فیلم دوازدهم: درباره الی

Setare Shargh - - هنر -

«درباره الی» روایتگر زندگی چند خانواده است؛ که برای گذراندن تعطیالت به شمال سفر کردهاند . دوستان احمد ( شهاب حسینی) که پس از سالها زندگی در آلمان به ایران بازگشته، در تالش هستند تا همسری را برای او بیابند. به همین خاطر، یک معلّم مهدکودک به نام «اِلی» (ترانه علیدوستی) با دعوت سپیده ( گلشیفته فراهانی ) ، به همراه دیگران به این سفر آمده است . فیلم، داستان ساده و سرراستی دارد و هیچ پیچیدگی در ظاهر ماجراها نیست. یکی از همسفران دچار حادثه میشود و بحران منجر به تراژدی، آغاز میشود . «درباره الی» فیلم فضاسازیهای استادانه و استفاده درست از آن است. تا جایی که اصل ماجرا، فرع بهحساب میآید و حواشی اصل میشود. آنقدر فضای فیلم گرم و گیرا ازکاردرآمده که ترس از مرگ در دریا که یکی از مهیبترین و تراژیکترین مرگهاست؛ را میتوان به بهترین شکل ممکن در این فیلم دید و همراه با دلهرههای بیپایان همسفران و آشفتگی یک پدر درمانده، با همه وجود احساس کرد؛ اما این همه ماجرا نیست که اصل ماجرا روابط خانوادگی و در سطح باالتر روابط انسانی است که چون خانهای روی آب، در معرض متالشی شدن و ویرانی است. خانوادههایی که در ظاهر باهم به سفر شمال آمدهاند و برای هم میمیرند اما... «درباره الی» در مورد زمانی است که کشتی آرام است و ساحل و موج و دریا، رام است؛ اما تا اندک بادی به بادبانها میوزد، همه از گوشه و کنار فریاد وامصیبتا سر میدهند و میخواهند دیگری را در این ناکامیها، مقصر جلوه دهند. تا آنجا که جمع به خاطر منافع خود زمانی که نامزد جستجوگر «الی» در پی او از راه میرسد، از حمایت الی دست کشیده و سپیده را مجاب مینماید که در مورد «الی» حرفهای نادرست بگوید . چون هنگامۀ برائت است و سر در جیب مراقبت فروبردن و دامن کشیدن از طوفان. اولین چیزی که «درباره الی» را به اثری ماندگار در سینمای ایران و جهان تبدیل کرده، جزئیات خیرهکننده آن است؛ که آنقدر خوب و روان کنار هم چیده شدهاند که وقتی آن اتفاق مهیب رخ میدهد، تماشاچی برای تکتک آن پالنهایی که در فضای فرحبخش نیمه ابتدائی فیلم دیده است، حسرت بخورد. جمله معروف احمد در مورد دلیل طالقش «یک پایان تلخ، بهتر از تلخی بیپایان است» هم آنقدر خوب و بهجا و سروقت و با لحن خوب بیان میشود که جزئی از همان تاروپود، پر از جزئیات اثر میشود و این تسلط کارگردان بر ابزار کار خود و پرداخت مینیاتوری پالن به پالن یک اثر است؛ که هر عنصر به زیبایی هم جای خود را پیدا میکند و برجسته میشود و هم با ترکیب و حل شدن در عناصر دیگر، یک هارمونی زیبا را میآفریند . و مخاطب وقتی در آن سردخانه دلگیر و خوفناک، منتظر دیدن چهره الی است، تازه از خودش میپرسد اص ًال این الی کی بود؟ نام اصلیاش چه بود؟ چرا با این خانوادهها همراه شده بود؟ روحیات و حال و هوایش چه بود؟ اصًال آن نوع حرف زدن بریدهبریده و جمالت عقیم که بر زبانش جاری میشد؛ کدام گوشه از شخصیت او را بر مال میکرد؟ و مخاطب باید سوگوار که باشد؟ در این ماتمسرایی که فرهادی استادانه طراحی کرده است و اینجاست که فیلم به حیات خود در ذهن و ضمیر مخاطب ادامه میدهد و از پرده نقرهای به جان مخاطب میافتد و او را رها نمیکند. چه این مخاطب ایرانی باشد و چه غیر ایرانی. وقتی حرف فیلم فارغ از مرزها و عقاید به کهنالگوهای بشری از ازل تا ابد بپردازد؛ برای همگان آشناست و کسی ملیت آن را پررنگتر از سایر عناصر آن نمییابد و چه الگویی، اصیلتر و کهنتر از قضاوت در مورد دیگران؟ اینجاست که مدیر جشنواره فیلم برلین این فیلم را نشانهای از آغاز موجی نو در سینمای ایران میداند. خبرگزاری فرانسه از این فیلم بهعنوان «درامی ایرانی که قلبها را شکست » ، یاد میکند . دیوید بوردول، منتقد و نظریهپرداز سینمای جهان با دیدن این فیلم آن را یک شاهکار و بهترین فیلم سال جهان تابهحال خوانده است . رابرت دنیرو در حاشیه جشنواره ترابیکا در مورد این فیلم میگوید: «جهانشمولی شخصیتها و مضامین در کنار کارگردانی که این داستان را مسحورکننده ساخته، موجب شده است تا «دربارۀ الی» مرزهای جهانی را فروبریزد و درک ما از دنیای مشترکمان را تعمیق ببخشد ». جدایی نادر از سیمین و فروشنده فیلمهای معروف و برجسته اصغر فرهادی هستند؛ اما « درباره الی » دلنشینترین و درعینحال دلخراشترین فیلم فرهادی است و چه کسی جز او میتواند این دو صفت را توأمان در یک فیلم جاری سازد.

جایزه ویژه تماشاگران - جشنواره فیلم فجر 1387 سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی - جشنواره فیلم فجر 1387 ( اصغر فرهادی ) سیمرغ بلورین بهترین جلوههای صوتی - جشنواره فیلم فجر 1387 ( حسن زاهدی ) تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد - جشن خانه سینما 1389 ( شهاب حسینی ) تندیس زرین بهترین تدوین - جشن خانه سینما 1389 (هایده صفییاری ) تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد - جشن خانه سینما 1389 ( صابر ابر ) تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل زن - جشن خانه سینما 1389 ( مریال زارعی ) تندیس زرین بهترین کارگردانی - جشن خانه سینما 1389 ( اصغر فرهادی ) تندیس زرین بهترین فیلم - جشن خانه سینما 1389 ( سید محمود رضوی و اصغر فرهادی ) تندیس بهترین فیلم از سومین دوره جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران ( سید محمود رضوی ) برنده خرس نقرهای برای بهترین کارگردان - جشنواره بینالمللی فیلم برلین 2009 ( اصغر فرهادی ) نامزد خرس طالیی بهترین فیلم - جشنواره بینالمللی فیلم برلین 2009 برنده جایزه بهترین فیلم - جشنواره فیلم ترایبکا 2009 برنده جایزه بهترین فیلم داستانی جشنواره - جشنواره فیلم ترایبکا 2009 برنده جایزه بهترین فیلم روزنامه استاندارد - جشنواره بینالمللی فیلم وین 2009 برنده جایزه نتپک - جشنواره بینالمللی فیلم بریزبن 2009 نامزد هوگو طالیی بهترین فیلم - جشنواره بینالمللی فیلم شیکاگو 2009 برنده جایزه قرقاول طالیی - جشنواره بینالمللی فیلم کراال 2009 برنده جایزه سووارنا چاکورام بهترین فیلم - جشنواره بینالمللی فیلم کراال 2009 برنده جایزه ویژه هیئتداوران و جایزه بهترین فیلمنامه - جوایز اسکرین آسیا پاسیفیک 2009 برنده جایزه ویژه هیئتداوران - جشنواره بینالمللی فیلم سیاتل 2010 برنده جایزه طالیی - جشنواره سینمایی فونچال 2010 برنده جایزه بهترین فیلم و فیلمنامه - جشنواره سانتو دومینگو 2011 برنده جایزه اتحاد رسانههای اروپا 2011

کارگردان : اصغر فرهادی تهی ‌ هکننده: اصغر فرهادی، سید محمود رضوی نویسنده : اصغر فرهادی بازیگران: ترانه علیدوستی، گلشیفته فراهانی، شهاب حسینی، مریال زارعی، مانی حقیقی، پیمان معادی، صابر ابر، احمد مهرانفر، رعنا آزادیور موسیقی : آندرهآ باوئر فیل ‌ مبرداری: حسینجعفریان تدوین : هایده صفییاری توزی ‌ عکننده: ایران: مؤسسه فرهنگی و هنری سیمای مهر؛ جهانی : دریملب فیلمز تاریخ اکران : 1388 مد ‌ تزمان: 119 دقیقه کشور : ایران

فرهاد ترابی

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.