیمت بازار بیش از ۰۳ میلیون تومان برای هر هکتار در ارقام پرمحصول است.

‹اما‹و‹اگرهای‹واردات‹برنج ‹

برن//ج یکی از اقالم مهم در س//بد غذایی کش//ور است به طوری که س//رانه مصرف هر ایرانی حدود ۵.۶۳ کیلوگرم در سال عنوان میشود.

ب//ا این اوصاف، ایران نیازمن//د ۳ میلیون و ۰۰۲ هزار تن برنج در س//ال اس//ت. این در حالی اس//ت که بر اس//اس گفته مس//ئوالن حوزه کشاورزی در س//ال ۲ میلی//ون و ۰۰۳ هزار تن برنج در کش//ور تولید میشود. بنابراین، برای جبران کسری برنج و ذخیره احتیاطی، کشور نیازمند واردات خواهد بود.

درحالحاض//ر واردات برنج ب//ا تعرفه ۶۲ درصد و ارز دولت//ی در زمانهای مش//خص وارد کش//ور میشود. بیش//ترین کش//ورهای مبدا برای واردات برنج، هندوستان و پاکستان هستند.

درحالحاض//ر قیم//ت برنج واردات//ی در مبادی ورودی ۷ ه//زار توم//ان و حداکث//ر قیمت فروش مصرفکنن//ده با احتس//اب همه هزینهه//ا ۸ هزار تومان تعیین شده اس//ت. بر اساس گفته برخی از نمایندگان مجلس ش//ورای اس//المی، س//االنه باید ۰۰۸ تا ی//ک میلیون تن برنج وارد کشور شود و واردات بیرویه برنج، آفت اراضی ش//الیزاری و خیانت در حق کش//اورزان مازندرانی به شمار میرود.

کارشناس//ان معتقدن//د ک//ه مالک تخمین س//رانه مصرف باید مش//خص ش//ود؛ در این صورت میتوان به عدد واقع//ی نی//از کش//ور پی برد. کش//ور نیازمن//د واردات یک میلیون تن برنج است. بیش از این مقدار باعث افزایش عرضه به تقاضا خواهد ش//د و این امر رفتهرفت//ه باعث کاه//ش قیمت برنج میشود. ‹‹نوسان‹ارز‹مانع‹از‹قاچاق‹شد

ای//ن در حال//ی اس//ت که مس//یح کش//اورز، دبیر انجم//ن واردکنندگان برنج بهشدت با این نظر مخالف بوده و به ایلنا گفت: میزان نیاز واقعی جامعه ب//ه واردات برنج، ح//دود یک میلیون و ۰۰۲ ت//ا یک میلیون و ۰۰۵ هزار تن اس//ت. در سالهای گذش//ته به دلیل قاچاق عظیم برنج، نیاز واقعی جامعه مش//خص نبوده اس//ت اما امسال به دلیل افزایش نرخ ارز به هیچ عنوان قاچاق رخ نداده و تمامی برنجها از مبادی دولتی وارد کش//ور شده است.

کش//اورز ادامه داد: کدام انب//ار در ایران ظرفیت ذخیرهس//ازی ۰۰۴ تا ۰۰۵ هزار تن برنج را دارد؟ هر س//ال به هر میزان برنجی که وارد کشور شده، به مصرف رسیده اس//ت. اما به دلیل وجود قاچاق، آمار دقیقی از میزان نیاز کش//ور در دسترس نبوده است.

میزان واردات برنج در سال ۴۹، حدود ۵۴۷ هزار ت//ن بوده که این عدد در س//ال ۵۹ به میزان ۹۳۸ هزار تن رس//یده است. در س//ال ۶۹ میزان واردات نس//بت به چند سال گذشته افزایش یافته و حدود یک میلیون و ۳۹۲ هزار تن برنج وارد کش//ور شده اس//ت. درحالحاض//ر با مقایس//ه واردات در ۸ ماه امس//ال با مدت مشابه در سال ۶۹، متوجه کاهش ۲۱ درصدی واردات خواهیم شد.

به گفته کش//اورز، از این میزان، حدود ۰۰۸ هزار تن از طریق بخش خصوصی و بقیه از طریق بخش دولتی وارد کشور شده است.

دبیر انجمن واردکنن//دگان برنج، احتکار برنج را ش//ایعه بیاس//اس خواند و افزود: تمامی انبارهای برنج ثبت شده است.

واردکنن//دگان برنج نمیتوانند به طور مس//تقیم چندی//ن هزار تن برنج را در ب//ازار عرضه کنند، به همین دلیل باید در انبار نگهداری ش//ود. متاسفانه برخی از کارشناس//ان نهاد نظارتی، تعریف درستی از احت//کار نداش//ته و هر ذخیرهس//ازی را مصداق احتکار میدانند.

کش//اورز معتقد اس//ت که جو روانی که از سوی برخ//ی از مدیران ایجاد ش//ده، باعث ش//کلگیری پدیده احتکار خانگی ش//ده اس//ت. این امر مصرف برنج خارجی را افزایش خواهد داد.

همچنین برخ//ی از تولیدکنن//دگان برنج ایرانی تصور میکنند با افزایش قیمت برنج سود بیشتری عایدش//ان خواهد ش//د. این در حالی اس//ت که به مرور زمان برنج از س//فره قش//ر متوسط و ضعیف خارج میشود.

‹سخن‹آخر ‹

سوای کش//مکش واردکنندگان و تولیدکنندگان آنچ//ه در ای//ن بین مهم به نظر میرس//د، س//فره کوچک مردم اس//ت. درحالحاض//ر افزایش قیمت برنج از یک س//و و مشکالت کش//اورزان در تامین معیش//ت خود از سوی دیگر جایی برای کشمکش سیاسی نمیگذارد.

برنج یکی از اقالم مهم در سبد غذایی کشور است به طوری که سرانه مصرف حدود ۵.۶۳ کیلوگرم در سال عنوان میشود

مسیح کشاورز جو روانی که از سوی برخی از مدیران ایجاد شده، باعث شکلگیری پدیده احتکار خانگی شده است. این امر مصرف برنج خارجی را افزایش خواهد داد. همچنین برخی از تولیدکنندگان برنج ایرانی تصور میکنند با افزایش قیمت برنج سود بیشتری عایدشان خواهد شد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.